Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/20054 K.2015/33559

Davacı, bakım tazminatı ile ilave tediye alacağı, cumartesi çalışma zammı ücreti, ikramiye alacağı, sosyal yardım alacağı, işgüçlüğü zammı alacağı, elektrik yardımı alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalı işveren yanında ilk işe girdiği tarihten bu tarafa sayaç (açma kapama, sayaç değişimi) işçisi olarak çalıştığını, çalışmalarının alt işveren nezdinde gösterilmesine karşın davalı ... işçileri ile aynı işi yaptığını, dayanışma aidatı dilekçesiyle başvuruda bulunduğunu ve toplu iş sözleşmesinin kendisine uygulanması gerektiğini ileri sürerek, ilave tediye alacağı, ikramiye alacağı, sosyal yardım alacağı, iş riski primi alacağı, cumartesi çalışma alacağı, bakım tazminatı ve elektrik yardımı alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının alt işveren işçisi olduğundan işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesinden faydalanamayacağını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının dayanışma aidatı dilekçesi verdiği tarihten itibaren toplu iş sözleşmesinden faydalanacağı gerekçesiyle davaya konu işçilik alacaklarının kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraflar yasal süresi içinde temyiz etmiştir.

E) Gerekçe: 1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının tüm temyiz itirazlarıyla davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir. 2-Davacı dava ve ıslah dilekçesinde talep ettiği işçilik alacakları yönünden hak ediş tarihinden itibaren işletme kredisine uygulanan en yüksek faizin uygulanmasını talep etmiş, ilave tediye için Bakanlar Kurulunun belirlediği ödeme tarihlerinden faiz yürütülmesini istemiştir. Mahkemece, ilave tediye için dava ve ıslah tarihinden yasal faize karar verilmiş, diğer alacaklar için ise dava ve ıslah tarihlerinden itibaren en yüksek işletme kredisi faizine hükmedilmiştir.

İlave tediyenin düzenlendiği 6772 sayılı Kanun’un 4. maddesine göre, ilave tediye alacağının ödeme zamanını, Bakanlar Kurulu belirler. Bakanlar Kurulunun kararı ile ilave tediye alacağı muaccel hale gelir. İlave tediye hesabı, Bakanlar Kurulunun belirlediği ödeme tarihlerindeki ücrete göre yapılmalıdır. Ödeme zamanı belli taraflarca kararlaştırılmadığından, Borçlar Kanunu 101. maddesi uyarınca, temerrüt için alacaklının ihtarına gerek vardır.

İlave tediye alacağı yasadan kaynaklandığından, talep halinde temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesi gerekir. Toplu iş sözleşmesinde 6772 sayılı Yasa hükmünün tekrarından ibaret düzenleme, alacağın dayanağının ilgili Yasa olduğu gerçeğini değiştirmez. Bu nedenle ilave tediye için dava ve ıslah tarihlerinden itibaren faize karar verilmesi yerindedir.

Hüküm altına alınan diğer alacakların dayanağı toplu iş sözleşmesi olmakla en yüksek işletme kredisi faizi uygulanması yerinde ise de, mahkemece sözü edilen alacakların her birinin ödenme tarihinin toplu iş sözleşmelerinde açıkça öngörülüp öngörülmediği belirlenmemiştir. Toplu iş sözleşmesinden doğan alacaklar için açık bir ödeme tarihinin olup olmadığı belirlenmeli, belirlenmiş olması durumunda alacak miktarları ayrıştırılarak her bir hak ediş tutarından hak ediş tarihleri gösterilmek suretiyle faize karar verilmelidir. Toplu iş sözleşmesinde açık bir ödeme tarihi öngörülmeyen alacağın varlığı halinde ise, sözü edilen alacak için şimdiki gibi dava ve ıslah tarihinden faize karar verilmelidir. Bu konuda eksik incelemeyle karar verilmesi hatalıdır.

F) Sonuç: