Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/26923 K.2016/4608

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde taraflar avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili,... üyesi olan davacının 29/03/2013 tarihinde davalı işyerinde çalışmaya başladığını, işten çıkarıldığı 29/11/2013 tarihine kadar davalı işyerinin Gebze’deki deposunda toplama Depo elemanı olarak çalıştığını, davacının önce Gebze şirketler grubu isimli taşeron firmada işe başlatıldığını, daha sonra Mayıs/2013 tarihinde tüm hakları ile birlikte asıl işveren bünyesine alındığını, davacının ağır çalışma koşulları, düşük ücret gibi nedenlerle sendika üyesi olduğunu, işçilerinin sendikaya üye olmaya başladığını öğrenen işverenin işçileri sorguya çekmeye, sendikanın suç örgütü olduğu propagandasını yapmaya,

istifa etmeyen işçileri işten atacağını söyleyerek tehdit etmeye başladığını, işçileri tek tek çağırıp baskı kurduğunu, bir süre sonrada sendika üyesi birçok işçiyi işten çıkardığını, 03/12/2013 tarihinde noter aracılığıyla davacıya gönderdiği ihtarnamede, amirlerinden izin almadan ve haber vermeden 11/10/2013 ve 19/10/2013 tarihlerinde işe gelmediği,

4 ay içinde 5 defa farklı tarihlerde toplam 8 gün istirahat raporu aldığının görüldüğünü, çalıştığı süre zarfında gösterdiği düşük performans, işe gereği gibi devam etmemesi ve işine gerekli özeni göstermemesi nedenleriyle iş akdinin 29/11/2013 tarihinde tüm yasal hakları ödenerek İş Kanununun 17. Maddesi gereğince iş akdinin feshedildiğinin bildirildiğini, davacıya tazminatı, ücret ve fazla mesai alacaklarının ödenmediğini, davalı işyeri yetkililerinin işçileri sendikadan istifa ettirmek için yaptıkları baskılara ilişkin ses kayıtlarının mevcut olduğunu, davacıya sendikadan istifa etmediği için işten çıkarıldığının söylendiğini,

davacının davalı iş yerindeki güvenlik amiri ve görevliler tarafından çağırılarak tehdit edildiğini, bu görüşmelerin kayıt altına alındığını iddia ederek feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, ...25. Noterliğinden keşide edilen 03/12/2013 tarihli fesih bildiriminden anlaşılacağı üzere, davacının 4 ay içinde 5 defa farklı tarihlerde 8 gün istirahat raporu aldığını, 11/10/2013 ve 19/10/2013 tarihlerinde iş yerinden izin almadan ve haklı bir neden bildirmeden işe gelmediğini, davacının devamsızlıklarının işyeri devam sisteminden ve SGK kayıtlarından anlaşıldığını, davacının görevi gereği yapması gereken işlerin depo uzmanlığı olup önem arzettiğini,

davacının kısa sayılabilecek bir süreç içinde sık sık rapor alması ve devamsızlık yapması nedeniyle davalı şirketin davacının iş görme ediminden yararlanamadığını ve işlerinde olumsuzluklar yaşadığını, şirketin üretim planının bozulduğunu, davacıdan 28/11/2013 tarihli yazıyla savunma talep edildiğini, davacının savunma talep yazısını almadığını ve savunma vermeyeceğini beyan ettiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının performansının düşük olduğu iddiası ile iş akdinin feshedilmesine rağmen davalı işverenliğin iddiasını denetlenebilir şekilde ortaya koymadığı, dosyada davacının performansının verimliliğinin düşük olduğuna ilişkin objektif ölçüme dayalı bir bilginin yer almadığı, davalı tarafın fesih bildiriminde belirttiği gerekçesinin var olmadığı, buna göre davalı tarafça yapılan feshin geçersiz şekilde yapıldığı gerekçesiyle davacının işe iadesine, davacının sendikal nedenle iş akdinin feshedildiğini ispatyalamadığı gerekçesiyle sendikal tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Dosya içeriğine göre somut uyuşmazlıkta işverence gerçekleştirilen feshin haklı ya da geçerli nedene dayanmadığı anlaşıldığından feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmesi isabetlidir.

İşverence yapılan feshin sendikal nedene dayanıp dayanmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Sendikal tazminat 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 25'inci maddesinde düzenlenmiş, işçilerin işe alınmalarının, belli bir sendikaya girmeleri veya girmemeleri veya belli bir sendikadaki üyeliği korumaları veya üyelikten istifa etmeleri şartına bağlı tutulamayacağı ilk fıkrada hükme bağlanmıştır. Sözü edilen maddenin ikinci fıkrasında ise, işverenin, sendika üyesi olan işçilerle sendika üyesi olmayan işçiler veya ayrı sendikalara üye olan işçiler arasında, çalışma şartları veya çalıştırmaya son verilmesi bakımından herhangi bir ayrım yapamayacağı kuralı getirilmiştir.

İşverenin, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 25'inci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca iş sözleşmesini sendikal nedenlerle feshetmesi halinde işçi, 4857 sayılı Kanunun 18, 20 ve 21 inci madde hükümlerine göre dava açma hakkına sahiptir. İş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiğinin tespit edilmesi hâlinde, 4857 sayılı Kanunun 21 inci maddesine göre işçinin başvurusu, işverenin işe başlatması veya başlatmaması şartına bağlı olmaksızın sendikal tazminata karar verilir. Ancak işçinin işe başlatılmaması hâlinde, ayrıca 4857 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen tazminata hükmedilmez. İşçinin 4857 sayılı Kanunun yukarıdaki hükümlerine göre dava açmaması ayrıca sendikal tazminat talebini engellemez.

Dairemizce, sendikal tazminat davalarında ispat yükünün işçide olduğu hallerde, iş yerinde çalışan ve sendikaya üye olan işçilerin sayısı, hangi tarihlerde üye oldukları, üyelikten çekilen işçilerin olup olmadığı, iş yerinde çalışmakta olan işçilerin bulunup bulunmadığı, aynı dönemde yetki prosedürünün işletilip işletilmediği, iş yerinde önceki dönemlerde toplu iş sözleşmelerinin bağıtlanıp bağıtlanmadığı, yeni işçi alınıp alınmadığı ve alınmışsa yeni işçilerin sendikalı olup olmadığı gibi hususlarla, işverence ekonomik veya teknolojik nedenlere dayalı bir fesih yoluna gidilmesi durumunda teknik yönden bu durumun araştırılması gibi ölçütler belirlenmiştir.

Somut olayda, feshin sendikal nedenle yapıldığı kabul edilmişse de bu husus da yapılan araştırma yetersizdir.

Feshin yapıldığı dönemde sendikaya üye olmayıp, iş sözleşmesi feshedilen işçilerin bulunup bulunmadığı, sendikaya üye olan ve davalı iş yerinde çalışan toplam işçi sayısı ve üyelik tarihleri, sendika üyeliğinden istifa etmesine karşın iş akdi sonlandırılan işçilerin olup olmadığı, sendikalı olup iş sözleşmeleri feshedilen işçilerin yerlerine yeni işçi alınıp alınmadığı ve yetki prosedürünün başlatılıp başlatılmadığı hususları araştırılmamıştır.

Mahkemece, yukarıdaki ilkeler doğrultusunda araştırma yapılmadan sendikal tazminat talebinin kabulüne karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç: