Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/25708 K.2015/31010

PROFESYONEL SENDİKACILIK YAPAN DAVACININ ŞUBE BAŞKANLIĞINDAN ALINMA İŞLEMİNİN İPTALİ VE GÖREVİ NEDENİ İLE ÖDENMESİ GEREKEN HAKLARIN TAHSİLİ

BORÇLAR KANUNU(MÜLGA) (818) Madde 396

TÜRK BORÇLAR KANUNU (6098) Madde 512

"İçtihat Metni"A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; davacının davalı sendikada şubesinde profesyonel olarak görev yaparken aynı anda Sendika Genel Yönetim Kurulu üyeliği görevlerinde profesyonel olarak görev yaptığını, şubede görevini yürütürken sendikanın genel yönetim kurulu tarafından 10/03/2010 tarihinde tedbirli olarak ve kesin ihraç istemli olarak görevden alındığını ve sendika disiplin kuruluna sevk edildiğini, yönetim kurulunun da sürekli olarak görevine son verilmesine karar verdiğini, müvekkili tarafından görevinden alınması kararının iptaline ilişkin açmış olduğu davayı kazandığını ve kesinleştiğini,

bu kesinleşme üzerine müvekkilinin sendika tüzüğünden doğan haklarının ödenmesini talep ettiğini, ancak olumsuz cevap verildiğini belirterek fazlaya ilişkin hakların saklı kalması kaydıyla; hizmet ödeneği, ücret, ikramiye, yol parası, yemek parası, erzak yardımı, giyecek yardımı, yıllık ücretli izin, yıllık ücretli izin ikramiyesi alacaklarının 03/06/2013 tarihinden itibaren yasal faiz oranı ile birlikte, davalıdan tahsilini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iş akdine disiplin kurulu kararı ile son verildiğini, Bakırköy 12.İş Mahkemesinin 2010/339 esas sayılı dosyasında verilen kararın davacının lehine sonuçlandığını ancak 10 günlük süre içinde işverene başvurması zorunlu iken başvuru yapmadığını, bu durumun davacının kötü niyetli olduğunu gösterdiğini, davacının başvuru yapmamasının başlangıçtaki bozma işlemini geçerli duruma getirdiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, ; iş akdi davalı işveren tarafından haklı bir neden olmaksızın feshedilen davacı işçinin hizmet ödeneği, ücret alacağı,ikramiye alacağı, yol parası alacağı, yemek parası alacağı, erzak yardımı alacağı, giyecek yardımı alacağı, yıllık ücretli izin alacağı ve yıllık izin ikramiye alacağı yönünden davasının sübuta erdiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Uyuşmazlık sendikada profesyonel sendikacılık yapan davacının şube başkanlığından alınma işleminin iptali ve görevi nedeni ile ödenmesi gereken hakların tahsili istemidir.

Mahkemece profesyonel sendikacının iş sözleşmesiyle çalıştığı kabul edilerek, görevden alındığı tarih ile alınma kararının iptali nedeniyle kararın kesinleştiği tarihe kadar alması gereken haklar hesaplanarak hüküm altına alınmıştır.

Öncelikle profesyonel sendika yöneticiliği yapan davacı ile davalı sendika arasında iş ilişkisi değil, vekalet ilişkisi bulunmaktadır. Uyuşmazlık dava tarihindeki 2821 sayılı Sendikalar Kanunu’ndan doğduğu için iş mahkemesi görevlidir. Ancak uyuşmazlıkta Borçlar Kanunu’nun vekalet sözleşmesine hükümleri yanında Sendika Tüzük hükümleri uygulanacaktır.

Davacının istek konusu yaptığı dönemde yürürlükte olan 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 396 ve daha sonra yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 512. Maddesine göre “Vekâlet veren ve vekil, her zaman sözleşmeyi tek taraflı olarak sona erdirebilir. Ancak, uygun olmayan zamanda sözleşmeyi sona erdiren taraf, diğerinin bundan doğan zararını gidermekle yükümlüdür”. Bu hükme göre vekilin görevi dolmadan diğer taraf sözleşmeyi sona erdirirse vekilin görevinin bittiği tarihe kadar gerçekleşen zararı karşılanmalıdır.

Davalı Sendikanın Tüzüğünün 29. Maddesinde açıkça “Sendika şubesinin olağan genel kurulunun en geç dört yılda bir ve herhalde Genel Kuruldan 3 ay önce toplanacağı belirtilmiştir. Buna göre sendika şube başkanı olan davacının görevi bir sonraki genel kurulun yapılmasından 3 ay önce sona erecektir. Davalı sendikanın 11. Olağan Genel Kurulu 08-09 Eylül 2007 tarihinde yapılmış ve davacı şube başkanı seçilmiştir.

Bir sonraki 12. Olağan Genel Kurulu ise 05-06 Mart 2011 tarihinde yapılmıştır. Tüzük hükmü değerlendirildiğinde davacının görevi 05.12.2010 tarihinde, kısaca genel kurul toplantısında 3 ay önce toplanacağından bu tarihte sonra erecektir. Tüzüğün anılan hükmü ve Türk Borçlar Kanunu’nun 512. maddesi uyarınca davacının mahrum kaldığı hakların 05.12.2010 tarihine kadar hesaplanıp hüküm altına alınması gerekir.

Mahkemece hatalı hukuki değerlendirme ile görev süresini aşar şekilde alacakların tespit edilerek hüküm altına alınması hatalıdır.

3- Hükme esas alınan raporda davacının yargılamaya konu alacakları hesaplanırken, asıl alacak miktarlarına gelir vergisi tarife oranları uygulanarak alacak miktarlarının belirlenmesi gerekir. Asıl alacak miktarlarından işsizlik sigortası kesilmesinden sonra gelir vergisi tarife oranları uygulanarak alacak miktarı belirlenmesi hatalı ise de bu hesaplama yöntemi davalı lehine usuli kazanılmış hak teşkil ettiğinden, mahkemece gelir vergisi hesaplamasında uygulanan tarife oranları açıklanarak denetime elverişli rapor alınarak davacı alacakları hüküm altına alınmalıdır.

F) Sonuç: