Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/34822 K.2015/36500

Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; davalı sendikanın, davacıya ait işyerinde Toplu İş Sözleşmesi yapmak için ...ne başvurusu sonucu adı geçen kurum tarafından 70161800/103.02/5279 Sayılı 13/03/2015 tarihli yetki tespit belgesi düzenlenerek taraflarına gönderildiğini, yetki tespit belgesi taraflarına 18.03.2015 tarihinde tebliğ edilmiş olup, yasal itiraz süresi olan 6 iş günü içinde itirazları sunma zorunluluğunun hasıl olduğunu, sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 41. maddesi ve ilgili yönetmelik uyarınca işçi sendikasının toplu iş sözleşmesi yapmaya yetkili olması için kurulu bulunduğu işkolunda çalışan işçilerin en az yüzde üçünün,

toplu iş sözleşmesinin kapsamına girecek işyerinde çalışan işçilerin başvuru tarihi itibarıyla yarıdan fazlasının, işletmede ise yüzde kırkının kendi üyesi olmasına bağlı olduğunu, taraflarına tebliğ edilen yetki tespit belgesinde müvekkili işletmede çalışmakta olup ...’na başvuruda bulunan işçilerin listesini tarafına gönderilmemesinden ötürü Kanununun 41. maddesinde ve ilgili yönetmeliğin 4. maddesinde yer alan yetki şartlarından sayısal çoğunluğun karşılanmadığı kanaatinde olduklarını beyanla 70161800/103.02/5279 Sayılı 13/03/2015 tarihli yetki tespit belgesinin iptalini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davalı sendikanın 04.03.2015 tarihinde ...’na başvuruda bulunarak davacı işyerinde çoğunluk tespiti talebinde bulunduğunu, ... tarafından yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda söz konusu işyerinde 04.03.2015 başvuru tarihi itibari ile toplam 74 işçinin çalıştığı ve bunlardan 48 inin üyeliğine sahip bulunan müvekkili sendikanın yasanın aradığı çoğunluğu sağladığı yönünde tespit yapıldığını, bu sebeple ...nün 13.03.2015 tarih, 70161800/103.02/5279 sayılı yetki tespit kararı doğru olduğunu,

resmi nitelikteki kayıt ve belgeler de dikkate alındığında müvekkili sendikanın başvuru tarihi itibari ile çalışan işçilerin sayıları bakımından yasanın aradığı çoğunluğa sahip bulunduğunun aşikar olduklarını, işbu dava ile, davacı tarafından yapılacak yargılama sırasında geçecek süreçte, toplu iş sözleşmesinden uzak tutulan işçilere zarar vermek mahiyeti amaçlanarak davacının kötü niyetli olduğunu savunarak, davanın reddini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, Bakanlık tarafından yapılan tespit sonucu başvuru tarihi itibarıyla söz konusu işyerinde toplam 74 işçinin çalıştığı ve bunlardan 48 inin üyeliğine sahip bulunan sendikanın yasanın aradığı çoğunluğa sahip olduğu, yetki tespiti işlemlerinin usul ve yasalara uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 43. Maddesi ve bu kanuna dayanılarak çıkarılan Toplu İş Sözleşmesi Yetki Tespiti İle Grev Oylaması Hakkında Yönetmeliğin 10. Maddesine göre “Kendilerine tespit yazısı gönderilen işçi veya işveren sendikaları veya sendika üyesi olmayan işveren; taraflardan birinin veya her ikisinin yetki şartlarına sahip olmadığı veya kendisinin bu şartları taşıdığına dair itirazda bulunabilir.”.

Görüldüğü gibi olumlu yetki tespitine itirazda taraf olarak işveren ve yetki alan sendika ile birlikte, yetki tespit işlemini yapan bakanlığın taraf olarak gösterilmesi zorunludur. Dava konusu şey üzerinde kim veya kimler hak sahibi ise, dava da bu hakka uymakla yükümlü olan kişilere karşı açılması gereklidir. Bir kimsenin davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı tıpkı hakkın mevcut olup olmadığının tayininde olduğu gibi maddi hukuka göre belirlenir.

100 sayılı HMK.’un 114/1.d maddesi uyarınca “Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları” dava şartıdır. Aynı kanunun devam eden 115/2. maddesine göre ise “Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder”.

Somut uyuşmazlıkta, davacı işveren tarafından olumlu yetki tespitine itiraz davası sadece yetki verilen sendikaya karşı açılmıştır. Oysa işlemi yapan ....’dır. İşlemi yapan Bakanlığın davada taraf olarak yer alması zorunludur. Davacı işverene Bakanlığa davayı yöneltmesi için süre verilmeli, Bakanlığın savunması alınmalı, delilleri toplanmalı ve sonucuna göre karar verilmelidir. Taraf teşkili sağlanmadan karar verilmesi hatalıdır.

F) Sonuç: