Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/18401 K.2018/10737

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar avukatları tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davalı işyerinde 01.01.1997 tarihinde işe başladığını ve 15.02.2011 tarihinde 1457 Sayılı İş Kanunu’nun 14. Maddesinin 5. Fıkrasına istinaden, yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlaması sebebiyle işten ayrıldığını; son maaşının ... kayıtlarına göre brüt 2.717,30 TL olduğunu; ayrıca yılda 3 kez 500 TL ikramiye, aylık 140 TL yemek yardımı aldığını; ancak işten ayrılmadan önceki 11 aylık süre boyunca toplam 1.540 TL tutarında yemek yardımı;

son iki yıl için ödenmesi gereken 3.000 TL tutarındaki ikramiye paraları ve işten ayrılmadan önce çalıştığı 15 günlük ücreti olan net 1.000 TL’nin ödenmediğini; davalı Şirkette çalıştığı süre boyunca hiç yıllık ücretli izin kullanmadığını; işten ayrıldığı tarihten geriye dönük beş yıl için yıllık ücretli izin bedeli olan 6,667 TL’nin kendisine ödenmediğini; kıdem tazminatına mahsuben davalı şirketin 05.05.2011 tarihinde 5.000 TL.

16.05.2011 tarihinde 5.000 TL, 15.07.2011 tarihinde 3.000 TL, 01.08.2011 tarihinde 5.000TL ve 10.11.2011 tarihinde 3.000 TL olmak üzere toplam 21.000 TL ödediğini; ancak bakiye 12.578,34 TL kıdem tazminatının ödenmediğini; davalı şirkette çalıştığı dönem boyunca hafta sonları Cumartesi, Pazar günleri, resmi tatillerde ve dini bayramların birinci günleri çalıştığını; davalı şirkette istisnasız günde 3 saatten fazla çalışma yaptığını;

geriye dönük 5 yıl için 5000 saati aşan fazla çalışması olduğu halde davalının fazla çalışma ücretlerini ödemediğini iddia ederek kıdem tazminatı, yıllık ücretli izin, ikramiye yemek yardımı ve ücret alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının 01.01.1997 tarihinde işe girdiğini ve 30.11.1999 tarihine kadar çalıştığını; askerlik öncesindeki bu çalışmasının 2 yıl 10 ay 29 gün sürdüğünü; askerden sonra 01.06.2011 tarihinde tekrar işe girdiğini ve 15.02.2011 tarihinde işten ayrıldığını; bu dönem çalışmasının da 9 yıl 8 ay 15 gün olduğunu; bu çalışma süresine tekabül eden 32.888,10.-TL kıdem tazminatı alacağının 26.000.-TL sinin 04.05.2011, 13.05.2011, 14.07.2011, 29.07.2011, 26.08.2011 ve 04.11.2011 tarihli dekontlarla davacının ... ...

Şubesi’ndeki ... nolu banka hesabına ödendiğini; davacıya ödenen kıdem tazminatı toplamının 26.000 TL olduğunu ve bakiye 6.888,10 TL kıdem tazminatı alacağının da davacıya en kısa sürede ödeneceğini; davacının izinlerini düzenli olarak kullandığını; son 5 sene de dahil çalıştığı tüm süre zarfında izinlerini kullandığını bu nedenle davacının haksız ve mesnetsiz izin ücreti talebinin reddedilmesi gerektiğini; kriz nedeniyle Nisan 2010 ayından itibaren yemek parası ödemesine son verildiğini; bu nedenle bu ödemenin arızi olduğunu ve şartların değişmesi ve kriz nedeniyle bu işleme son verildiğini;

davacının 15 günlük ücret alacağı talebinin ise davacı daha önce 20.05.2005 tarihinde şirketten 300-USD borç almış olduğundan davacının şirkete olan bu borcu nedeniyle kesildiğini; çalışanların performanslarına göre ödenen ikramiyenin ise davacının performansının düşük olması ve kriz nedeniyle kaldırıldığını ve davacının eşinin ... sorunları nedeniyle yapılan yardım dolayısıyla ödenmediğini; davalı şirketin gemi acenteliği yaptığını;

