Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/25464 K.2018/21916

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, davacının davalı işyerinde mağaza müdürü olarak çalışmak üzere 03/02/2009 tarihinde ...

Mağazasında işe başladığını, daha sonra aralıksız olarak Akmerkez AVM ve Ataköy A Plus AVM'de çalıştığını, 2.160,00 TL. net maaş, aylık 250,00 TL. yemek, 140,00 TL. yol yardımı, aylık ortalama 1.000,00 TL. satış primi aldığını, ücretlerin bir kısmının banka hesabına yatırıldığını, kalanının elden ödendiğini, işe girerken ücretin başlangıç ücreti olduğu her yıl 480,00 TL. zam yapılacağının belirtildiğini, davalının bu taahhüde uymayarak davacıyı zarara uğrattığını, bu nedenle zam farkı hakkının doğduğunu, çalıştığı süre boyunca kışın 09:00-23:30, yaz döneminde ise 09:00 'den akşam 24:00'e kadar çalıştığını,

vitrinlerin ve mağazaların sezona uygun ürün değişiminde saat 04:00'e kadar çalıştığını, bu şekilde ayda 1-2 kez sabahladığını, hafta tatillerinde de çalıştığını, genel tatil ve dini bayramlarda da çalıştığını, yıllık ücretli izin hakkını eksik kullandığını, yol ve yemek ücretlerinin eksik ödendiğini, son 6 aya kadar ödenmediğini, vergi iadelerinin ödenmediğini, davacıya son iki aylık maaşı olan 6.000,00 TL.nin ödenmediğini, ücret ve diğer haklarının ödenmemesi nedeniyle ...

15.Noterliği'nin 03/08/2012 tarih ve 14092 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile 4857 sayılı Kanunun 24/a maddesi gereğince ihtarın davalıya tebliği ile beraber alacaklarının ödenmemesi nedeniyle 09/08/2012 tarihinde işi bıraktığını, bir kısım işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram genel tatil ücreti, zam farkı, satış primi, vergi iadesi, yol ve yemek alacaklarını istemiştir.

B)Davalı cevabının özeti:

Davalı vekili, davacının davalı işyerinde 03.02.2009 tarihinden itibaren önce mağaza yönetici yardımcısı olarak çalışmaya başladığını, Mart 2011 tarihinden 09.08.2012 tarihine kadar Mağaza yöneticisi olarak görev yaptığını, sözleşmenin davacı tarafından feshedildiğini, ücretin tam ve eksiksiz ödendiğini, feshin haklı nedene dayanmadığını, davacıya 250,00 TL. değerinde yemek kartı, akbil dolum fişi karşılığı 140,00 TL. yol ücreti verildiğini, yol ücretinin davacının maaş hesabına yatırıldığını, mağaza hedeflerinin tutturulması halinde satış primi verildiğini, hedefin gerçekleştirilmediği aylarda prim verilmediğini,

vergi iadesinden kastedilenin asgari geçim indirimi olması halinde bunun bordroda gösterilerek ödendiğini, ücret artışına ilişkin her hangi bir taahhütte bulunulmadığını, yalnızca çalışması karşılığında aylık 1.500,00 TL. brüt ücret ödeneceğinin kabul edildiğini, davacıya aylık yapılmış olan fazla çalışmalar karşılığı ücret ödendiğini, davacının normal şartlarda haftanın 6 günü vardiyalar halinde çalıştığını, haftada bir gün 10:00-22:00 saatleri arasında 90 dakika yemek ve 15 dakika çay molası; haftada iki gün 10:00-18:00 saatleri arasında 45 dakika yemek 15 dakika çay molası;

haftada üç gün ise 14:00-22:00 saatleri arasında 45 dakika yemek 15 dakika çay molası kullanmak suretiyle çalıştığını, fazla mesai yapmadığını, yaptığında ücretinin ödendiğini, iş sözleşmesinin 8. maddesinde fazla çalışmaların ücrete dahil olduğunun kararlaştırıldığını, hak edilen primlerin düzenli olarak ödendiğini, işyerinde haftada bir gün izin kullanıldığını, ulusal bayram ve genel tatillerde çalışma yapıldığında karşılığının ödendiğini, yıllık izinlerin kullandırıldığını, mevcut izin ücretinin Ağustos 2012 bordrosunda 1.008,00 TL. olarak ödendiğini, iddia ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

C)Yerel Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davacının davalı işyerinde 03.02.2009-09.08.2012 tarihleri arasında 3 yıl 6 ay 6 gün süre ve en son aylık net 1.546,34 TL., brüt 2.160,00 TL., giydirilmiş brüt 2.718,22 TL. ücretle çalıştığı, bordrolardan, 2012 Ağustos ayı dışında bordrolarda tahakkuk ettirilen tüm ücretlerin davacının banka hesabına ödendiği, masraf açıklamasıyla hesaba para yatırıldığı, son altı ayda Ticket Restaurant yemek kartı yüklemesi yapıldığı anlaşılsa da taraflar arasında davacıya aylık 250,00 TL. yemek ve 140,00 TL. yol yardımı sağlandığı konusunda uyuşmazlık bulunmadığı,

nakdi olarak sağlanan yemek ve yol yardımının ödendiğinin ispat yükü davalı işverene ait olduğu, davacıya son 6 aya kadar ödenmesi gereken yol ve yemek ücretinin ödendiği davalı işverenlikçe ispatlanamadığı, yine duruşmada dinlenen tanıkların beyanlarından davacının ulusal bayram ve genel tatillerde çalıştığı karşılığı olan ücretlerin ödendiği davalı işverenlikçe ispatlanamadığı nazara alındığında; iş akdinin davacı işçi tarafından ücretlerin ödenmemesi nedeniyle feshedildiği, 4857 sayılı Kanunun 24/II-e bendine göre yapılan feshin haklı nedene dayandığı sonucuna varılarak,

benimsenen bilirkişi raporunda hesaplanan ancak davacının talebi ile bağlı kalınarak tespit olunan kıdem tazminatı, bayram ve genel tatil ücreti, yol ve yemek alacaklarından davalı taraf faizleri ile birlikte sorumlu tutulduğu, dosya kapsamından iş akdinin davacı tarafından feshedildiğinin sabit olduğu, iş akdini fesheden taraf ihbar tazminatı talebinde bulunamayacağından davacının ihbar tazminatına ilişkin talebinin reddine, taraflar arasında akdedilen belirsiz süreli hizmet sözleşmesinde iddia edildiği gibi her hangi bir zam taahhüdünün yer almadığı,

tüm dosya kapsamından belirtilen şekilde zam yapılacağına dair delil bulunmadığı anlaşıldığından; davacının zam farkı talebinin reddine, davacıya ödenmesi gereken asgari geçim indirimi ücreti olarak bordroda tahakkuk ettirilen miktarın davacının banka hesabına yatırıldığı anlaşıldığından davacının asgari geçim indirimi alacağına ilişkin talebinin reddine, yine tanık beyanlarından davacının haftanın 6 günü çalıştığı, bir gün dinlendiği anlaşıldığından hafta tatili ücret alacağına ilişkin talebinin reddine, dosyaya sunulan bordrolarda primin değişen dönem ve miktarlarda tahakkuk ettirildiği,

tahakkuku yapılan miktarın ücrete eklenmek suretiyle davacının banka hesabına yatırıldığı anlaşıldığından satış primi alacağına ilişkin talebinin reddine, davacıya bakiye kalan 14 günlük yıllık izin ücretinin davalı işverenlikçe ödendiği anlaşıldığından yıllık izin ücret alacağına ilişkin talebinin ve davacı tarafça ispatlanamayan fazlaya ilişkin diğer taleplerininde reddine karar vermek gerektiği, gerekçesi ile kıdem tazminatı, ulusal bayram genel tatil ücreti, yol ve yemek yardımı alacağı taleplerinin kabulüne, sair talepler hakkında fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

D)Temyiz:

Karar süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E)Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Somut uyuşmazlıkta, yol ve yemek alacağı bakımından, Mahkeme tarafından kabul edilen alacak miktarında belirsizlik vardır. Davacıya 240,00 TL. değerinde yemek kartı ve akbil dolum fişi karşılığı 140,00 TL. verildiği davalı vekilinin cevap dilekçesinde belirtilmiştir. Dosyadaki 2 ayrı bilirkişi raporunda yol ve yemek alacağı olarak 3 farklı miktar hesaplanmıştır.

Dava dilekçesindeki "davalı, müvekkile verdiği yol ve yemek ücretini eksik ödemiş ve 6 ay kadar da ödememiştir" yönündeki beyanının hangi dönemlere ve ne miktarlara tekabül ettiği belirsizdir.

Mahkeme gerekçesinde hangi bilirkişi raporundaki hangi seçeneğin kabul edildiği belirtilmemiştir. Mahkeme gerekçesinde, "son 6 aya kadar ödenmesi gereken yol yemek ücretinin ödendiğinin davalı tarafından ispatlanamadığı" yönünde açıklama var ise de bu açıklama hangi bilirkişi raporunun/ hangi hesaplama seçeneğinin Mahkeme tarafından kabul edildiğini göstermemektedir. Zira Mahkeme yol ve yemek sosyal yardımlarına ilişkin bütüncül şekilde hüküm kurmuştur.

Bilirkişi raporlarında ise yol ve yemek sosyal yardımlarının toplamlarında hem yemeğin hem de yolun son 6 aya kadar hesaplanarak toplandığı bir seçenek bulunmamaktadır. Dolayısı ile Mahkeme’nin yol ve yemek sosyal yardımı alacağı bakımından hangi hesaplamaları kabul ettiği ayrı ayrı ve açıkça Mahkeme kararında belirtilerek Mahkeme’nin neticeten kabul ettiği miktarı açıkça ortaya koyması gerekir.

Diğer yandan yukarda açıklandığı şekilde açık, net ve denetime elverişli hüküm kurulması bakımından, dava dilekçesindeki yol ve yemek sosyal yardımına ilişkin beyandaki belirsizlik giderilmelidir.

Mahkeme tarafından, yol ve yemek sosyal yardımlarının eksik ödendiği dava dilekçesinde ileri sürülen ayların hangi yılların hangi ayları olduğu ve her ay için kaçar Lira’nın eksik ödendiği, dava dilekçesindeki “6 ay kadar” yönündeki beyanın hangi yılların hangi aylarını kastettiği ve “kadar” kelimesinin ne anlama geldiği davacı vekiline açıklatılmalıdır. Bu şekilde talepteki belirsizlik giderilmelidir.

Buna göre yol ve yemek sosyal yardımı bakımından, dava dilekçesindeki taleple bağlı ve davacı vekiline yukarda açıklanan şekilde yaptırılacak açıklama da göz önüne alınarak, gerekirse yeniden bilirkişi raporu alınarak, Mahkeme tarafından yukarda açıklanan şekilde açık, net, denetime elverişli, yol yardımı için neticeten hakedilen toplam miktar, yemek yardımı için neticeten hakedilen toplam miktar açıkça belirtilerek, hangi bilirkişi raporundaki hangi hesaplama seçeneğinin ne gerekçe ile tercih edildiği Mahkeme gerekçesinde açıkça ortaya konarak hüküm kurulmalıdır.

3-Hükmedilen miktarın net mi yoksa brüt mü olduğunun hükümde belirtilmemesinin infazda tereddüte yol açacağının düşünülmemesi de hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.