Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/7814 K.2018/4593

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalı işverene bağlı olan taşımacılık bünyesinde 06.08.2008 tarihinden itibaren tır şoförü olarak çalıştığını ve aylık 862,00 TL maaş ve (prim+yolluk+yemek+sosyal yardım+sefer başına prim olmak üzere) 1.000 TL. civarında prim aldığını, davacının sürücüsü olduğu araç için lazım gelenden çok düşük miktarda mazot temin edildiği için (tonajı ve modeli itibariyle) yolda kalması ve ayrıca da almış olduğu mazotların fişlerinin davalı işverene ibra etmiş olmasına rağmen şirket yönetimi tarafından bunların karşılığının kendisine ödenmediğini ve savunmasının istendiğini,

davacının yapmış olduğu işin niteliği gereği uzun yol sürücüsü olarak aracın modeli ve tonajından kaynaklanan mazot giderlerinin işveren tarafından karşılanması gerektiği halde bu yerine getirilmediğini ve müşkül durumda bırakıldığını, davacının bu durumu davalı işverene 09.07.2013 tarihinde ...

2.Noterliğinin 2013/19007 yevmiye nolu ihtarnamesi ile bildirdiğini, gereğinin yapılmasını, 1,5 aydır devam eden bu duruma son verilmesini ve bu şekilde maddi ve manevi olarak zarara uğradığını ihtaren bildirdiğini, davalı işveren ise bu ihtarata rağmen üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirmeyerek adeta iş akdini felce uğrattığını, işbu ihtarname gereğince davalı işverene verilen 10 günlük süre boyunca davacı aynı şartlarda çalışmaya devam etmiş olduğunu, bu süre sonunda işi bırakmak durumunda kaldığını,

bu şekilde davacının işin niteliği gereği işverenin yükümlülüklerini yerine getirmemesinden dolayı çalışma şartlarını zorluğu karşısında iş akdini haklı ve tek taraflı olarak feshettiğini, davalının kendi edimlerini yerine getirmek yerine davacıya çeşitli tarihlerde sürekli ihtarnameler çekerek ve savunma isteyerek tacizde bulunduğunu, bir nevi iş akdini feshe zorladığını, böylece çalıştırdığı insanların yasal haklarını bertaraf etme yöntemleri geliştirdiklerini ve kötü niyetli olduklarını, davacının uzun yol sürücüsü olduğu için işin gereği olarak hafta sonu, bayram ve resmi tatillerde de çalıştığını,

bunun yaklaşık ayda 50 saat fazla çalıştığını gösterdiğini, bu nedenle işverenin fazla mesai, resmi-dini bayram tatili, yıllık izin ve hafta sonu tatili ücretimi de ödemesi gerektiğini, İş Kanunu hükümlerine göre davalı işverenin zorlayıcı tutumu ve haksız olarak yükümlülüklerini yerine getirmemesinden dolayı davacının haklı olarak iş akdini 23.08.2013 tarihinde sonlandırdığını iddia ederek bir kısım işçilik alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının, ... 9.Noterliği'nin 13.08.2013 tarih ve .... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile iş akdini istifa ile sonlandırdığını, davacının iş akdi istifa ile sonlandığı dikkate alınarak taleplerinin reddi gerektiğini, davacı tarafın müvekkili davalıya ...

2.Noterliği'nin 09.07.2013 tarih ve 19007 yevmiye numaralı ihtarnameyi keşide ederek zimmetli aracına düşük oranda akaryakıt verildiğini, yolda kaldığını, akaryakıt fişleri teslim etmesine rağmen bu ödemelerin kendisine yapılmadığını iddia ettiğini, davacı tarafın kendisine verilen işi almaması üzerine şirket içi tebliğ yapılmak istendiğini, davacının bu tebliği almaktan imtina ettiğini, bu durum üzerine kendisine iadeli taahhütlü olarak yazılı savuna vermesinin talep edildiğini, davacıdan savunma istenmesi ve tebellüğden imtina etmesi üzerine ...

2.Noterliği'nin 09.07.2013 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnameyi keşide ettiğini, davacının bu ihtarnameyi 11.07.2013 tarihinde tebellüğ ettiğini, davacının ihtarnamesi üzerine ...

9.Noterliği'nin 12.07.2013 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilerek davacının eksik akaryakıt iddiasının gerçeği yansıtmadığı, iş almaktan imtina etmesine geçerli bir sebep olmadığı ve derhal işi boykotu bırakması ve savunma vermesinin ihtar edildiğini, davacı tarafın bu ihtarnameye karşı herhangi bir savunma yahut cevap vermediğini, davacının iş almaktan imtina ederek iş boykot etmesi ve sürekli olarak işyerinde oturarak diğer çalışanları işverenliğe karşı kışkırtması üzerine kendisine ...

9.Noterliği'nin 24.07.2013 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname gönderilerek davacının işi boykot etmesine sebep olan maaş kesintisi gibi durumun mevcut olmadığını, davacının fazla akaryakıt sarfiyatı iddiasının kademe bölümünce tetkik edildiğini, ancak iddiaların gerçek olmadığını, farklı sürücülere aracın verilerek test edildiğini, ancak davacının iddialarının gerçek olmadığını, bu sebeple derhal boykotu bırakarak kendisine verilen işi ifa etmesi gerektiğinin ihtar edildiğini, davacının bu ihtarnameye karşı savunma vermediğini,

davacının bu ihtar ve sözlü uyarılara rağmen tevdi edilen işi almaması ve boykotu devam ettirmesi üzerine 01.08.2013 tarihli görev değişikliği (by drive-karadan sürücü) tebliği yapıldığını, ancak tebellüğden imtina ettiğini, davacının işyerini terk ettiğini, davacının tutum ve davranışları üzerine kendisine ... 9.Noterliği'nin 06.08.2013 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ve ...

9.Noterliğinin 06.08.2013 tarih ve 20020 yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilerek boykotu terk etmesi, kendisine verilen by drive-karadan sürücü görevini ifa etmesi uyarısında bulunulduğunu, davacı tarafın bu ihtarnamelerde belirtilen durumlara da kayıtsız kaldığını, nihayetinde kendi isteği ile işi bıraktığını beyanla tutulan tutanak nezaretinde zimmetini teslim ettiğini ve istifa ederek işyerinden ayrıldığını, davacının işyerinde istifa ederek ayrılması sebebi ile sebeple davacının kıdem ve ihbar tazminatı talep etmesinin mümkün olmadığını, yine davacının kötüniyet tazminatı talebinin reddi gerektiğini,

davacı ile davalı müvekkili arasında imza edilen sözleşme gereği davacının sürücü trafik kurallarına riayet etme yükümünü kabul ettiğini, davacı tarafın tamamen fazla gelir elde etmek amacıyla yeri geldiğinde fazla araç kullandığını, davacının tamamen kendi isteği ile fazla mesai yaptığını ve sefer primlerinin de kendisine ödenmek suretiyle fazla mesailer karşılığını da tahsil ettiğini, davalı müvekkilinin hiçbir şart altında davacı ... sair çalışanlarını resmi-dini bayramlarda,

genel tatillerde ve hafta tatillerinde çalıştırmadığını maaş bordroları incelendiğinde davacının hafta tatili ve genel tatil çalışmalarının bordroya yansıtıldığını ve karşılığı olan bedellerin bankaya yatırıldığını, davacının yıllık izin alacağı talebinde bulunduğunu, ancak bu talebe ilişkin hiçbir beyanda bulunmadığından talebin reddi gerektiğini, yine davacının manevi tazminat talebinde bulunduğunu, ancak bu talebe ilişkin hiçbir beyanda bulunmadığından talebin reddi gerektiğini, ayrıca davacının izin ücreti alacağı, sefer primi alacağı, hafta tatili ve genel-bayram tatil alacağı ile ücret alacaklarının 5 yıllık zamanaşımına uğradığını,

bu sebeple zamanaşımı itirazında bulunduklarını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece davacının iş akdinin feshinde haklı olduğu kabul edilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacının tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- İş akdinin kim tarafından ne şekilde feshedildiği taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Kamyon şoförü olan davacı, aracın beklenenden fazla mazot yakması nedeniyle cebinden almak zorunda kaldığı mazotun parası kendisine verilmediği için iş akdini haklı nedenle feshettiğini iddia etmiş, davalı işveren ise bu iddiayı kabul etmeyerek davacı işçinin nedensiz yere işi bıraktığını savunmuştur.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden davalı işverenin 08/07/2013 tarihli yazı ile davacıdan tarafına verilen işe gitmediği ve bu şekilde işlerin aksamasına sebep olduğu gerekçesiyle savunma talep ettiği, davacı işçinin ise bu savunma istemine cevap vermek yerine bir gün sonra davalı işverene kullanmış olduğu araca, sarfettiğinden daha az yakıt yüklenmesi nedeniyle aracın yolda kaldığı ve cebinden aldığı mazotların fişlerini davalı işverene ibraz etmesine rağmen şirket yönetimi tarafından bunların karşılığının kendisine ödenmediğini ve savunmasının istendiği şeklinde ihtar gönderdiği,

bu ihtarı alan davalı işverenin de karşı ihtar ile davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığı ve işi boykotu bırakması yönünde cevap verdiği, davacının kullandığı aracın fazla mazot yakması nedeniyle fazladan ödemek zorunda kalınan mazot ücretlerinin kendi üzerinde kaldığı şeklindeki iddiasını ispata elverişli delil sunamadığı keza bu hususu haklı feshe konu etmekle birlikte talepleri arasında ödemek zorunda kaldığını iddia ettiği mazot ücretine ilişkin alacak talebine de yer vermediği,

izah olunan delil durumuna göre fesheden taraf olduğu için feshin haklı nedene dayandığını ispat külfeti üzerinde bulunan davacının iddiasını ispat edemediği anlaşılmakla kıdem tazminatı talebinin reddi gerekirken yazılı gerekçe ile kabulüne karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.