Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/6412 K.2015/15845

Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; davacının 1985 - 31.05.2013 tarihleri arasında davalı işyerinde kesintisiz olarak çalıştığını, 31.05.2013 tarihli fesih bildirimi ile işten çıkartıldığını, davacının en son davalının işlettiği ...nda ... olarak çalıştığını, söz konusu ...'nın halen faaliyette olup işçilerin çalışmaya devam ettiğini, anılan işyerine başka bir ... alındığını, kurumun kar amacı güden kuruluş olmadığını dolayısıyla ekonomik nedenlerle davacının işten çıkarılmasının keyfiyet ilkesiyle bağdaşmadığını,

fesih işleminin gerekli ekonomik tedbirler alınmadan yapıldığını beyanla iş akdinin haksız nedenlerle feshedildiğinin tespiti ile (4) aylık boşta geçen süre ile (8) aylık işe başlatmama tazminatı belirlenmesini, her türlü yargılama gideri ile vekâlet ücretinin davalı yanan yüklenmesine karar verilmesini talep etmektedir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davacının turistik işletmeleri bünyesinde faaliyet gösteren ... tesislerinde çalışmaktayken 30/05/2013 tarihli 13. Yönetim Kurulu Toplantısı'nda ekonomik gerekçelere bağlı olarak işten çıkartılmasına karar verildiğini, dosyaya sunulan belgelerden anlaşılacağı üzere kurumun ekonomik olarak yaşadığı darboğazın işyerindeki işgücünü azaltmayı gerektirdiğini, işletmesel karar kaynaklı yapılan iş akdi fesihlerinin geçerliliğinin yargı denetimine tabi olmadığını, kurum yönetim kurulunca ... müdürü ...'ü aynı unvanla ...nde çalışmasına karar verildiğini,

bu karardan kısa bir süre sonra alınan yönetim kurulu kararı ile bütün tesislerin ... ... ü bağlı hale getirildiğini, davacı yerine yeni bir ...ün işe alınmadığını, kurumun kar mahrumiyetinden kaynaklı zarar ettiğini, önceki dönemlerde triptik işletmenin faaliyeti gereği devlet eliyle kuruma aktarılan ödeneğin kesilme noktasına geldiğini, kurumun değerlendirecek sermayesinin kalmadığını, kurumun iktisadi işletmenin içinde bulunduğu darboğazdan kurtulması adına bazı tedbirlere başvurduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti: Mahkemece davacının iş sözleşmesinin feshinin geçerli nedene dayandığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. D) Temyiz: Kararı davacı vekili temyiz etmiştir. E) Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanunu'nun 20/2 maddesi uyarınca “feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir”. İşveren ispat yükünü yerine getirirken, öncelikle feshin biçimsel koşullarına uyduğunu, daha sonra, içerik yönünden fesih nedenlerinin geçerli olduğunu kanıtlayacaktır. Dairemizin kararlılık kazanan uygulaması bu yöndedir. (04.04.2008 gün ve 2007/29752 Esas, 2008/7448 Karar sayılı ilamımız).

Feshin işletme, işyeri ve işin gerekleri nedenleri ile yapıldığı ileri sürüldüğünde, öncelikle bu konuda işverenin işletmesel kararı aranmalı, bağlı işveren kararında işgörme ediminde ifayı engelleyen, bir başka anlatımla istihdamı engelleyen durum araştırılmalı, işletmesel karar ile istihdam fazlalığının meydana gelip gelmediği, işverenin bu kararı tutarlı şekilde uygulayıp uygulamadığı(tutarlılık denetimi), işverenin fesihte keyfi davranıp davranmadığı(keyfilik denetimi) ve işletmesel karar sonucu feshin kaçınılmaz olup olmadığı(ölçülülük denetimi-feshin son çare olması ilkesi) açıklığa kavuşturulmalıdır.

Somut olayda davalıya ait ...de ... olarak çalışan davacının iş sözleşmesi Yönetim Kurulu'nun 30.05.2013 tarihli kararları uyarınca davalının ekonomik zorluk içinde olması nedeni ile küçülmesi gerekçesiyle feshedilmiştir.

Hükme esas alınan bilirkişi heyeti raporunda, davalının zarar ettiği, davacının pozisyonuna veya eşdeğer bir pozisyona fesihten önce veya sonra yeni işçi alınmadığı, davacının değerlendirilebileceği uygun bir pozisyon bulunmadığı belirtilmesi üzerine mahkemece feshin geçerli olduğuna karar verilmişse de; içlerinde ..., işletme ... olan işçilerin açtıkları işe iade davalarında ...

İş Mahkemesi’nin 2013/253-328-329-330 ve 390 esas sayılı dosyalarında yargılama sonucunda davalının işletmesi altında bulunan işyerlerinde davacının iş sözleşmesinin feshi tarihine yakın tarihte ... isimli şirketin bordrosunda görünen kişilerin istihdam edildiği, bu şekilde yeni işçiler temin ettiği, davalı ile bu şirket arasındaki ilişkinin işçi teminine yönelik olduğu bu nedenle feshin tutarlı uygulanmadığı tespit edilerek feshin geçersizliğine karar verildiği, aynı sonuca ...

İş Mahkemesi’nin 2013/359 Esas sayılı dosyasında da ulaşıldığı, söz konusu kararların Dairemizin 14.04.2014 T. 2014/7302 E. 2014/12405 K.. 2014/7304 E. 2014/12407 K.. 2014/7289 E. 2014/12392 K.. 2014/7308 E. 2014/12411 K; 2014/7297 E. 2014/12400 K.. 05.05.2014 T.

2014/8421 E., 2014/14404 K. sayılı kararlarıyla onandığı, her ne kadar davacının pozisyonuna işçi alınmamışsa da feshin geçersizliğine karar verilen emsal dosyalar dikkate alındığında ekonomik nedenle işten çıkarmalar yapılırken bir yandan muvazaalı işlemle işçiler temin edildiği, işletmesel kararın tutarlı uygulanmadığı bu nedenle feshin geçerli olmadığı anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde reddine karar verilmesi hatalıdır.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.