Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/19705 K.2015/28393

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, ..... üyesi müvekkili ...'ın 10/05/2010-04/04/2014 tarihleri arasında forklift operatörü olarak davalı işyerinde çalıştığını, sendika üyeliğinin öğrenilmesinden sonra bir bölümünden diğerine sürgünler yaşadığını, en son ....'deki depoda çalışırken tamamen uydurma bir gerekçe ile işten çıkarıldığını, davalı şirkette 500'den fazla işçi çalıştığını, müvekkilinin ve iki sendika üyesi işçinin 04/04/2014 tarihinde işveren yetkilisi tarafından çağrıldığını ve "işten çıkarılıyorsunuz, bu belgeleri imzalayın" denilerek işten çıkartıldığını,

müvekkil ve işten çıkarılan diğer sendika üyelerinin "yasal haklarını saklı tutarak" tebellüğ ettikleri yazılı fesih bildirimine ise fesih gerekçesinin; ".

İş saatleri içinde , görev alanınız olmayan yerlerde görevinizle ilgili olmayan işleri yapmak vb. nedenlerle işyerinde düzeni bozmak, son aylarda göstermekte olduğunuz tutum ve davranışınız şirketimiz tarafından olayla ilgili gerçekleştirilen inceleme sonucunda, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25/II-ı maddesi gereğince 04/04/2014 tarihi itibariyle iş akdiniz feshedilmiştir.” denilerek feshedildiğini, davalının bildirdiği fesih gerekçesinin anlaşılmaz olduğunu ve gerçek dışı olduğunu, İş Kanunu'nun 19. maddesine göre işverenin fesih sebebini açık ve kesin bir şekilde belirtmek zorunda olduğunu, ancak fesih bildiriminin açık ve kesin olmadığını,

geçmişte de çok sayıda sendika üyesinin benzer gerekçelerle işten çıkarılmış olması, sendika üyelerine yönelik tehditler, sürgünler sebebiyle sendika üyelerinin işten çıkarılmasının beklenen bir durum haline geldiğini, bu nedenle yazılan fesih sebebinin ne olduğunun hiç kimse tarafından merak dahi edilmediğini, önemsenmediğini, gerçek fesih nedeninin işçilerin .... sendikasına üye olması olduğunu, işçilerle küçük gruplar halinde ya da tek tek görüşerek istifa ettirmede yeterince başarı sağlayamayan işverenin, işçileri arasında ayrım yapmaya, sendikalı işçileri kendi işleri dışında zor işlere vermeye başladığını,

işçiler arasında sendikalı-sendikasız ayırımı yapılarak sendikasız işçilerin kayrıldığını, bu durumda fayda etmeyince işten çıkarmaların başladığını belirterek feshin geçersizliğine, müvekkilinin işe iadesine, boşta geçen sürelere ait 4 aylık ücret ve işçilik haklarının ödenmesine, feshin sendikal nedenle yapıldığından 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunun 25/5 maddesi uyarınca müvekkilinin başvurusu, işverenin işe başlatması ve ya başlatmaması şartına bağlı olmaksızın en az 1 yıllık brüt ücreti tutarında sendikal tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davanın haksız ve yasal dayanaktan yoksun olduğunu, dava dilekçesinde, haksız talepleri haklı gösterebilmek için gerçek dışı olayların anlatıldığını, davacının 10/05/2010 tarihinden itibaren müvekkil şirketin .... adresindeki işyerinde depo uzmanı olarak çalıştığını, iş saatleri içinde göreviyle ilgili olmayan işleri yapması ve işyeri düzenini bozacak davranışlarda bulunması nedeniyle işten çıkarıldığını, işyerindeki eylemleri hakkında yazılı savunmalarının alındığını, amirleri tarafından sıkça uyarıldığı ve olumsuz eylemleri hakkında tutanak tutulduğu halde iş saatleri içinde ve işiyle ilgili olmayan işleri yapmaya devam ettiğini,

bu çerçevede, davacının iş sözleşmesinin 4857 sayılı İş Kanunun 25/II-ı maddesi uyarınca bildirimsiz olarak feshedildiğini, davacı adına dava açan sendikanın haksız kazanç elden etmek çabası içinde iş sözleşmesinin feshi olayına sendikal bir kılıf uydurmak istendiğini, bu nedenle iş sözleşmesinin sendikal nedenlerle feshedildiğinin karşı tarafça kanıtlamak zorunda olduğunu, dava dilekçesinde bugüne kadar yapılan fesihlerin genel olarak sendikal nedenle yapıldığı iddia edilmiş ise de bu hususun doğru olmadığını, davacının iş sözleşmesinin feshedildiği tarihten en az 6 ay öncesine ait işe giriş ve çıkış sayıları incelendiğinde,

davacı ile birlikte bir çok işçinin zaman içinde iş sözleşmelerinin feshedildiği ve bunların çoğunluğunun sendikasız olduğunun tespit edildiğini, davacının ve iş sözleşmesi diğer işçiler ile birlikte feshedilmiş olan sendikaya üye diğer işçilerin sendikaya üyelik tarihleri ile iş sözleşmelerinin feshi tarihi arasında uzun bir zaman olduğunu, keza davacının sendikaya üyelik tarihi ile iş sözleşmesinin feshi tarihi arasında da uzun bir söre olduğunu, bu durumun dahi, davacının ve iddia edilen diğer işçilerin iş sözleşmelerinin sendikal nedenle feshedilmediğinin kanıtı olduğunu savunarak davanın reddine talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece toplanan kanıtlara dayanılarak, iş akdinin davalı işveren tarafından ".

İş saatleri içinde, görev alınınız olmayan yerlerde görevinizle ilgili olmayan işleri yapmak vb. nedenlerle işyerinde düzeni bozmak, son aylarda göstermekte olduğunuz tutum ve davranışınız şirketimiz tarafından olayla ilgili gerçekleştirilen inceleme sonucunda, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25/II-ı maddesi gereğince 04/04/2014 tarihi itibariyle iş akdiniz feshedilmiştir." denilerek feshedildiği, fesih bildiriminin İş Kanunu'nun 19. maddesinin 1. fıkrasında belirtildiği şekilde açık ve kesin olarak belirtilmemesi nedeniyle geçerli olmadığı gibi yorumla fesih nedeni olduğu anlaşılan işini yapmamak için ısrar hususunda yeterli uyarının yapılmadığı,

diğer konularında kesin bir şekilde açıklanmadığı, bu durum karşısında fesih bildiriminin geçerli olmadığı anlaşıldığı, son celsede dinlenen tanık anlatımı, .... sendikasından gelen yazı cevabı ve sair tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davalı işverenin feshinin sendikal nedene dayandığı kanaati oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne, işverenin süresi içinde işe başlatmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının, işçinin 18 aylık brüt ücreti olarak belirlenmesine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanunu’nun 21. maddesi uyarınca, mahkemece feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işçinin başvurusu üzerine işveren tarafından bir ay içinde işe başlatılmaz ise, işçiye ödenmek üzere en az 4, an çok 8 aylık ücreti tutarında tazminatın belirlenmesi gerekir. Dairemizin yerleşik uygulaması gereği, iş güvencesi niteliğindeki bu tazminat işçinin kıdemi, fesih sebebi gibi olgular dikkate alınarak belirlenmelidir. Maddenin alt ve üst sınırları aşılamaz. Üst sınırın aşılmasının tek istisnası 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 25. maddesindeki sendikal nedenle yapılan fesihlerdir. Bu maddede sendikal neden halinde işe başlatmama tazminatının işçinin en az bir yıllık ücreti tutarında belirleneceği açıklanmıştır. Dairemizin uygulaması bu yöndedir.

Sendikal bir nedenle iş sözleşmesinin feshi hâlinde işçi, feshin geçersizliğinin tespiti ile işe iadesine dair dava açma hakkına sahiptir. İş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiğinin tespit edilmesi hâlinde, 4857 sayılı Kanunun 21 inci maddesine göre işçinin başvurusu, işverenin işe başlatması veya başlatmaması şartına bağlı olmaksızın sendikal tazminata karar verilir. İşçinin işe başlatılmaması hâlinde, ayrıca 4857 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen tazminata hükmedilmez.

Dosya içeriğine göre, davacı işçinin davalıya ait işyerinde 10.05.2010-04.04.2014 tarihleri arasında çalıştığı anlaşılmaktadır. Davacının sendikal fesih iddiası ispatlanmış olduğundan, Mahkemece bu tazminatın kabulü yerindedir. Ancak somut uyuşmazlıkta, davacının kıdemi ve saptanan sendikal fesih nedeni gözetildiğinde hükmedilen tazminatın Kanunda belirlenen alt sınır olan bir yıllık ücret tutarından uzaklaşılarak belirlenmesi için bir neden yoktur. Mahkemece tazminatın 18 aylık ücret tutarında belirlenmesi hatalıdır.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

F) Hüküm: Yukarda açıklanan gerekçe ile;

1.Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. Feshin GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının İŞE İADESİNE,

3.Davacının başvurusu, işverenin işe başlatması veya başlatmaması şartına bağlı olmaksızın tazminat miktarının sendikal fesih nedeni dikkate alınarak takdiren davacının 1 yıllık ücreti tutarında BELİRLENMESİNE;

4.Davacı işçinin işe iadesi için işverene süresi içinde müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklarının davalıdan tahsilinin GEREKTİĞİNE,

5. Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

6.Davacının yapmış olduğu 177.20 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davalının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,

7.Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre belirlenen 1.500 TL ücreti vekâletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8. Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde ilgililere iadesine,