Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/6805 K.2015/14303

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin 13/10/1994 tarihinde davalı şirkette çalışmaya başladığını, iş sözleşmesinin 31/07/2012 tarihinde geçerli bir neden olmaksızın davalı işveren tarafından sona erdirildiğini, davacının ... olarak görev yaptığını, aylık ücretinin 2.495.00-TL.

Brüt ücret olduğunu, davalı şirket ile davalının üyesi bulunduğu ... arasında imzalanmış TİS'le sağlanan sosyal haklarının bulunduğunu, davacının davalı işyerinde çalışmakta iken 26/07/2012 tarihinde 08:00 16:00 vardiyasında çalışmakta iken bir iş kazası geçirdiğini, bu iş kazası nedeniyle sigortaca kendisine 03/08/2012 tarihine kadar istirahat verildiğini, davacının istirahatlı bulunduğu tarih olan 31/07/2012 tarihinde iş sözleşmesi bentleri gereğince haklı nedenle feshedildiğinin kendisine bildirildiğini,03/07/2012 tarihinde kıdem ve ihbar tazminatlarının ödenerek davacının iş sözleşmesi geçerli nedenle feshedilmeye çalışılmışsa da,

geçerli nedenle feshe ilişkin olarak kendisine herhangi bir fesih ihbarnamesi tebliğ edilmediğini, ancak davacının işyerinin olumsuz şartları sonucu hastane raporuna göre kendisinde meslek hastalığı tesbit edildiğini, davalı işverenin bu meslek hastalığını dikkate almadığı gibi davacının üyesi bulunduğu ... ile davalı arasında yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesine aykırı davrandığını, feshin geçerli nedenle yapılmadığının açık olduğun iddia ederek davanın kabulü ile işverence yapılan feshin geçersizliğine, müvekkilinin işe iadesine, işverenin süresi içinde işe başlatmaması halinde 8 aylık ücret tutarında tazminata hükmedilmesine,

kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için 4 aylık ücret ve diğer haklarının ödettirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının 13/10/1994 tarihinden 03/08/2012 tarihine kadar müvekkili şirkette makina operatörü olarak çalıştığını,davacının iş sözleşmesinin müteahhit defalarca yazılı ve sözlü uyarılmasına rağmen iş güvenliğini tehlikeye düşürmesi,sürekli olarak iş kazasına meydan vermesi sebebiyle haklı nedenle tazminatsız olarak feshedildiğini, 28/01/2011 tarihinde kendi vardiyasında kendi çalıştığı makinada işin yürütümü ile ilgili kontrol ve emniyet denetimlerini yapmadığından iş kazası geçirmesine sebep olduğunu, bu olumsuz davranışı nedeniyle 08/03/2011 tarihinde yazılı uyarı aldığını,

dava dilekçesinde belirtilenin aksine davacının yardımcısı olarak ...'un sol el serçe parmağı ile yüzük parmağının kopmasına yol açtığını,bu kaza sonrasında davacıya işin yapılması sırasında gerekli dikkat ve özenin gösterilmesini hatırlatan ve yardımcıların emniyetli çalışabilmesi için etkin kontrollerin yapılmasının önemini belirten yazılı uyarı verildiğini, davacının yaklaşık 1,5 yıl içinde üç kazaya sebep olduğunu, 03/08/2012 tarihinde davacının iş akdinin haklı nedenle feshedildiğini savunarak haksız davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacının tecrübeli bir çalışan olduğu, görevinin gereklerini yerine getirdiği,iş kazasına uğradığı makinanın başka vardiyalarda başka işçiler tarafından kullanıldığı, kazanın makinadaki bir eksiklikten kaynaklandığı, davacının kıdemi ve tecrübesi dikkate alındığında uyarıya rağmen görevini yapmamakta ısrar etmesi gibi bir durumun olmadığı, yine meydana gelen iş kazası nedeniyle işyerinde zarar oluştuğunun, bir başka işçinin kaza geçirmesine davacının sebebiyet verdiğinin ispatlanamadığı olayda haklı ve geçerli fesih nedenlerinin bulunmadığı, davalı işverenin fesih sonucu tazminat ödemesinde bulunmakla fesih gerekçesi ile çelişkili davrandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraflar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesi işverene, işçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenlerle iş sözleşmesini feshetme yetkisi vermiştir. İşçinin davranışlarından kaynaklanan fesihte takip edilen amaç, işçinin daha önce işlediği iş sözleşmesine aykırı davranışları cezalandırmak veya yaptırıma bağlamak değil; onun sözleşmesel yükümlülükleri ihlale devam etmesi, tekrarlaması rizikosundan kaçınmaktır.

İşçinin davranışları nedeniyle iş sözleşmesinin feshedilebilmesi için, işçinin iş sözleşmesine aykırı, sözleşmeyi ihlal eden bir davranışının varlığı gerekir. İşçinin kusurlu davranışı ile sözleşmeye aykırı davranmış ve bunun sonucunda iş ilişkisi olumsuz bir şekilde etkilenmişse işçinin davranışından kaynaklanan geçerli bir fesih söz konusu olur.

Buna karşılık, işçinin kusur ve ihmaline dayanmayan sözleşmeye aykırı davranışlarından dolayı işçiye bir sorumluluk yüklenemeyeceğinden işçinin davranışlarından kaynaklanan geçerli fesih nedeninden de bahsedilemez.

İşçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenler, aynı yasanın 25. maddesinde belirtilen nedenler yanında, bu nitelikte olmamakla birlikte, işyerlerinde işin görülmesini önemli ölçüde olumsuz etkileyen nedenlerdir. İşçinin davranışlarından veya yetersizliğinden kaynaklanan nedenlerde, iş ilişkisinin sürdürülmesinin işveren açısından önemli ve makul ölçüler içinde beklenemeyeceği durumlarda, feshin geçerli nedenlere dayandığını kabul etmek gerekecektir.

Somut uyuşmazlıkta, fesihten önce meydana gelen iş kazası nedeniyle davacının alınan savunmasında, dalgınlığı nedeniyle kazanın meydana geldiğini kabul ettiği, davacı tanık beyanlarında da bu kazanın davacının dalgınlığı nedeniyle meydana geldiğinin anlaşıldığı, bu durumda işveren yönünden iş akdinin devamının beklenemeyeceği, feshin geçerli nedene dayandığı anlaşılmakla yanılgılı değerlendirme ile davanın reddi yerine kabulüne karar verilmesi hatalı olmuştur.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.