Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/27635 K.2016/7927

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm duruşmalı olarak süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş ise de; işin mahiyeti itibarıyla duruşma isteminin reddine, incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verilmiş olmakla dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dilekçesinde; müvekkilinin davalı üniversitede 2007 yılında öğretim görevlisi olarak çalışmaya başladığını, 2008 - 2010 tarihleri arasında öğretim üyeliği ile birlikte yüksekokul müdür yardımcılığı yaptığını, 2010 -2014 tarihleri arasında ise otel, lokanta ve ikram hizmetleri bölüm başkanlığı ve turizm ve otelcilik program başkanlığı görevinde bulunduğunu, 04.07.2014 tarihinde iş kanununun 25/2-d maddesi gerekçe gösterilerek iş akdine son verildiğini, ancak bu feshin haksız olduğunu,

feshin asıl amacının üniversite bünyesine yeni katılan bir müdürün tüm öğretim görevlilerinin iş akdine son vererek üniversitede yeni işe alımlar sağlamak olduğu, ayrıca davalı üniversitenin müvekkiline yaklaşık 6 aydır sürekli olarak mobbing uygulamakta olduğunu ve istifa etmesi için zorladığını, bu nedenlerle davanın kabulüne, davacının işe iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili dilekçesinde; davanın bir aylık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, bu nedenle öncelikle davanın usulden reddi gerektiğini, ayrıca esasa ilişkin itirazlarının olduğunu, davacının iş sözleşmesinin usule ve yasaya uygun şekilde feshedildiğini, davacının müvekkili kurum bünyesinde yer alan uygulamalı birimler meslek yüksek okulunda otel lokanta ve ikram hizmetleri bölümünde yardımcı doçent doktor olarak çalışmakta iken iş akdinin 04.07.2014 tarihli fesih bildirimi ile yazılı olarak feshedildiğini, fesih sebebinin açık ve kesin bir dille belirtildiğini, ayrıca fesih konusuna ilişkin davacının savunmasının alındığını,

davacı hakkında öğretim görevlisi ..., idari personel ... ve öğrenci .........tarafından şikayet dilekçeleri verildiğini, bu şikayet dilekçeleri doğrultusunda davacı hakkında soruşturma başlatıldığını, soruşturma neticesinde davacıya 03.07.2014 tarihinde kınama disiplin cezası verildiğini, feshe dayanak yapılan soruşturma raporunun 02.07.2014 tarihinde düzenlendiğini ve hak düşürücü süre geçmeden 04.07.2014 tarihinde davacının iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece davacının disiplin soruşturmasıyla ilgili yapılan işlem konusunda .......tarafından inceleme yapılarak denetim raporu sunulduğu, yapılan disiplin soruşturmasında soruşturmacının rektör tarafından atandığı ancak cezayı yüksek okul müdürünün verdiği, yeminin usulüne uygun yapılmadığı, ceza verme işlemlerinin usul yönünden sakatlandığı son bir yıl içinde davalı işyerinde 90 civarında işçi çıkarıldığı ve alındığı, dinlenen tanık beyanlarından davacının disiplin soruşturmasında ve fesih bildiriminde iddia edilen davranışlarda bulunmadığı, davalı tanıklarının halen davalı işyerinde çalıştıklarının değerlendirilerek hükme esas alınmadığı,

alınan yazılı belgelerin ve dilekçelerin matbu olduğu içeriklerinin iş akdinin feshini gerektirecek nitelikte bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile feshin geçersizliğine karar verilmiştir.

D) Temyiz: Kararı davalı vekili temyiz etmiştir. E) Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanunu’nun 21. maddesi uyarınca, mahkemece feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işçinin başvurusu üzerine işveren tarafından bir ay içinde işe başlatılmaz ise, işçiye ödenmek üzere en az 4, an çok 8 aylık ücreti tutarında tazminatın belirlenmesi gerekir. Dairemizin yerleşik uygulaması gereği, iş güvencesi niteliğindeki bu tazminat işçinin kıdemi, fesih sebebi gibi olgular dikkate alınarak belirlenmelidir. Maddenin alt ve üst sınırları aşılamaz.

Üst sınırın aşılmasının tek istisnası 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 25. maddesindeki sendikal nedenle yapılan fesihlerdir. Bu kanun yürürlüğe girdikten sonra sendikal nedenle yapılan fesihlerde tazminat; işçinin başvurusu, işe başlatma ve başlatılmama şartına bağlı olmaksızın işçinin en az bir yıllık ücreti tutarında belirlenecektir. Dairemizin uygulaması bu yöndedir. (12.12.2013 gün ve 2013/8422 Esas, 2013/33052 Karar sayılı ilamımız).

Dairemiz yıllık ücretli izinle ilgili 53. maddedeki kıdem sürelerini dikkate alarak 6 ay ile 5 yıl arasında kıdemi olan işçi için 4, 5 yıl ile 15 yıl arasında kıdemi olan işçi için 5, 15 yıldan fazla kıdemi olan işçi için 6 aylık ücreti tutarında işe başlatmama tazminatın belirlenmesini öngörmekte, fesih sebebine göre bu miktarlarda azami sınır 8 aya kadar da çıkmaktadır.

Davacının iş sözleşmesi ..........ne iletilen dilekçeler ve sözlü şikayetler ile mesai arkadaşına ağza alınmayacak kelimeler kullandığı tarafına açılan soruşturma sonucunda değerlendirildiği bu davranışın bir Eğitim Kurumu tarafından kabul edilemeyecek nitelikte olduğu gerekçesiyle 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25/II-d maddesi uyarınca 04.07.2014 tarihinde feshedilmiştir. Mahkemece karar gerekçesinde davacının iş sözleşmesinin feshine dayanak yapılan disiplin soruşturmasındaki bir takım usule aykırılıklar bulunduğu ifade edilmişse de, bunun feshin geçersizliğinin tespitli işe iade davasında tartışılması gereksizdir.

Ancak fesih nedeni yapılan olaya ilişkin davacı hakkında yapılan soruşturma sonucunda davacıya 03.07.2014 tarihinde kınama disiplin cezası verilmiştir. Davalı işveren feshe konu eylemle ilgili değerlendirme yaparak kınama cezasını verdikten bu yönde iradesini açıkladıktan sonra aynı eylemle ilgili iş sözleşmesinin feshedilmesinin aynı eyleme karşı iki ceza anlamına geleceği, bu nedenle feshin geçerli nedene dayanmadığı anlaşılmaktadır. Ancak davacı 16.11.2007-04.07.2014 tarihleri arasında çalışmış olup fesih nedeni ve kıdemi değerlendirildiğinde işe başlatmama tazminatının 6 ay yerine 5 ay tutarında belirlenmesi dosya içeriğine uygun olacaktır.

Ayrıca davalı Üniversite harçtan muaf olduğundan hakkında harca hükmedilmesi de hatalıdır.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.