davacının şirketteki görevinin ise gemiler ile ilgili evrakları ve dosyaları gemiden gelen motordan alıp Ambarlı Limanı Başkanlığına götürmek ve buradan aldığı tekemmül etmiş evrakı gemiye giden motora tekrar vermekten ibaret olduğunu; davacının yaptığı bu işlemler nedeniyle gemi olmadığı zamanlarda işe gelmediğini ve geminin durumuna göre geç geldiğini; bu nedenle davacının mesaisinin değişkenlik ve esneklik arz ettiğini; kendi şirketini kurduğu 2007 yılından itibaren hem kendi şirketinde çalıştığını hem de davalı şirketin işlerini yaptığını; davacının kendi şirketinin işlerini yapabilmek için davalı şirketin zamanını kullandığını;

davacının davalı şirketin işi olmadığı, gemi gelmediği günlerde kendi şirketinde çalıştığını ve davalı şirketin işyeri ile birlikte kendi işlerini de yaptığını; bu nedenle davalının fazla çalışma talebinin haksız, afaki ve kabul edilemez olduğunu; davacının hem davalı işyerinde çalıştığı, hem kendi işyerinde çalıştığı ve hem de senede 1000 saat fazla mesai yaptığı iddiasının gerçeğe ve Yargıtay içtihatlarında yer alan hayatın olağan akışı ve insan takatine aykırı olduğunu; fazla çalışma ücretine mevduat faizi talebinin haksız ve mesnetsiz olduğunu.

Yargıtay içtihatlarına göre fazla mesaiye yasal faiz uygulanması gerektiğini; dini ve milli bayramlarda işyerinde çalışma olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkeme, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanarak ek rapordaki belirlemeye göre davacı vekili 5 yıllık izin talebini ıslah etmediğinden buna göre yapılan hesaplamada izin alacağının 8.011,20 TL olarak belirlendiği, işveren hangi sebeple olursa olsun işçilik alacaklarından işçinin muvafakati olmadan tek taraflı indirimler yapamayacağı, 15 günlük ücret alacağından para makbuzu ile verilen 300 USD mahsup edildiğinde bakiye ücret alacağının 665,01 TL olduğunun belirlendiği ve bu tutarın ödendiği ispatlanamadığından davacıya ödenmesi gerektiği, davacı tarafından ikramiye alacağı ispat edilmediğinden bu talebin kabul edilmediği,

davalının yemek ücreti ödendiği yönündeki ikrarı nedeniyle, ödendiği ispatlanamayan 11 aylık yemek ücreti olan 1528,31 TL'nin ödenmesi gerektiği, dosyada bulunan... Acenteliği Şirketi’nde ortak olduğunu gösteren UYAP üzerinden alınan 02.10.2013 tarihli ...

Ticaret Odası Bilgi Bankasından alınan kayıtlar da dikkate alınarak, Yargıtay kararları ışığında ve davalının imzalı ücret bordrosu ibraz etmemesi de dikkate alınarak davacının günlük 1,5 saat olmak üzere haftada 9 saat fazla mesaisi olabileceği, gerekçeli ve hüküm kurmaya yeterli bulunanen bilirkişi kök raporundaki 2. seçenek ve ek raporunda belirlenen tutarlar ve ıslah dilekçesinin gözönüne alındığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraflar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı dava dilekçesinde davalı şirkette çalıştığı süre boyunca hiç yıllık ücretli izin kullanmadığını açıkladıktan sonra fesih tarihinden geriye doğru beş yıl için şimdilik hesaplayabildikleri açıklamasıyla fazlaya ilişkin hakları saklı tutarak 6.667,00 TL. alacak talep etmiş, bilirkişinin çalışma süresi boyunca hiç izin kullanmadığı belirlemesine uygun olarak ıslah talebini 16.557,68 TL.’ye yükseltmiştir. Talebin bu miktara yükseltilmesi aynı zamanda tüm çalışma dönemi için izin ücreti talep edildiği anlamına gelmektedir. Bu nedenle davacının talebini izin ücreti yönünden beş yıl ile sınırladığı ve bunu ıslah etmediğinin kabulü yerinde değildir.

3-Hükmedilen miktarların brüt mü yoksa net mi olduğunun kararda gösterilmemesinin infazda tereddüde mahal verebileceği ve 6100 sayılı HMK.’nun 297/2.maddesine aykırı olacağının düşünülmemesi de hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç: