Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/33653 K.2019/3916

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı ile dahili davalılar vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti: Davacı vekili, davacının davalı ... Çallı'ya ait işyerinde 25/08/2009 tarihinden 10/07/2013 tarihine kadar çalıştığını, iş akdinin davalı tarafından haksız ve ihbarsız olarak feshedildiğini iddia ederek, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti ve fazla mesai ücreti alacaklarının tahsilini istemiştir. B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... Çallı vekili, müvekkilinin hiçbir zaman şahsi olarak ticari faaliyette bulunmadığını, davacı vekilinin husumeti yanlış yönelttiğini ve belirtilen tarihlerde gösterilen adreste Çallı Deri Tekstil Giyim San. ve Tic. Ltd.

Şti.'nin bulunduğunu, müvekkilinin 20/05/2010 tarihinde şirkete ortak olduğunu ve 23/02/2013 tarihinde de işyerinin tamamını aldığını, 25/06/2010 tarihli sözleşme ile Bekdemir Deri Tekstilin sahibi ... ile fason dikim işi yapması konusunda anlaşmaya vardıklarını, bu nedenle davacının dikim işi yaptığı iddiası veya talebi var ise husumeti Bekdemir Deri Tekstil işyerine yöneltmesi gerektiğini, davacının 4 yıl çalıştığını iddia ettiği işyerinin kime veya hangi kuruma ait olduğunu bilmemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Dahili davalı ... Deri Tekstil Giyim ve San. Tic. Ltd.

Şti. vekili, husumet itirazında bulunulması üzerine davacının iradi taraf değişikliği dilekçesi ile taraf değişikliği yapılmadan müvekkili firma ile ...'nın da davaya dahil edildiğini, bir çalışanın kimin yanında çalıştığını bilmemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, 25/06/2010 tarihli sözleşme ile Bekdemir Deri Tekstil-... ile fason dikim işi yapması konusunda anlaşmaya vardıklarını, bu nedenle davacının dikim işi yaptığı iddiası veya talebi var ise husumeti Bekdemir Deri Tekstil işyerine yöneltmesi gerektiğini,

davacının 2013 yılında iş başvurusunda bulunduğunu ancak eleman ihtiyacı olmadığı gerekçesiyle kabul edilmediğini ve müvekkilini dava açmakla tehdit ettiğini, iş bu davanın haksız ve sebepsiz olarak açıldığını, davacının iddia edilen tarihlerde başka yerlerde sigortasının görüldüğünü ve açıklaması için davacı vekiline verilen sürede herhangi bir beyanda bulunmadığını, 12 günlük deneme süresi dışında müvekkili işyerinde hiçbir şekilde çalışmadığını ve iddia edilen taleplerin haksız olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Dahili davalı ..., davaya cevap vermemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı yasal süresi içinde davalı ile dahili davalılar vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Davacı işçi davalı ... Çallı aleyhine açtığı davasında kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık izin ücreti ve fazla mesai ücreti alacaklarının tahsilini istemiş, 14.10.2013 havale tarihli dilekçesiyle davasını ... ve Çallı Deri Tekstil Giyim ve San. Tic. Ltd. Şti.'ne de yöneltmiş ve 05.11.2013 tarihinde davalı ... Çallı'nın yanında ... ve Çallı Deri Tekstil Giyim ve San. Tic. Ltd. Şti.'ni de dahili davalı olarak gösterdiği dava dilekçesini mahkemeye sunmuştur. Mahkemece aralarında organik bağ olduğu gerekçesiyle davaya konu alacaklardan davalı ve dahili davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları kabul edilerek, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, davacı vekili davalı ... Çallı aleyhine dava açmış, 14.10.2013 havale tarihli dilekçesiyle konu kısmında "HMK.nın 124. maddesi gereğince iradi taraf değişikliği talep dilekçemizden ibarettir." denilerek "..davamızı Hüseyin Çallı'nın yanında davalı olarak ...'ya ve Çallı Deri Tekstil Giyim ve San. Tic. Ltd. Şti.'ye yöneltiyoruz." şeklinde talepte bulunmuş, yine yargılama aşamasında 05.11.2013 havale tarihli dilekçesiyle ... ve Çallı Deri Tekstil Giyim ve San. Tic. Ltd. Şti.'ni davaya dahil ettiklerini bildirmiş, istem sonucu kısmında ise dahili davalı olarak iki kişiyi gösterdiği halde "davalıdan" diyerek tekil bir şekilde tahsil talebinde bulunmuştur.

Yapılan yargılama sonucunda mahkemece, taraf değişikliğine ilişkin bu usuli işlemler gerekçede anlatılmamış ancak sonuç olarak kabul edilen bu alacakların "..davalı ve dahili davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili.." şeklinde hüküm kurulmuştur.

Mahkemece yanılgıya dayalı taraf değişikliği ve dahili davalı şeklindeki usuli işlemler hususunda gerekçe oluşturulmamış, usuli bu işlemler gerekçelendirilmemiştir.

HMK.ya göre dava, dava dilekçesinde gösterilen davalı aleyhine yürütülüp sonuçlandırılmalıdır. Bunun istisnaları ölüm halinde mirasçılara yönelme ve husumette kabul edilebilir bir yanılgı varsa HMK.nın 124. maddesi uygulanarak davanın doğru hasma yöneltilmesidir.

Alacak davalarında dahili davalı yoluyla davalı ithali zorunlu dava arkadaşlığı dışında mümkün değildir.

Kabul edilebilir yanılgı nedeniyle HMK.nın 124. maddesinin uygulandığı hallerde dava dilekçesinde davalı olarak gösterilen gerçek-tüzel kişi dava dışı bırakılır. Dava dışı bırakılma sebebi gerekçe de açıklanır. Kural olarak bu kişi lehine yargılama gideri ile vekalet ücretine hükmedilmez ve aleyhine hiç bir şekilde hüküm kurulamaz.

Mahkemenin bilgisi dışında dahili davalı yoluyla davalı ithalinde ise, davaya dahil edilenler aleyhine usulüne uygun dava açılmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmelidir.

Sonuç olarak, mahkemenin bu usul hükümlerine uymadan yapılan işleminde HMK.nın 124. maddesinin mi uygulandığı, yoksa dahili davalı yoluyla davalı ithali mi yapıldığı açıklanmadan tüm davalılar hakkında müştereken ve müteselsilen sorumluluğa karar verilmesi hatalı olup, kararın esası incelenmeksizin salt bu nedenle bozulması gerekmiştir.