Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/17351 K.2017/21943

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının 09/03/2011 tarihinde hassas döküm ve plastik teknolojileri iş alanında 1.500,00 TL ücret ve %15 prim karşılığında mühendis olarak işe başladığını, yapılacak iş kapsamında bizzat kendisinin oluşturduğu proje dahilinde hassas döküm ve plastik teknoloji faaliyetini kurduğunu, ardından üretime alınacak aşamaya getirilen makinenin imalatı için maliyet araştırması amacıyla davacının davalı şirket müdürü ile birlikte yurt dışı seyahatlerde bulunduğunu, makinelerin Çin'de yapılmasına karar verildiğini ve ardından yapımı tamamlanan makinelerin Türkiye'ye gelerek davalı tarafa teslim edildiğini,

davacının kendisine düşen tüm ödevleri yerine getirmesine rağmen 2011 yılında parça parça toplam 1.500,00 TL ücret aldığını, bakiye ücretlerin ise daha sonra ödeneceğinin vaad edildiğini, davalının 16/05/2012 tarihi itibariyle iş sözleşmesini devamsızlık nedeniyle ve haksız olarak feshettiğini, davacının 08/05/2012 ile 15/05/2012 tarihleri arasında istirahatli olduğunu, davacının aradaki anlaşma gereği sahibi olduğu projeyi hayata geçirip davalıya makine kurulumu yaptığını ve seri imalatı yaptırdığını, bu nedenle sözleşmenin 4. maddesine göre 20.000,00 USD tazminatı almaya hak kazandığını,

davacının ayrıca 18.500,00 TL bakiye ücret alacağının bulunduğunu, bu alacaklar nedeniyle ... 1. İcra Müdürlüğünün 2012/3774 esas sayılı takip dosyası ile ilamsız takip yapıldığını, yapılan takibe haksız olarak itiraz edildiğini ileri sürerek, itirazın iptali ile icra inkar tazminatının tahsilini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının 7-8-9-10 Mayıs 2012 tarihlerinde işe gelmediğini, mazeret de beyan etmediğini, bunun üzerinde davalı şirket tarafından ...

32. Noterliğince 9 Mayıs 2012 tarihinde ihtarname gönderilerek mazeretinin bildirilmesinin talep edildiğini, aksi halde iş sözleşmesinin haklı nedenle sona erdirileceğinin bildirildiğini ancak 16 Mayıs 2012 tarihine kadar davacının hiçbir bildirimde bulunmadığını ve mazeret de beyan etmediğini, bunun üzerine davacının iş sözleşmesinin haklı sebeple feshedildiğini, davacının şirket bünyesindeki görevinin hassas döküm ve plastik teknoloji faaliyeti kurmak ve bu teknolojiyi hayata geçirmek olduğunu, davacının bu teknolojiyi kurduğunu,

maliyet hesabı karşılaştırması yapmak için şirket müdürü ile yurt dışı seyahatlerde bulunduğunu ancak bunun iş sözleşmesinin sona erdirilmesi ile bir ilgisinin bulunmadığını, davacının 20.000,00 USD tutarında tazminat hak etmesinin mümkün olmadığını, söz konusu tazminatın ödenebilmesi için "işin başlaması" şartının arandığını ve bu şartın gerçekleşmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti

Mahkemece, davacının çalıştığı döneme ait ücret alacağı toplamından davacıya yapılan ödemeler düşüldükten sonra ödenmeyen 13.727,00 TL ücret alacağının olduğu, taraflar arasında akdedilen belirli süreli sözleşmede; davacının, davalıya ait işyerinde hassas döküm ve plastik teknolojisini kurması ve çalıştırmasının öngörüldüğü, sözleşmenin 4. maddesi uyarınca faaliyet kurulduktan sonra işin başlaması aynı zamanda teknolojinin sırlarının işveren tarafından öğrenildiği anlamına geleceğinden, bu durumda personelin işine son verildiği taktirde personele aynı gün 20.000,00 USD tazminat ödeneceğinin hüküm altına alındığı,

iş sözleşmesinin davalı işveren tarafından davacının devamsızlığı nedeni ile sona erdirildiği, davacının devamsızlık yapıldığı iddia edilen tarihlere ilişkin sağlık raporu aldığı anlaşılmış ise de, kendisine yapılan tebligata rağmen raporunu davalı işverene sunmadığı, bu nedenle yapılan feshin haklı nedenle yapıldığı gerekçesiyle, davacının ücret alacağı nazara alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı temyizi yönünden, davacının 20.000,00 USD cezai şart talebinin dayanağı iş akdinin 4. maddesi olup, davalının devamsızlığa dayalı feshinin, davacının devamsızlık iddia edilen günlerde raporlu olması sebebiyle haksız olduğu, kaldı ki cezai şarta ilişkin sözleşmenin ilgili maddesinde cezai şartın muaccel olması yönünden haklı fesihle sınırlı bir düzenleme yapılmadığı, ağırlıklı olarak maddede belirtilen şekilde teknik şartlara bağlandığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla davacının cezai şart talebi yönünden yapılacak iş, davacının kurduğu hassas döküm ve plastik teknoloji projesinden anlayan uzman bilirkişiler marifetiyle projenin faal hale geçip geçmediği tespit edilerek sonuca gitmektir.

3-Mahkemece davacının ücret alacağı talebi yönünden, davalı işveren tarafından dosyaya ibraz edilen ödeme dekontlarına göre ... tarafından 30.06.2011 tarihinde ... hesabına 480,00 TL ve yine ... tarafından “kredi kartı borcu ödeme” açıklamasıyla davacı adına 02.06.2011 tarihinde 500,00 TL, 05.04.2011 tarihinde 500,00 TL, 08.03.2011 tarihinde 500,00 TL olarak yapılan ödemelerin, davalı işveren adına davacı adına ödenip ödenmediği açıklığa kavuşturulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması da hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.