Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/20352 K.2015/29740

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, 21.03.2006-23.06.2014 tarihleri arasında davalı işyerinde çalıştığını, fesih bildiriminin 27.06.2014 tarihinde tebliğ edildiğini, davalı işyerinde örgütlü ve toplu iş sözleşmesinin tarafı yetkili sendikanın .... Sendikası olduğunu ve kendisinin de bu Sendikaya üye olduğunu, fesih tarihinde 6356 sayılı Kanun kapsamında davalı işyerine grev uygulandığını ve yasal hakkını kullanarak greve katıldığını, 6356 sayılı Kanun’un 36/2.

Maddesi uyarınca 23. Dönem, 01.01.2012 - 31.12.2013 yürürlük süreli Grup Toplu İş Sözleşmesinin iş sözleşmesi hükmü olarak devam ettiğini, buradaki düzenlemelere göre işverence feshin süresinde yapılmadığı gibi disiplin kurulu kararı olmadan gerçekleştirilmekle haksız ve geçersiz olduğunu, kaldı ki feshin gerçek nedenini sendikal faaliyette bulunması, grevi kırmak ve işçilere gözdağı vermek olduğunu iddia ederek, feshin geçersizliğine, işe iadesine ve sendikal tazminat talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının iş akdinin 23.06.2014 günü saat 03:05 sıralarında diğer bir işyeri çalışanı .... isimli şahsı darp etmesi nedeniyle 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25/II. maddesi uyarınca haklı nedenle feshedildiğini, ayrıca davalı işyerindeki grev nedeniyle TİS hükümleri gereğince disiplin kurulunun işlemesinin fiilen mümkün olmadığı gibi, kaldı ki TİS’in yürürlük süresinin bittiğini, normatif hükümler bakımından yürürlüğünün iş sözleşmesi hükmü olarak devam ettiğini, buna karşılık borç doğurucu hükümlerin yürürlükte kalktığını, ayrıca sendikal fesih iddiası yönünden ispat yükü üzerinde olan davacının somut gerekçe ve delil göstermeden sendikal tazminat talep ettiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacının 22.05.2006 tarihinden 23.06.2014 tarihine kadar davalı şirkette çalıştığı, 23.06.2014 tarihinde İş Kanunu 25/2-d maddesi gereğince iş sözleşmesinin feshedildiği, fesih tarihi itibari ile davacının ....

Sendikası üyesi olduğu ve 20.06.2014 tarihinde başlayan greve katıldığı, grev esnasında davalının bir işçisi nedeni ile yaşadığı bir tartışma neticesinde darp edilmesi üzerine iş sözleşmesine son verildiğinin davalı tarafça savunulduğu, ancak söz konusu dönem de davacının grevde olması nedeni ile iş sözleşmesinin askıda bulunduğu,

bu askı döneminde davacının davalı işçisi sayılamayacağı ve askı döneminde yaşananlar nedeni ile iş sözleşmesinin feshinin haklı bir fesih olarak değerlendirilemeyeceği, yine Toplu İş Sözleşmesinin 60. maddesi gereğince iş sözleşmesinin feshine Disiplin Kurulu tarafından karar verilmesi gerekirken bu usule de uyulmadığı için feshin geçersiz olduğu, davacının sendikal fesih iddiasını da kanıtlayamadığı, grev nedeni ile iş sözleşmesi feshedilen kişilerin olduğu konusunda davacının bir iddiasının da bulunmadığı gerekçeleriyle, davacının sendikal tazminat talebinin reddine, işe iade talebinin kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz: Kararı davalı vekili temyiz etmiştir. E) Gerekçe: İşveren ispat yükünü yerine getirirken, öncelikle feshin biçimsel koşullarına uyduğunu kanıtlayacaktır. Buna göre fesih işlemini yazılı yapmış olması, belli durumlarda işçinin savunmasını istediğini belgelemesi, yazılı fesih işleminin içeriğinde dayandığı fesih sebeplerini somut ve açık olarak göstermiş olması gerekir. İşverenin biçimsel koşulları yerine getirdiği anlaşıldıktan sonra, içerik yönünden fesih nedenlerinin geçerli (veya haklı) olduğunun kanıtlanması aşamasına geçilecektir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesi işverene, işçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenlerle iş sözleşmesini feshetme yetkisi vermiştir. İşçinin davranışlarından kaynaklanan fesihte takip edilen amaç, işçinin daha önce işlediği iş sözleşmesine aykırı davranışları cezalandırmak veya yaptırıma bağlamak değil; onun sözleşmesel yükümlülükleri ihlale devam etmesi, tekrarlaması olasılığından kaçınmaktır.

