Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/30227 K.2015/29978

Yerel mahkemece, davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının 24/07/2013 tarihli gemi hizmet sözleşmesine göre davalı şirkete ait ..... gemisinde 24/07/2013-30/10/2013 tarihleri arasında aralıksız çarkçıbaşı, baş mühendis olarak çalıştığını, aylık ücretinin fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti, genel tatil ücreti ile birlikte aylık 6.000,00 TL Amerikan Doları olduğunu, işverenin ücretlerini tam ödemediğini, bakiye 3022 Amerikan doları ücretini ödememesi üzerine İcra müdürlüğünün 2014/7480 sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi yaptıklarını, ödeme emrinde takip tarihinde 3022 Amerikan dolarının karşılığı olan 6.422,00 TL ile birlikte yasal faizi,

icra masrafları ve avukatlık ücretinin de talep edildiğini, ödeme emrinin borçluya 14/04/2014 tarihinde tebliğ edildiğini, borçlunun 17/04/2014 tarihinde davacının kendi şirketlerine ait gemide çalışmadığını belirterek itiraz ettiğini, ancak 18/04/2014 tarihinde davacının banka hesabına 5.230,00 TL ödediği iddia ederek yapılan itirazın iptaline, takibin devamına ve davalı aleyhine %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili cevap dilekçesinde, davacının 24/07/2013 tarihli sözleşme uyarınca çalıştığı ..... isimli geminin ...... isimli şirkete ait olduğunu, davalı şirkette çalışmadığından kendilerine husumetin yöneltilemeyeceğini, icra takibinden sonra davacının işvereni ..... tarafından haricen ödeme yapıldığını, davacının herhangi bir alacağı bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın davada husumet ehliyeti bulunmayan ....'ye yöneltilmesinde dava şartı noksanlığı bulunduğu, davanın ..... ' ye yöneltilmesi gerektiği gerekçeleriyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Uyuşmazlık davalının taraf ve dava ehliyeti olup olmadığı ve husumet nedeni ile dava reddedilen davalı ile dava dışı işveren olan şirket arasında organik bağ olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Organik bağ ilişkisinde işveren sıfatı olan tüzel kişinin, işçinin iş sözleşmesinden veya iş kanunundan doğan haklarını kullanmasının engellenmesi için temsilde farklı kişiliklere yer vermesi sözkonusudur. Bu durumda tüzel kişinin bağımsızlığı sınırlanır ve organik bağ içinde olunan kişi ile özdeş kabul edilir.

Bu anlamda; tüzel kişilik hakkının kötüye kullanılması, kanuna karşı hile, işçiye zarar verme(haklarının alınmasını engelleme), tarafta muvazaa(hizmeti kendisine verdiği halde başka bir kişiyi kayıtta işveren olarak gösterme) ve namı müstear yaklaşımı nedeni ile dolaylı temsil sözkonusudur. Bu durumların sözkonusu olduğu halde tüzel kişilik perdesinin aralanması sureti ile gerçek işveren veya organik bağ içinde olan tüm işverenler sorumlu tutulmaktadır. Organik bağ ise şirketlerin adresleri, faaliyet alanları, ortakları ve temsilcilerinin aynı olmasından, aralarındaki hukuki ilişkilerin tespitinden anlaşılır.

Diğer taraftan 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 124.

Maddesi ile bir davada taraf değişikliğinin, ancak karşı tarafın açık rızası ile mümkün olduğu, maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebinin, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edilebileceği, dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesinin kabul edilebilir bir yanılgıya dayanması halinde hâkimin karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebileceği düzenlenmiştir.

Hasımda yanılma halinde taraf değişikliği karşı tarafın muvafakati ile gerçekleştirilebilirken maddi hata bulunması, dürüstlük kuralına aykırı olmaması veya hasımda yanlışlığın kabul edilebilir bir yanılgıya dayanması halinde ise karşı tarafın muvafakati aranmaksızın hakim tarafından kabul edilmek suretiyle yapılabilmektedir.

Dosya içeriğine göre gemiadamı olan davacı ile iş sözleşmesi davalı şirketle davacı arasında imzalanmış, ancak kayıt üzerinde dava dışı ortakları, adresleri ve faaliyet alanı aynı olan ..... üzerinde gösterilmiştir. Hizmet belgesi ize ..... tarafından düzenlenmiştir.

Davalı şirket ile davacının sigorta kayıtlarında işveren olarak beyan edilen ..... kayıtlara göre organik bağ bulunmaktadır. Organik bağ halinde organik bağ içindeki şirketler işçilik alacaklarından müştereken ve müteselesilin sorumludur. Davalının bu nedenle taraf sıfatı olduğu gibi organik bağ kabul edilmese dahi davacının husumet tevcihinde yaptığı hatanın, “kabul edilebilir yanılgı” olarak kabulü gerekir. Bu durumda ise mahkemece davanın HMK 124 maddesi doğrultusunda husumetin doğru hasıma tevcihi için usulü işlemlerin tamamlanması yoluna gidilmelidir. Yazılı şekilde davanın husumetten reddi hatalıdır.

F)Sonuç: