Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/33487 K.2016/15619

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili davacının ... işyerinde işçi olarak çalışmaya başladığını ve iş akdinin asıl işveren ... işvereninin isteği üzerine ve sendikal nedenle feshedildiğini, ...ile ... arasındaki ilişkinin muvazaaya dayalı bordro müteahhitliği olduğunu, müvekkil ve diğer taşeron işçilerinin üretimde ve asli, sürekli işlerde çalıştırıldığını, emir, talimatlar ve izinlerin davalı ... tarafından belirlendiğini, yapılan işin asıl işler olup aynı işi ... işçileri ile birlikte yaptıklarını iddia ederek davacı işçinin ... işyerine iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalılar Cevaplarında Özetle:

Davalı ... vekili; müvekkili olduğu şirketin ... firması ile alt işverenlik sözleşmesi yaptığını, ... şirketinin ana faaliyet konusu ve uzmanlık alanının ambalajlama ve kutulama olduğunu, müvekkil şirketin ise elektrik bakım işlerinin yapımı ve tamiri olduğunu, müvekkil tarafından davacının şirketin başka bir biriminde çalışmasının istendiğini ancak davacının reddettiğini, davacının mazeretsiz olarak bir ay içinde üç iş günü işe gelmeyerek iyi niyet ve ahlak kurallarına aykırı davrandığını, davacının sendika üyesi olmayıp müvekkil şirkette de herhangi bir sendikal faaliyetinin bulunmadığını, ...nın müvekkil şirkette örgütlenme yetkisinin dahi bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

Davalı ... ... vekili; davacının müvekkil şirket çalışanı olmayıp işverenin diğer davalı dağlar şirketi olduğunu, davacının işvereni dağlar şirketi ile müvekkil şirket arasında alt işveren sözleşmesinin bulunduğunu, davacının bu kapsamda hizmet verdiğini, müvekkili olduğu şirket ile diğer davalı şirket arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğu yönündeki davacının iddialarının gerçeğe aykırı olduğunu, taraflar arasında geçerli bir alt işveren-asıl işveren ilişkisinin mevcut olduğunu, davacının yardımcı işlerde çalıştığını ve diğer davalı tarafından iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini, davacının ileri sürdüğü hiçbir hususun gerçeği yansıtmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesinin arz ve talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece davalı ... şirketinin sözleşme ile diğer davalıdan aldığı elektrik bakım ve montaj işlerini gerek işin yapılmasında kullanılan her türlü alt yapı ve gerekse kendi bünyesinde kurduğu ve organize ettiği vasıflı elemanlar şeklindeki uzman kadrosuyla bizzat kendisinin yürüttüğü, davalı ...nin bağımsız bir iş organizasyonuna, uzmanlığa ve alt yapıya sahip olmadığı,

... şirketinin sevk ve idaresi ile emir ve talimatları doğrultusunda ... çalışanlarına yardımcı olmak suretiyle birlikte yürüttüğü, davacının ana fabrikada çalışmaktayken sendikal nedenlerle başka bir projede görevlendirilmek istendiği davacının bunu kabul etmemesi üzerine işe alınmamak suretiyle iş sözleşmesinin feshedildiği, feshin geçerli nedene dayanmadığı, sendikadan gelen cevabi yazı ve tanık beyanları ile ...

İş Mahkemesi'nin 2014/250-251 Esas sayılı dosyalarındaki bilirkişi raporları ve mahkeme kararları ve yine ... İş Mahkemesi'nin 2014/268 Esas sayılı dosyasındaki keşif sonrası alınan bilirkişi raporu uyarınca feshin sendikal nedene dayandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar, davalı ... ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanunu'nun 20/2 maddesi uyarınca “feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir”. İşveren ispat yükünü yerine getirirken, öncelikle feshin biçimsel koşullarına uyduğunu, daha sonra, içerik yönünden fesih nedenlerinin geçerli (veya haklı) olduğunu kanıtlayacaktır. Dairemizin kararlılık kazanan uygulaması bu yöndedir. (04.04.2008 gün ve 2007/29752 Esas, 2008/7448 Karar sayılı ilamımız).

İşçi fesihte sebep gösterilmediği veya gös­terilen sebebin geçerli olmadığı iddiasında bulunacaktır. İspat yükü ise işverendedir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia etmesi durumunda, bu iddiasını ispatla yükümlüdür (m. 20/f.2). 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 25/6 maddesi uyarınca da “İş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiği iddiası ile açılacak davada, feshin nedenini ispat yükümlülüğü işverene aittir. Feshin işverenin ileri sürdüğü nedene dayanmadığını iddia eden işçi, feshin sendikal nedene dayandığını ispatla yükümlüdür”.

İşçinin feshin başka bir sebebe dayandığını iddia etmesi ve bunu ispatlaması, işverenin geçerli fesihle ispat yükünü ortadan kaldırmaz. (Dairemizin 01.12.2008 gün ve 2008/6294 Esas, 2008/32601 Karar sayılı ilamı).

4857 sayılı İş Kanunu’nun 21. maddesi uyarınca, mahkemece feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işçinin başvurusu üzerine işveren tarafından bir ay içinde işe başlatılmaz ise, işçiye ödenmek üzere en az 4, an çok 8 aylık ücreti tutarında tazminatın belirlenmesi gerekir. Dairemizin yerleşik uygulaması gereği, iş güvencesi niteliğindeki bu tazminat işçinin kıdemi, fesih sebebi gibi olgular dikkate alınarak belirlenmelidir. Maddenin alt ve üst sınırları aşılamaz.

Üst sınırın aşılmasının tek istisnası 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 25. maddesindeki sendikal nedenle yapılan fesihlerdir. Bu kanun yürürlüğe girdikten sonra sendikal nedenle yapılan fesihlerde tazminat; işçinin başvurusu, işe başlatma ve başlatılmama şartına bağlı olmaksızın işçinin en az bir yıllık ücreti tutarında belirlenecektir. Dairemizin uygulaması bu yöndedir. (12.12.2013 gün ve 2013/8422 Esas, 2013/33052 Karar sayılı ilamımız).

Dairemiz yıllık ücretli izinle ilgili 53. maddedeki kıdem sürelerini dikkate alarak 6 ay ile 5 yıl arasında kıdemi olan işçi için 4, 5 yıl ile 15 yıl arasında kıdemi olan işçi için 5, 15 yıldan fazla kıdemi olan işçi için 6 aylık ücreti tutarında işe başlatmama tazminatın belirlenmesini öngörmekte, fesih sebebine göre bu miktarlarda azami sınır 8 aya kadar da çıkmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta, davacının iş sözleşmesi ... tarafından ... adresinde kurulu işyerine 17.05.2014 tarihinden itibaren mazeretsiz olarak gelmediği gerekçesiyle 4857 sayılı İş Kanunu nun 25/II-g maddesi uyarınca feshedilmişse de feshin haklı ve geçerli nedene dayandığı somut ve inandırıcı delillerle kanıtlanmadığından feshin geçersizliğine karar verilmesi yerindedir.

Tanık beyanları ve dosyadaki belgeler dikkate alındığında davalılar arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğundan davacının, davalı ... ... işyerinde işe iadesine karar verilmesi dosya içeriğine uygundur.

Taraflar arasındaki bir diğer uyuşmazlık davacının iş sözleşmesinin feshinin sendikal nedene dayanıp dayanmadığı noktasındadır. ... yazısı ve tanık beyanlarına göre davacının fesihten yaklaşık 2.5 yıl önce sendikaya üye olduğu sendikanın işyerinde yeterli çoğunluğa ulaştığı, halen işyerinde sendikalı çalışanların bulunduğu anlaşılmaktadır. Gerekçede yer alan ... İş Mahkemesi'nin 2014/250-251 Esas sayılı dosyalarının temyiz incelmesi Dairemizce yapılmış ve sendikal tazminatın ortadan kaldırılarak işe başlatmama tazminatı 4857 sayılı İş Kanunu’nun 21. maddesi uyarınca belirlenmiştir. Davacı taraf feshin sendikal nedene dayandığını kanıtlayamadığından 4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

...