Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/30662 K.2016/11563

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının Şubat/2002-20.11.2014 tarihleri arasında davalı bankada çalıştığını, 20.11.2014 tarihinde davacı ile birlikte çok sayıda işçinin performans vb., gerekçelerle haklı ve geçerli bir neden olmaksızın işlerine son verildiğini, iş sözleşmesinde belirtilen nedenlerin oluşturulan bir senaryo kapsamında yaratıldığını, fesih bildiriminde nedenlerin torba şeklinde yer almasının bile bu amacı gösterdiğini, davacının fesih öncesi savunmasının alınmadığını, açıklanan bu nedenlerle usul ve yasaya aykırı yapılan feshin geçersizliğine ve işe iadesine, boşta geçen süre için 4 aylık brüt ücret tutarı ve diğer hakları ile işe başlatılmaması halinde 8 aya kadar brüt ücreti tutarında tazminatın birlikte ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının davalı bankada 27.02.2002-21.11.2014 tarihleri arasında en son "Yetkili-l" seviyesinde çalıştığını, iş sözleşmesine "performansının beklenen seviyenin altında kalması, ödeme, nakdi ve teminat hata oranlarının tolerans seviyelerinin üstünde olduğu,

uyarılara rağmen olumlu bir gelişme göstermediği" nedenleriyle son verildiğini, davacının bankanın öncede belirlenmiş ve objektif ölçülere dayalı performans kriterlerine göre değerlendirildiğini, performans değerleme sisteminin tüm banka personeli tarafından bilindiğini, davacının yapılan yetkinlik değerlendirmesinde yetersiz kaldığını, düşük performans sergilediğini, keza performansı diğer çalışanlara göre de düşük kaldığı için daha fazla bankaya yararlı olamayacağı kanısına varıldığını,

davalı bankanın işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından fesih yapabilme hakkını işletmenin rekabet gücünü korumak veya verimliliğinin artırılmasına yönelik olarak ortaya çıkan işletmesel karar ile fesih yoluna gitmek suretiyle kullandığını, yapılan fesih işleminin geçerli nedene dayandığını, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti: Mahkemece, feshin son çare olması ilkesine uyulmadığı ve feshin geçerli nedene dayanmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir. D) Temyiz: Kararı taraflar vekilleri temyiz etmiştir. E) Gerekçe: İş sözleşmesinin geçerli neden olmadan davalı işveren tarafından feshedildiğini belirten davacı işçi, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece feshin geçersizliğine, davacı işçinin işe iadesine karar verilirken, işe başlatılmama tazminatı, davacı işçinin 4 aylık ücret tutarında belirlenmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 21. maddesi uyarınca, mahkemece feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işçinin başvurusu üzerine işveren tarafından bir ay içinde işe başlatılmaz ise, işçiye ödenmek üzere en az 4, an çok 8 aylık ücreti tutarında tazminatın belirlenmesi gerekir. Dairemizin yerleşik uygulaması gereği, iş güvencesi niteliğindeki bu tazminat işçinin kıdemi, fesih sebebi gibi olgular dikkate alınarak belirlenmelidir. Maddenin alt ve üst sınırları aşılamaz.

Üst sınırın aşılmasının tek istisnası 2821 sayılı Sendikalar Kanunu’nun 31. maddesindeki sendikal nedenle yapılan fesihlerdir. Bu maddede sendikal neden halinde işe başlatmama tazminatının işçinin en az bir yıllık ücreti tutarında belirleneceği açıklanmıştır. Dairemizin uygulaması bu yöndedir. (08.04.2008 gün ve 2007/27773 Esas, 2008/7819 Karar sayılı ilamımız).

Dairemiz yıllık ücretli izinle ilgili 53. maddedeki kıdem sürelerini dikkate alarak 6 ay ile 5 yıl arasında kıdemi olan işçi için 4, 5 yıl ile 15 yıl arasında kıdemi olan işçi için 5, 15 yıldan fazla kıdemi olan işçi için 6 aylık ücreti tutarında işe başlatmama tazminatın belirlenmesini öngörmekte, fesih sebebine göre bu miktarlarda azami sınır 8 aya kadar da çıkmaktadır.

İşletme gerekleri ile fesihte emeklilik nedeninin gösterilmesi ve davacının emekliliğe hak kazanması halinde işe başlatmama tazminatı alt sınırdan belirlenmektedir.

Dosya içeriğine göre somut uyuşmazlıkta davacı işçinin davalıya ait işyerinde 12 yıl 10 ay çalıştığı, davalı işverence gerçekleştirilen feshin geçerli nedene dayanmadığı anlaşıldığından feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmesi isabetlidir. Ancak davacı işçinin kıdemine ve fesih nedenine göre mahkemece işe başlatmama tazminatının davacının 4 aylık ücreti tutarında belirlenmesi doğru bulunmamıştır. Bu tazminatın davacının 5 aylık ücreti oranında belirlenmesi dosya içeriğine uygun düşecektir. 4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

....