Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/31903 K.2016/14449

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacı müvekkilinin davalı işyerinde çalışmaktayken, iş sözleşmesinin işverence hiç bir geçerli neden olmadan fesih edildiğini iddia ederek, davalı işveren tarafından feshin geçersizliği ile davacının işe iadesine, işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminatın belirlenmesine ve kararın kesinleşmesine kadar geçecek olan sürede doğacak ücret ve hakların davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacının iş akdinin kullandığı forklifti diğer çalışanların üzerine sürüp tehlike yaratması nedeniyle feshedildiğini savunarak davanın reddini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece davacının feshe dayanak yapılan eyleminin haklı veya geçerli feshe dayanak oluşturacak nitelikte olmadığı, ayrıca davalı tarafın tanıklarının tutanak mümzisi olmadıklarından dinlenmelerine yer olmadığı, feshin geçerli nedene dayanmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanunu’nun 20/II.c.1 maddesinde açıkça, feshin geçerli nedenlere dayandığının ispat yükü davalı işverene verilmiştir.

İşveren ispat yükünü yerine getirirken, öncelikle feshin biçimsel koşullarına uyduğunu kanıtlayacaktır. Buna göre fesih işlemini yazılı yapmış olması, belli durumlarda işçinin savunmasını istediğini belgelemesi, yazılı fesih işleminin içeriğinde dayandığı fesih sebeplerini somut ve açık olarak göstermiş olması gerekir. İşverenin biçimsel koşulları yerine getirdiği anlaşıldıktan sonra, içerik yönünden fesih nedenlerinin geçerli (veya haklı) olduğunun kanıtlanması aşamasına geçilecektir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesi işverene, işçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenlerle iş sözleşmesini feshetme yetkisi vermiştir. İşçinin davranışlarından kaynaklanan fesihte takip edilen amaç, işçinin daha önce işlediği iş sözleşmesine aykırı davranışları cezalandırmak veya yaptırıma bağlamak değil; onun sözleşmesel yükümlülükleri ihlale devam etmesi, tekrarlaması olasılığından kaçınmaktır.

İşçinin davranışları nedeniyle iş sözleşmesinin feshedilebilmesi için, işçinin iş sözleşmesine aykırı, sözleşmeyi ihlal eden bir davranışının varlığı gerekir. İşçinin kusurlu davranışı ile sözleşmeye aykırı davranmış ve bunun sonucunda iş ilişkisi olumsuz bir şekilde etkilenmişse işçinin davranışından kaynaklanan geçerli bir fesih söz konusu olur.

Buna karşılık, işçinin kusur ve ihmaline dayanmayan sözleşmeye aykırı davranışlarından dolayı işçiye bir sorumluluk yüklenemeyeceğinden işçinin davranışlarından kaynaklanan geçerli fesih nedeninden de bahsedilemez.

İşçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenler, aynı yasanın 25. maddesinde belirtilen nedenler yanında, bu nitelikte olmamakla birlikte, işyerlerinde işin görülmesini önemli ölçüde olumsuz etkileyen nedenlerdir. İşçinin davranışlarından veya yetersizliğinden kaynaklanan nedenlerde, iş ilişkisinin sürdürülmesinin işveren açısından önemli ve makul ölçüler içinde beklenemeyeceği durumlarda, feshin geçerli nedenlere dayandığını kabul etmek gerekecektir.

İspat yükü kendisinde olan işveren, geçerli ve haklı nedende davacının davranışının veya yetersizliğinin işyerinde olumsuzluklara yol açtığını ve iş ilişkisinin çekilmez hal aldığını da ispat etmelidir.

Diğer taraftan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 27. maddesinde yer bulan “Hukuki Dinlenilme Hakkı” gereğince davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olup, bu hakkın yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını, mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini içermektedir.

Dosya içeriğine göre davacının iş sözleşmesi 23.11.2014 günü 09:40-10:00 saatleri arasında forklift kullanırken 4 kişinin üzerine kasti olarak forklifti sürdüğü, ileri geri manevra yaparak bunu tekrar ettiği ardından forkliftten inerek orada bulunan kasaları tekmelediği orada bulunan kişilerle tartıştığı gerekçesiyle iş sözleşmesi 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25/II maddesi uyarınca feshedilmiştir.

Mahkemece ön inceleme duruşmasında tanık dinlenmesine yer olmadığına karar verilerek davacının iş sözleşmesinin feshinin geçersizliğine karar verilmiştir. Karar gerekçesinde ise feshe dayanak eylemin haklı ve geçerli neden oluşturacak nitelikte olmadığı, davalı tarafın tanıklarının da tutanak mümzisi olmadıklarından tanıkların dinlenmediği açıklanmıştır.

Öncelikle davalı tarafın gösterdiği tanıkların tutanak mümzisi olmadığı bu nedenle dinlenmediği belirtilmektedir. Ancak tutanak tanığı olmasa da tanıklar usulüne uygun çağrılıp usule uygun dinlenerek olayı görüp görmedikleri sorulmalı, olayla ilgili beyanları alınmalıdır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda tanıkların mutlaka tutanak mümzisi olması gerektiği konusunda bir düzenleme yoktur. Kaldı ki davalı olay yeri görüntülerini içerdiğini belirten CD sunmuştur.

İlgili CD’nin de çözümlettirilmesi incelenmesi gerekir. Söz konusu deliller toplandıktan sonra sunulan diğer delillerle birlikte değerlendirme yapılarak feshin haklı veya geçerli nedene dayanıp dayanmadığına karar verilmelidir. Mahkemece hukuki dinlenilme hakkı kapsamında açıklama ve ispat hakkı ihlal edilerek yazılı şekilde karar verilmesi bozma nedenidir.