Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/8190 K.2015/17072

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili; davalı işveren tarafından müvekkilinin iş akdinin 18/09/2014 tarihinde haklı veya geçerli bir neden olmaksızın feshedildiğini, baskı altında bir takım belgeler imzalatıldığını ileri sürerek; davanın kabulü ile feshin geçersizliğine ve müvekkilinin işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili; davacının 07/07/2014 tarihinde davalı işverene müracaat ile şahsına özgü ve ailevi sebeplerden dolayı iş ilişkisini sona erdirmek ve istifaen işyerinden ayrılmak istediğini, işsizlik ödeneğinden yararlanabilmek için iş sözleşmesinin sona erme nedeninin işveren feshi olarak bildirilmesini ve kıdem tazminatı ödenerek tarafına maddi katkı sağlamasını rica ettiğini, davacı tarafından el yazısı ile kaleme alınan dilekçeden de anlaşılacağı üzere, iş sözleşmesinin sona erdirilmesini müvekkilinin değil, davacının talep ettiğini,

davacının ihbar süresi boyunca çalışmasının ve son çalışma tarihinin de 18/09/2014 olmasının uygun olacağı kanaatine varıldığını, bu durumun davacıya bildirildiğini, tarafların 09/07/2014 tarihli ikale sözleşmesi ile iş sözleşmesinin 18/09/2014 tarihinde sona erdirilmesi konusunda mutabık kaldıklarını savunmuş ve yasal süre içerisinde açılmayan haksız davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmiştir.

Karar süresinde davalı tarafça temyiz edilmiştir.

Davanın yasanın öngördüğü 1 aylık hak düşürücü süre içerisinde açılıp açılmadığı ve ikale sözleşmesinin baskı altında imzalatılıp imzalatılmadığı taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Davacı işçi, iş akdinin 18/09/2014 tarihinde işveren tarafından sona erdirildiğini ve baskı altında bir takım belgeler imzalatıldığını ileri sürmüş; davalı işveren ise davacının 07/07/2014 tarihli el yazısı dilekçesinde ailevi nedenlerden dolayı iş ilişkisini sona erdirmek istediğini ancak işsizlik ödeneğinden yararlanabilmesi için iş sözleşmesinin sona erme nedeninin işveren feshi olarak bildirilmesini ve kıdem tazminatı ödenerek maddi katkı sağlanmasını talep etmesi üzerine 09/07/2014 tarihinde ikale sözleşmesi imzalandığını, ikale sözleşmesinde iş ilişkisinin 18.09.2014 tarihinde son bulacağının belirtildiğini savunmuştur.

Mahkemece, ilk celse davacı asilin söz konusu belgelere ilişkin olarak beyanı alınmış; davacı asil " 07/07/2014 tarihli el yazısıyla yazılı dilekçe ve 09/07/2014 tarihli ibraname altındaki imza ile ikale sözleşmesi altındaki imza bana aittir, el yazısı da bana aittir, ancak işveren tarafından dosyaya sunulmayan içeriğini tam olarak bilmediğim ancak hırsızlıkla itham edildiğim belgeler kullanılarak tehdit ve şantaj yapılmak suretiyle bu dilekçeler insan kaynakları müdürü Göksun Özdoğan tarafından yazdırıldı, yanımızda da başka bir şahit yoktu, bana baskı ve tehdit yapan kişi de adı geçen bu kişidir" şeklinde beyanda bulunmuştur.

Aynı celse hazır bulunan davacı vekili tanıklarının dinlenmesine karar verilmesini, tanıklarının davacıya ne şekilde baskı yapıldığı konusunda beyanda bulunacaklarını bildirmiş; aynı şekilde davalı vekili de, davacının iddialarına karşı tanıklarının dinlenmesini talep etmiştir.

Mahkemece, araştırılacak bir husus kalmadığı belirtilerek dosya karara çıkarılmış ve davalı tarafından kuruma bildirilen işten ayrılış bildirgesinde iş akdinin fesih nedeninin işveren feshi olarak gösterilmesine (kod 4) karşın, davalı tarafça ikale ile iş akdinin son bulduğunun savunulması ve davacının el yazısı ile yazarak işverene verdiği savunulan dilekçe ve ile ibranamenin içerik olarak ayrıntılı, teknik ve hukuki terimlere yer verilmiş olması karşında davacı asilin kendi istek ve iradesini yansıtmadığı gerekçesi ile feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmiştir. Ayrıca fesih tarihi olarak, işten ayrılış bildirgesinde davacının işten ayrılış tarihi olarak 18/09/2014 tarihinin gösterilmesi nedeni ile davanın 1 aylık süre içerisinde açıldığı kabul edilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 20. maddesi uyarınca iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedildiğini ileri süren işçinin, fesih bildiriminin tebliği tarihinden itibaren bir ay içerisinde feshin geçersizliği ve işe iade istemi ile dava açması gerekir. Bu süre hak düşürücü süre olup, resen dikkate alınması gerekir. İş sözleşmesinin önel verilerek feshi halinde, dava açma süresi önelin sona ereceği tarihte değil, işverenin fesih bildirimini tebliğ ettiği tarihten başlar.

Yukarıda belirtildiği üzere kanun koyucunun işe iade davalarının açılmasında öngördüğü 1 aylık süre, hak düşürücü süre olup; resen dikkate alınmalı ve araştırılmalıdır. Her ne kadar mahkemece; işten ayrılış bildirgesinde, davacının işten ayrılış tarihi olarak 18/09/2014 tarihinin gösterilmesi nedeni ile davanın süresinde açıldığı kabul edilmiş ise de, bu konudaki gerekçe yerinde değildir. Dosya içerisinde davacının el yazısı 07/07/2014 dilekçe ile 09/07/2014 tarihli ikale sözleşmesi ve yine davacı el yazısı bila tarihli ibraname yer almaktadır. Bu belgelerin içerik olarak ayrıntılı, teknik ve hukuki terimlere yer verilmiş olması karşında davacı asilin kendi istek ve iradesini yansıtmadığı şeklindeki soyut gerekçelerle mahkeme bu belgelere itibar etmemiştir.

İmza inkarı bulunmayan belgelerin baskı altında alınıp alınmadığı, taraf tanıkları dinlenerek ve dosyadaki diğer bilgi ve belgelerle birlikte bir değerlendirmeye tabi tutularak somut bir biçimde ortaya konulmalı ve buna göre öncelikle davanın yasal sürede açılıp açılmadığı hiçbir tereddüte mahal vermeyecek şekilde belirlenmeli sonrada davanın süresinde açıldığı kabul edildiği takdirde feshin geçerli olup, olmadığı değerlendirilmelidir.

Eksik inceleme ve yanılgılı gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.