Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/28954 K.2019/2263

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin 27/07/2007-08/04/2014 tarihleri arasında davalı şirkete ait işyerinde mikser şoförü' olarak çalıştığını, son ücretinin aylık net 2.700,00 TL olduğunu, servis, yemek ve giyim yardımı bulunduğunu ve sigortaya şikayet ettiği için işten çıkarıldığını iddia ederek, kıdem ve ihbar tazminatı, ücret, fazla çalışma, hafta tatili, ücret, genel tatil ve yıllık ücretli izin alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı süresinde davayı karşı cevap dilekçesi sunmamıştır.

C) Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacının 27/07/2007-08/04/2014 tarihleri arasında davalı şirkete ait işyerinde mikser şoförü olarak çalıştığı, iş akdinin davalı işverence kıdem ve ihbar tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sonlandırıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, delillerin taktirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- Kural olarak, yargılama aşamasında dayanılıp sunulmayan deliller, temyiz veya karar düzeltme aşamasında sunulamazlar; sunulmuş olsalar bile, bu aşamalardaki incelemeler sırasında dikkate alınamazlar. Bu kuralın tek istisnası, dayanılıp sunulan delilin, o davaya konu borcu sona erdiren bir nitelik taşıması; örneğin, davaya konu borcun ödenmiş olduğunu gösteren makbuz, ibraname gibi bir belge olmasıdır.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (Mülga Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 188.) 114. maddesinde, “Hâkimin re’sen nazarı dikkate alması kanunen iktiza eden hususlar” deyimi ile dava şartlarının kastedildiği ve bu nedenle dava şartlarının mahkemece kendiliğinden gözetileceği hususu öğretide de kabul edilmektedir. (Prof. Dr. Baki Kuru. Hukuk Muhakemeleri Usulü, 2001 Bası, Cilt 2, s.1343, Prof. Dr. Saim Üstündağ. Medeni Yargılama Hukuku Cilt 1-II-İst. 1997 s.28 ve 871).

Bu noktada, dava hakkının bir anlamda dava şartı olduğu da dikkate alınmalıdır. Dava hakkının varlığı ya da yokluğunun incelenmesi, doğrudan hâkime verilmiş ödevlerden olması karşısında, önceden ileri sürülmemiş olsa bile temyiz aşamasında dava şartının var olup olmadığını kendiliğinden gözetmesinde bir usuli engel bulunmamaktadır.

Davanın hukuksal niteliği ve somut olayın özelliği gereği davalı, temyiz aşamasında dava konusu borcu sona erdiren nitelikte bir belge vermişse, bu belge üzerinde gerekli inceleme yapılmak suretiyle bir karar verilmesi gerekir.

Diğer bir anlatımla yargılama aşamasında, borcu itfa eden belge değerlendirilmeye alınmalıdır. Temyiz aşamasında sunulan ve borcu sona erdiren bir belgenin varlığı karşısında savunmanın genişletilmesi yasağından söz edilemeyeceğinin (HMK 140, mülga HUMK. Md. 202) kabulü zorunludur. (HGK Kararı: 27.02.2012 gün ve 2012/9-842 E, 2013/291 K).

Dosya içeriğine göre, davalı temyiz aşamasında 29.01.2012 tarihli 7 günlük ve 11.11.2011 tarihli 7 günlük 2 adet izin formlarını sunmuş, belgelerde izne çıkış-izinden dönüş tarihlerinin yazılı olduğu ve şirket yetkilisinin onayının bulunduğu görülmüş, ancak sadece 11.11.2011 tarihli izin formunda davacının imzasının bulunduğu anlaşılmıştır. Bu belgeler yukarıda yer alan Hukuk Genel Kurulu kararında açıklandığı gibi borcu sona erdiren belgelerden olduğundan yargılamanın her aşamasında dikkate alınması gerekir.

Mahkemece yapılacak iş davacının imzasını içeren 11.11.2011 tarihli izin formlarına karşı davacı tarafa diyecekleri sorulmalı, değerlendirilmeli ve sonucuna göre karar vermektir.

F) Sonuç:

GY