Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/28344 K.2015/29754

Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti: Davacı, iş akdinin geçerli bir neden olmadan feshedildiğini iddia ederek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir. B) Davalı Cevabının Özeti: Davalı, davacının çalışmakta olduğu Hayat Bina'nın üyelik satış departmanının kapatılması ve başka uygun bir pozisyon da bulunmaması nedeni ile geçerli olarak feshedildiğini savunarak davanın reddini istemiştir. C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece bozma üzerine yapılan yargılama sonunda, davacı işçinin bulunduğu pozisyonla ilgili yapılan incelemede, bulunduğu satış bölümünün küçültüldüğü, yeni eleman alınmadığının görüldüğü, davalı Şirkette satış bölümünün küçültülmesinin satışlarda daralmaya yol açtığı, 2013 ve 2014 yılı satış rakamlarından da anlaşıldığı, buradan da, satış bölümünde bir istihdam fazlasının olduğu sunucunu çıkarmanın mümkün olduğu,

davalı şirket yüksek bir zarar içinde olduğundan 2011-2012-2013-2014 yıllarında da süren küçülme ve maliyetleri azaltma politikasını uyguladığını, somut uyuşmazlıkta davalı Şirkette daralmaya gidildiği düşünülse dahi feshin son çare olması ilkesi gereği farklı şekillerde istihdam olanaklarının değerlendirilmesi gerektiği, öncelikli olarak işçinin eski işçisini dışarıdan alınacak yeni işçilere tercih etmesinin beklendiğini, davalı Şirketin .... bünyesinde yer alan şirketlerden biri olduğunun bilindiği,

dosyaya sunulan davacı işçiye ait özlük dosyası kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre davacı işçinin .... ....... lisans mezunu olduğu ve iş sözleşmesinde “satış görevlisi” olarak işe başlamış olup, başka bir bölümde (muhasebe vb., gibi) çalıştırılması gerek davacı işçinin eğitim, iş tecrübesi ve mevcut nitelikleri gerekse davalı şirketin hemen her bölümü kapsayan bir küçülme politikası uygulaması sebebiyle olanaklı bulunmadığı, bu nedenle feshin geçerli nedenlere dayandığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz: Kararı davacı temyiz etmiştir. E) Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanunu'nun 20/2 maddesi uyarınca “feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir”. İşveren ispat yükünü yerine getirirken, öncelikle feshin biçimsel koşullarına uyduğunu, daha sonra, içerik yönünden fesih nedenlerinin geçerli olduğunu kanıtlayacaktır. Dairemizin kararlılık kazanan uygulaması bu yöndedir. (04.04.2008 gün ve 2007/29752 Esas, 2008/7448 Karar sayılı ilamımız).

Feshin işletme, işyeri ve işin gerekleri nedenleri ile yapıldığı ileri sürüldüğünde, öncelikle bu konuda işverenin işletmesel kararı aranmalı, bağlı işveren kararında işgörme ediminde ifayı engelleyen, bir başka anlatımla istihdamı engelleyen durum araştırılmalı, işletmesel karar ile istihdam fazlalığının meydana gelip gelmediği, işverenin bu kararı tutarlı şekilde uygulayıp uygulamadığı(tutarlılık denetimi), işverenin fesihte keyfi davranıp davranmadığı(keyfilik denetimi) ve işletmesel karar sonucu feshin kaçınılmaz olup olmadığı(ölçülülük denetimi-feshin son çare olması ilkesi) açıklığa kavuşturulmalıdır.

Dosya içeriğindeki yazılı fesih bildiriminden, davalı işyerinin satış bölümünde üyelik satış yetkilisi olarak çalışan davacının iş akdinin, davalı Şirketin bir kısım işletme faaliyetlerine son verilmesi, keza ... Binasındaki bugüne kadar faaliyetlerine son verilerek kapatılması ve bu nedenle işlerde daralma ve istihdam fazlalığının ortaya çıkması nedeniyle sona erdirildiği anlaşılmıştır. Buna bağlı olarak davalı işveren, davacının çalıştığı departmanın kapatılması sonucunda başka bir alanda istihdamı mümkün olmadığını savunmuştur.

Bozma ilamı öncesi ve sonrası toplanan delillerden fesih sebebi olarak gösterilen departman kapatma/faaliyete son verme gerekçesinin gerçekleşmediği anlaşılmıştır.

Ayrıca davalı Şirketin 2010, 2011 ve 2012 yıllarına ilişkin kayıtlarından zarar ettiği, ancak aynı zamanda bu dönemde özvarlığını da artırmaya devam ettiği, buna karşın feshin son çare olması ilkesi gereğince işçi çıkarımından evvel uyguladığı tedbirlere ilişkin somut bir delilin dosyaya ibraz edilmediği görülmüştür.

Bu durumda işverence geçerli fesih savunması ispatlanamadığından, davanın reddi yerine kabulü hatalıdır.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

F) Hüküm: Yukarda açıklanan gerekçe ile;

1. Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. Feshin GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının İŞE İADESİNE,

3.Davacının yasal süre içinde başvurusuna rağmen davalı işverence süresi içinde işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının davacının kıdemi, fesih nedeni dikkate alınarak takdiren davacının 4 aylık brüt ücreti tutarında BELİRLENMESİNE,

4. Davacı işçinin işe iadesi için işverene süresi içinde müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklarının davalıdan tahsilinin GEREKTİĞİNE,

5. Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

6. Davacının yaptığı 51.45 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davalının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,

7.Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre belirlenen 1.500,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8. Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde ilgilisine iadesine,