Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/27220 K.2018/23161

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı işyerinde 03/04/1994-21/01/2013 tarihleri arasında çalıştığını, iş akdine davalı tarafça haksız ve hukuka aykırı olarak son verildiğini, maaşının ...'ya düşük ücretten bildirildiğini, Aralık 2012 ve Ocak 2013 aylarına ait ücretleri, yol, yemek paraları ve asgari geçim indirimlerinin ödenmediğini ileri sürerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ücret, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti alacaklarını istemiştir.

B)Davalı cevabının özeti:

Davalı vekili, davacının çalışma süresi ve ücretinin ... kayıtlarında belli olduğunu, iddialarının kabulünün mümkün olmadığını, iş akdini davacı kendisi feshettiğinden kıdem-ihbar tazminatı taleplerinin haksız olduğunu, fazla çalışma yapmadığını, yol ücreti ödemesinin bulunmadığını, iddia ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

C)Yerel Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davacının bilirkişi raporunda belirtilen tarihler arasında ve ücretle davalı işyerinde çalıştığı, davalı tarafça davanın reddi savunulmuş ise de; bu hususların usulünce kanıtlanamadığı, işyerinde 18 yıl 6 ay 20 gün hizmeti bulunan davacının tazminat hakkından vazgeçecek şekilde davranmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, işçi lehine yorum ilkesi de dikkate alınarak,

mevcut delil ve belgeler ile tanık beyanlarından ücret alacağı bulunan davacının eylemli ve haklı olarak iş akdine son verdiği kıdem tazminatına hak kazandığı kanaatine varılarak alacakları yönünden bilirkişiden 15/12/2014 havale tarihli hesap raporu alındığı, raporun içeriği itibarıyla dosyadaki belgelere usul ve yasaya uygun olup mahkememizce benimsendiğinden belirtilen miktarla sınırlı olarak kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, ücret alacak taleplerinin kabulüne, fazla mesai ücretinden takdiren %40 oranında indirim yapılmasına,

şartları oluşmayan ve usulünce kanıtlanamayan ihbar tazminatı talebinin reddine dair hüküm kurulduğu, davacının Kadıköy 14. Noterliğinden 28/01/2013 tarih 02284 yevmiye nolu davalı şirkete gönderdiği ödemelere ilişkin ihtarnamenin muhataba 30/01/2013 tarihinde tebliğ edildiği, alacakların bir iş günü içinde banka hesabına yatırılmasının istendiği, böylece gerçekleşen 01/02/2013 temerrüt tarihinden itibaren kıdem tazminatı dışındaki alacaklar için faiz uygulandığı gerekçesi ile ihbar tazminatı haricindeki taleplerin kabulüne karar verilmiştir.

D)Temyiz: Karar süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. E)Gerekçe: 1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir. 2- İşçiye, işyerinde çalıştığı sırada ara dinlenmesi verilip verilmediği ve süresi konularında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır. İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay, sigara gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır.

Ara dinlenme 4857 sayılı İş Kanunu'nun 68'inci maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükümde ara dinlenme süresi, günlük çalışma süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiştir. Buna göre dört saat veya daha kısa süreli günlük çalışmalarda ara dinlenmesi en az onbeş dakika, dört saatten fazla ve yedibuçuk saatten az çalışmalar için en az yarım saat ve günlük yedibuçuk saati aşan çalışmalar bakımından ise en az bir saat ara dinlenmesi verilmelidir.

Uygulamada yedibuçuk saatlik çalışma süresinin çok fazla aşıldığı günlük çalışma sürelerine de rastlanılmaktadır. İş Kanunu'nun 63'üncü maddesi hükmüne göre, günlük çalışma süresi onbir saati aşamayacağından, 68'inci maddenin belirlediği yedibuçuk saati aşan çalışmalar yönünden en az bir saatlik ara dinlenmesi süresinin, günlük en çok onbir saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir.

Başka bir anlatımla günde onbir saate kadar olan (on bir saat dahil) çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, onbir saatten fazla çalışmalarda ise en az birbuçuk saat olarak verilmelidir.

Somut uyuşmazlıkta, yukardaki ilke kararı kapsamında, ayda 2 kere yapıldığı kabul edilen 07:00-20:00 arası 13 saatlik çalışmadan 1,5 saat ara dinlenmesi düşülmesi gerekirken 1 saat ara dinlenmesi düşülmesi hatalıdır.

3-Taraflar arasında fesih ihtilaflıdır.

Dava dilekçesinde davacının işine davalının haksız son verdiği ileri sürülmüş, cevap dilekçesinde davacının iş aktini haksız feshettiği savunulmuştur.

Davacının 28/01/2013 tarihli 2284 yevmiye sayılı ihtarında, 21/03/2013 tarihinde davalının haksız olarak işine son verdiği, işten çıkarken yazılı belge vermediği, davalının ...'ya düşük ücret gösterdiği, 2012 yılı Aralık ayının ve 2013 yılı Ocak ayının ücretleri, yol ve yemek parasının ödenmediği, fazla mesailerin ödenmediği, yıllık izinlerini kullanmadığı ve yıllık izin ücretlerinin de ödenmediği ileri sürülerek işçilik alacaklarının banka hesabına yatırılması talep edilmiştir.

Davacı tanığı D.D. "...ben de dava açtım, ...ben ayrıldığımda davacı çalışmaya devam etti, ... maaşlar parça parça ve geç ödeniyordu, bu tür sıkıntılar vardı, ben orda değildim ancak davacının işverenlik tarafından çıkartıldı diye biliyorum... sigortalarımız asgari ücret üzerinden yapıldı, ücretlerin bir kısmı bankadan bir kısmı elden ödenmektedir", davacı tanığı T.P.

"2010 Haziran ayında maaş ödemelerinde sıkıntı olması ve o dönemde eşimle boşanma durumlarına da gelmiştik bu sıkıntılar nedeniyle ayrılmak durumunda kaldım, paraya ihtiyacımız olduğunda bölük pörçük ve geç veriliyordu, ben maddiyat nedeniyle dava açamadım, ...ücretlerin bir kısmı bankadan bir ksmı elden ödenmektedir...

Doğru dürüst maaş alamıyorduk, davalı tanığı H.T. "duyduğum kadarıyla davacı şirketin işlerinden başka yine aynı şekilde gümrük işlerini takip ettiği yönetim tarafından duyulunca işten çıkarıldı, davacının başka firmalar mı yada şahıslar mı adına iş takibi yaptığı konusunda bilgim yok, sadece duyduğum yukarıda anlattığım şekildedir" davalı tanığı Y.G. "yazıhaneden duyduğuma göre davacı şirketin işinden başka ek işler yaptığından işten çıkarılmış, ücretini bilmiyorum" şeklinde beyanda bulunmuştur.

Feshe ilişkin herhangi bir işyeri belgesi veya davalı ihtarı dosya kapsamında mevcut değildir. Yukardaki delil durumuna göre davacının iş aktinin davalı tarafından feshedildiği ve davalı tarafından bu feshin haklı nedene dayandığının ispatlanamadığı anlaşıldığından, davacı lehine kıdem tazminatına hükmedilmesi yerindedir. Davacı lehine ayrıca ihbar tazminatına da hükmedilmesi gerekir iken bu talebin reddi ise hatalıdır.