Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/19846 K.2015/29620

Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti: Davacı vekili müvekkilinin işe giriş tarihi olan 07.07.2009’dan iş akdinin geçersiz feshedildiği 06.03.2014’e kadar .... boru üretim elemanı olarak çalıştığını, işçiler lehine tanıklık yapması sebebiyle davalı şirketin müvekkili üzerinde baskı kurmaya başladığını, feshe konu makinede birlikte çalıştığı iş arkadaşının işine son verilmesinden sonra işe uygun kimseyi makinede görevlendirmediğini, müvekkilinin işini yapmasının zorlaştığını belirterek feshinin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir. B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davacının iş akdinin haklı nedenle feshedildiğini, davacı tarafın iş akdinin yapmakla ödevli bulunduğu görevleri kendisine hatırlatıldığı halde yapmamakta ısrar etmesi ve işvereni zor durumda bırakması nedenleri ile 4857 Sayılı İş Kanunu 25/II h maddesi uyarınca feshedildiğini, davacının yaklaşık 9 ay ...... çalışmasına rağmen 11.02.2014 tarihinde çalışmayı reddetmesi üzerine 14.02.2014 tarihinde ihtar verildiğini, davacının 28.02.2013 gece vardiyasında amirinin uyarısına rağmen yine çalışmayı reddettiğini, 04.03.2014 tarih ve 16.00-24.00 vardiyasında da makinede çalışmayı amirine karşı gelerek reddettiği,

05.03.2014 tarihinde ihtar verildiğini, tüm uyarı ve hatırlatmalara rağmen davacının 05.03.2014 tarihinde makinede çalışma talimatını reddettiğini, davacının iyiniyet kurallarına aykırı şekildeki davranışlarında değişiklik olmadığını ve yapmakla yükümlü olduğu işi yapmamakta ısrar ettiği hususları dikkate alındığında müvekkili olduğu şirketten iş ilişkisinin sürdürülmesinin beklenemeyeceğini, davacının iş akdinin haklı nedenle feshedildiğinin aşikar olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti: Mahkemece davacının iş sözleşmesinin haklı ve geçerli nedenle feshedildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

İş sözleşmesinin, işveren tarafından hatırlatıldığı halde işçinin görevlerini yapmamakta ısrar etmesi nedeniyle haklı olarak feshedilip feshedilmediği noktasında taraflar arasında uyuşmazlık söz konusudur.

4857 sayılı İş Kanununun 25 inci maddesinin (II) numaralı bendinin (h) alt bendinde, işçinin hatırlatıldığı halde görevlerini yapmamakta ısrar etmesi durumunda işverenin haklı fesih imkânının bulunduğu hükme bağlanmıştır.

İş görme edimi işçi tarafından işverenin verdiği talimatlara uygun olarak yerine getirilmelidir. İşverenin talimatlarının, bireysel ya da toplu iş sözleşmesi ile getirilebilecek sınırlamalar ile işçinin eğitimi, yeteneği ve takati gibi hususlara aykırılık oluşturmamalıdır.

1475 sayılı Yasada işçinin hatırlatıldığı halde görevlerini yapmaması haklı fesih nedeni olarak sayılmış ve işçinin bu anlık durumu yeterli görülmüşken, 4857 sayılı Yasa ile işçinin “görevi yapmamakta ısrar etmesi” kuralı getirilmiştir. Bu noktada işverenin hatırlatmasının ardından sadece bir kez görevi yapmama yeterli sayılmamalıdır. İşçinin görevi yapmama eylemi hatırlatmanın ardından devamlılık arz etmelidir.

İşveren tarafından fesih öncesinde, işçinin yapmakla yükümlü olduğu görevleri hatırlatılmalıdır. Bu hatırlatmanın sözlü ya da yazılı biçimde yapılması mümkündür. Bu konuda ispat yükü de işverendedir.

İşçinin görev tanımının, bireysel ya da toplu iş sözleşmesinde açıkça öngörülmüş olması işverenin hatırlatma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

İşçiye yapılacak hatırlatmada/uyarıda, işçiye yapması istenen görev açık biçimde bildirilmeli ve işin tamamlanmasına yetecek bir süre öngörülmelidir. Bildirimde, görevin hatırlatılması yeterlidir. Görevin gereklerinin yerine getirilmemesi durumunda iş sözleşmesinin feshedileceği hususunun ayrıca bildirilmesi gerekmez. Ancak, işveren tarafından işçiye bu yönde bir bildirim yapılmış ise, işçinin yeni bir eylemi gerçekleşmedikçe, önceki eylemlerine dayanılarak iş akdi feshedilemez.

İşçinin, verilen görevin bir kısmını yapmış olması halinde, bu davranışının nedenleri üzerinde durulmalı ve işverenin haklı fesih imkânının olup olmadığı, gerekirse uzman bilirkişilerce değerlendirilmelidir.

Çalışma koşullarında işçi aleyhine değişiklik niteliğinde olan görevlendirmelerin, 4857 sayılı Yasanın 22 nci maddesi uyarınca işçiyi bağlamayacağı açıktır. Bu kapsamda bir görevin yerine getirilmemiş olması işverene haklı fesih imkânı vermez.

Davacı .... isimli makinesinde çalışmayı reddettiği, bu davranışında ısrar ettiği gerekçesiyle 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25/II-h maddesi uyarınca feshedilmiştir. Davacı söz konusu makinede çalışmadığını kabul etmekle birlikte bunun davalı işverenliğe karşı açılan davalarda tanık olarak gösterilmesi üzerine baskı kurulup makineye uygun kişiler verilmemesinden kaynaklandığını tek başına çalışmak zorunda kaldığı için reddettiğini belirtmektedir.

Davacının 11.02.2014 tarihinde adı geçen makinede çalışmayı reddetmesi üzerine tutulan tutanağa karşı da eleman ayarlanmadığını, kimsenin çalışmak istemediğini beyan ettiği görülmektedir. Davacı tanıkları da davacının yanına özürlü personel verildiği için işi tek başına yapmak zorunda kaldığını beyan etmişlerdir. Davalı tanığı ise davacının yanına özürlü personel verilmediğini beyan etmiştir.

Mahkemece dava dosyası bilirkişi heyetine verilmiş yerinde inceleme yapılmış, davalı tarafından davacının çalışmayı reddettiği makineye ilişkin üretim proses kartları ve ona ekli üretim gözetim raporları ile davacının özürlü olduğunu belirttiği kişilerin özürlülük durumlarına ilişkin belgeleri sunulmuştur.

Bilirkişi raporunda üretim proses kartlarına ve yapılan gözleme göre söz konusu makinede iki paketlemecinin çalıştığı bildirilmiş, ancak davacının belirttiği kişilerle çalışıp çalışmadığı, belirtilen kişilerin özürlülük durumuna göre söz konusu makinede çalışıp çalışamayacağı bunun davacıya ek bir yük getirip getirmediği hususunda bir açıklama yapılmamıştır.

Buna göre söz konusu hususların araştırılıp alınacak ek raporun dosyadaki tanık anlatımlarıyla değerlendirilerek feshin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı belirlenmelidir. Eksik inceleme ile karar verilmesi hatalıdır.