Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/30180 K.2015/32156

Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti: Davacı iş sözleşmesinin davalı işveren tarafından geçerli bir sebep bulunmaksızın sendikal nedenle feshedildiğini belirterek feshin geçersizliğini ve işe iadesini talep etmiştir. B) Davalı Cevabının Özeti: Davalı, davacının iş sözleşmesinin mağazanın kapanması işletmesel gereklilik nedeniyle geçerli nedenle feshedildiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir. C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti: Mahkemece davacının iş sözleşmesinin geçersiz ve sendikal nedenle feshedildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. D) Temyiz: Kararı davalı vekili temyiz etmiştir. E) Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanunu’nun 21. maddesi uyarınca, mahkemece feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işçinin başvurusu üzerine işveren tarafından bir ay içinde işe başlatılmaz ise, işçiye ödenmek üzere en az 4, an çok 8 aylık ücreti tutarında tazminatın belirlenmesi gerekir. Dairemizin yerleşik uygulaması gereği, iş güvencesi niteliğindeki bu tazminat işçinin kıdemi, fesih sebebi gibi olgular dikkate alınarak belirlenmelidir. Maddenin alt ve üst sınırları aşılamaz.

Üst sınırın aşılmasının tek istisnası 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 25. maddesindeki sendikal nedenle yapılan fesihlerdir. Bu kanun yürürlüğe girdikten sonra sendikal nedenle yapılan fesihlerde tazminat; işçinin başvurusu, işe başlatma ve başlatılmama şartına bağlı olmaksızın işçinin en az bir yıllık ücreti tutarında belirlenecektir. Dairemizin uygulaması bu yöndedir..

Dairemiz yıllık ücretli izinle ilgili 53. maddedeki kıdem sürelerini dikkate alarak 6 ay ile 5 yıl arasında kıdemi olan işçi için 4, 5 yıl ile 15 yıl arasında kıdemi olan işçi için 5, 15 yıldan fazla kıdemi olan işçi için 6 aylık ücreti tutarında işe başlatmama tazminatın belirlenmesini öngörmekte, fesih sebebine göre bu miktarlarda azami sınır 8 aya kadar da çıkmaktadır.

Mahkemenin ilk feshin sendikal nedenle gerçekleştiğine yönelik davanın kabulü kararı Dairemizin 11.04.2013 Tarih 2... Karar sayılı kararıyla sair temyiz itirazları reddedilerek feshin sendikal nedene dayanıp dayanmadığı konusunda çıkarılan işçilerin kaçının sendikalı olduğu, giren işçilerin sendikalı olup olmadığı gibi hususlarda araştırma yapılmadığı yukarıdaki ilkelere göre araştırma yapılması için bozulmuştur.

Mahkemece bozma kararı sonrası yapılan yargılama sonucunda feshin sendikal nedene dayandığı kabul edilmiştir. Ancak çıkarılan işçilerin kaçının sendikalı olduğu, devir sonrası feshin yapıldığı tarih öncesi ve sonrası kaç işçinin çıkarıldığı, bunların kaçının sendikalı olduğu, yine fesih sonrası işe alınanların sendika üyesi olup olmadıkları hususu açıklığa kavuşturulmadan karar verildiği, sendikaya yazı yazılarak sendikalı kaç işçinin işten çıkarıldığı, devir sonrası işe girenlerin sendikaya üye olup olmadıklarının sorulması, devir sonrası çıkarılan işçi sayıları ve bunların kaçının sendikalı olduğu tespit edilip sonucuna göre karar verilmesi gerektiği konusunda Dairemizin,,,,,, Karar sayılı kararıyla bozulmuştur.

Mahkemece ikinci bozma kararı sonrası yapılan yargılama sonucunda feshin sendikal nedene dayandığı kabul edilerek ödenmesi gereken tazminat, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 25/4-5. maddesi uyarınca belirlenmiştir.

Öncelikle fesih tarihi itibariyle 6356 sayılı Kanun yürürlükte değildir. Ayrıca bozmadan önce işe başlatmama tazminatı mülga 2821 sayılı Sendikalar Kanunu’nun 31. maddesi uyarınca belirlenmiştir. Buna göre usulü kazanılmış hakkı da bertaraf eder şekilde ve fesih tarihinde yürürlükte olmayan 6356 sayılı Sendikalar Kanunu uyarınca tazminatın belirlenmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Mahkemece bozma sonrası yapılan yargılama sırasında ilgili sendikaya çıkarılan işçilerin sendikalılık durumları sorulmuş, sendika tarafından davalı işverenlikten çıkarılan işçilerin kimlik bilgileri bulunmadığından sendika üyeliklerinin kontrol edilemediği sendika kayıtlarında işten çıkarılış tarihlerinin tespit edilemediği yönünde cevap verilmiştir.

İş sözleşmesinin sendikal nedene dayandığını ispat yükü davacı işçi de bulunmakta olup, davacı işçiyi temsilen davaya katılan sendika yazı cevabı değerlendirildiğinde, feshin sendikal nedene dayandığının somut ve inandırıcı delillerle kanıtlanmadığı, her ne kadar davalı tanığı sendikadan istifa ederken noter ücretini diğer tanık olan müdüründen alarak ödediği yönünde beyanda bulunmuşsa da, bu beyanın davacının iş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiğini göstermeyeceği, feshin sendikal nedene dayandığının davacı tarafından somut ve inandırıcı delillerle ispatlanmadığı,

davacının iş sözleşmesinin zarar nedeniyle mağazasının kapatılarak tasfiye edilmesi yönünde karar alındığı davacının diğer mağazaları nezdinde çalışma olanağı bulunmadığı gerekçesiyle feshedildiği, ancak davalının bir yandan feshin ekonomik nedenle yapıldığını savunurken diğer yandan işçi alımına devam ettiği dikkate alındığında feshin geçerli nedene dayanmadığı anlaşıldığından 4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.