İşçinin davranışları nedeniyle iş sözleşmesinin feshedilebilmesi için, işçinin iş sözleşmesine aykırı, sözleşmeyi ihlal eden bir davranışının varlığı gerekir. İşçinin kusurlu davranışı ile sözleşmeye aykırı davranmış ve bunun sonucunda iş ilişkisi olumsuz bir şekilde etkilenmişse işçinin davranışından kaynaklanan geçerli bir fesih söz konusu olur.

Buna karşılık, işçinin kusur ve ihmaline dayanmayan sözleşmeye aykırı davranışlarından dolayı işçiye bir sorumluluk yüklenemeyeceğinden işçinin davranışlarından kaynaklanan geçerli fesih nedeninden de bahsedilemez.

İşçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenler, aynı yasanın 25. maddesinde belirtilen nedenler yanında, bu nitelikte olmamakla birlikte, işyerlerinde işin görülmesini önemli ölçüde olumsuz etkileyen nedenlerdir. İşçinin davranışlarından veya yetersizliğinden kaynaklanan nedenlerde, iş ilişkisinin sürdürülmesinin işveren açısından önemli ve makul ölçüler içinde beklenemeyeceği durumlarda, feshin geçerli nedenlere dayandığını kabul etmek gerekecektir.

İspat yükü kendisinde olan işveren, geçerli ve haklı nedende davacının davranışının veya yetersizliğinin işyerinde olumsuzluklara yol açtığını ve iş ilişkisinin çekilmez hal aldığını da ispat etmelidir.

Davacının iş sözleşmesinin davalı işyerinin grevde olduğu 23/06/2014 günü saat 03:05 sıralarında diğer bir işyeri çalışanı olan .... isimli şahsı darp etmesi eylemi nedeniyle 4857 sayılı İş Kanun’un 25/II-d. maddesine dayalı olarak feshedilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, dosyadaki darp raporu, şikâyet dilekçeleri, tutanaklar, kamera görüntüleri ve tanık beyanlarından, davacı tarafça gerçekleştirildiği savunulan feshe konu darp eyleminin gerçekleştiği sabittir. Nitekim dava dilekçesinde davacının tarafına isnad edilen darp eylemine ilişkin bir inkârı da bulunmamaktadır. Davacı işçinin davalı işyerinde örgütlü ve toplu iş sözleşmesinin tarafı yetkili sendikanın üyesi olduğu ve fesih tarihinde davalı işyerinin grevde olduğu, davacının da yasal hakkını kullanarak greve katıldığı husususları da uyuşmazlık dışıdır. Bu durumda, dava konusu fesih işlemi tarihinde davacının iş sözleşmesi askıdadır.

İş sözleşmesi askıda iken tarafların asli ödevleri olan iş görme ve ücret ödeme borçları ortadan kalkar, ancak diğer borçları devam etmekle davacının sadakat borcu ortadan kalkmadığından davalı işyeri grevde de olsa işverenin başka bir işçisine sataşmasının işyerinde iş ilişkisini olumsuz yönde etkileyeceği şüphesizdir. Fesih yetkisinin kullanılmasının disiplin kurulu kararına bağlanması ise haklı feshi etkilese de geçerli feshi ortadan kaldırmaz. Davacının iş sözleşmesi davranışlarından kaynaklanan geçerli nedenle feshedildiğinden davanın reddi yerine yanılgılı ve hatalı gerekçeyle kabulü isabetsizdir.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.