Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/9670 K.2015/19333

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm duruşmalı olarak süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş ise de; işin mahiyeti itibarıyla duruşma isteminin reddine, incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verilmiş olmakla dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; müvekkilinin, 14/05/2013 tarihinden iş akdinin eylemli olarak feshedildiği 04/03/2014 tarihine kadar çalıştığını, işyerinde çalışanlara yapılan kötü muamele, insanlık dışı davranış biçimi, çalışma saatlerinin düzensizliği ve aşırı çalışmaya zorlanma, eylemli olarak iş şartlarının işçi aleyhine değiştirilmesi, ve işçinin maaşının eylemli olarak azaltılması, çalışana sürekli insan olmadığının ve değersiz olduğunun hissettirilmeye çalışılması, eşit davranma borcuna aykırılık, fazla mesailerin ödenmemesi,

resmi kayıtlara yansıtılmaması vb. sebeplerden dolayı işyerinde çalışanların çoğunluğunu teşkil eden 46 kişi ve müvekkilinin sendikaya üye olduklarını, sendikaya üyelik sonrasında müvekkili ile üye olan çalışanlara baskının daha da arttırıldığını, bu baskı sonucu bir kısım çalışanların sendika üyeliğinden istifa ettiklerini, davalı işverenin, çalışanların sendikaya üye olmasının sebebi olarak gördüğü davacı ve kendisi gibi üyeliği sürdürmekte kararlı çalışanlara diğerlerinden daha yoğun ve acımasız bir sindirme politikası uygulamaya başlayarak istifaya zorladığını, müvekkilin 04/03/2014 tarihinde,

diğer sendika üyesi arkadaşları gibi kullandığı tırı kullanmaktan men edilerek artık kendisi ile çalışılmayacağının bildirildiğini, müvekkilin 05/03/2014 tarihinde de işe gitmesine rağmen işverenin çok kararlı olduğunu görmüş ve günlerce işe gelerek iş bekleyen diğer arkadaşlarına da iş verilmediğini ve işverenin fesih iradesini hiçbir şekilde geri almadığını gördüğünü, müvekkilinin iş akdini diğer arkadaşları gibi sendika üyesi oldukları gerekçesiyle feshedildiği gerekçesiyle müvekkilinin işe iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davacının iş akdinin iddia edilenin aksine mazeret belirtmeksizin yapmış olduğu devamsızlıklar sonucu işe dönmesi için müvekkil işverence çekilmiş ihtarnameye rağmen davacının işe dönmemesi üzerine iş kanununun 25/II-g maddesi uyarınca 02/04/2014 tarihinde feshedildiğini, ekte sunulan sefer takip çizelgesi ve ücret bordrosundan da anlaşılacağı üzere davacının günlerce işyerinde bekletilip işe gönderilmediği iddiasının doğru olmadığının açıkça görüleceğini, ekte sunulan tutanaklardan da anlaşılacağı üzere davacının borçlarıyla ilgili sürekli icra takibine uğradığını, davacının bu nedenle sürekli uyarıldığını,

yargıtay içtihatlarının "işçinin sık sık hacze uğramasını" iş akdinin feshi için geçerli saydığını, buna rağmen müvekkilinin davacının iş akdini feshetmeyerek çalıştırmaya devam ettiğini, davacının iş akdinin müvekkil işveren tarafından feshedilmeyerek davacının gerek icra takibine uğrayan borçları gerekse başka sebeplerle sıkça uyarılması karşısında iş akdinin feshedileceğini düşünerek böyle bir eylem gerçekleştirdiğini,

müvekkil şirketin faaliyet gösterdiği iş kolunda sürekli bir sirkülasyon olması nedeniyle işgücü ihtiyacı fazla olduğu için davacının iş akdinin müvekkil tarafından feshedilmesinin söz konusu olmadığını belirterek davacının davasının reddi gerektiğini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece davacının iş sözleşmesinin feshinin geçerli nedene dayanmadığı, feshin sendikal nedene dayanmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Somut olayda devasızlık yapılmaya başlandığı iddia edilen 07.03.2014 tarihinde davacının iş sözleşmesinin 04.03.2014 tarihinde feshedildiğini belirterek dava açtığı, davacı tanık anlatımları da değerlendirildiğinde davacının iş sözleşmesinin 04.03.2014 tarihinde fiilen feshedildiği, davacının iş sözleşmesinin feshinin geçerli nedene dayanmadığı anlaşıldığından feshin geçersizliğine karar verilmesi yerindedir.

Davacı ayrıca iş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiğini iddia etmiştir. Dairemizce, sendikal tazminat davalarında ispat yükünün işçide olduğu hallerde, işyerinde çalışan ve sendikaya üye olan işçilerin sayısı, hangi tarihlerde üye oldukları, üyelikten çekilen işçilerin olup olmadığı, işyerinde çalışmakta olan işçilerin bulunup bulunmadığı, aynı dönemde yetki prosedürünün işletilip işletilmediği, işyerinde önceki dönemlerde toplu iş sözleşmelerinin bağıtlanıp bağıtlanmadığı, yeni işçi alınıp alınmadığı ve alınmışsa yeni işçilerin sendikalı olup olmadığı gibi hususlarla, işverence ekonomik veya teknolojik nedenlere dayalı bir fesih yoluna gidilmesi durumunda teknik yönden bu durumun araştırılması gibi ölçütler belirlenmiştir.

Mahkemece yargılama sırasında davacının üyesi olduğu sendikaya yazı yazılmış. Sendika cevabında; yetki başvurularının olumsuz sonuçlanması üzerine dava açtıklarını, işyerinde çalışan işçi sayısının 90 civarında olduğu, sendika üye yasının 51 olduğu değişik tarihlerde 13 işçinin sendikadan istifa ettiği 8 işçinin ise iş sözleşmesinin feshedildiği bildirilmiştir.

Ancak mahkemece sendika yetki başvurusuna karşı açılan dava sonucu araştırılmadığı, yine aynı dönem toplam kaç işçinin iş sözleşmesinin feshedildiği, sendikadan istifa edenlerin çalışmaya devam edip etmedikleri, çıkarılan işçiler yerine yeni işçiler alınıp alınmadığı bunların sendikalı olup olmadığı araştırılmamıştır.

Ayrıca davacı sendikal baskı nedeniyle işverenin şikayet edildiğini belirtmiş, işveren de bu konuyla ilgili iş müfettişinin tutanağını sunmuş, ancak mahkemece söz konusu Bakanlık soruşturma evrakları getirtilmemiştir.

Buna göre yukarıda anlatılanlar gözetilerek işyerinde çalışan işçi sayısı, fesih döneminde kaç işçinin işten çıkarıldığı, bunların kaçının sendika üyesi olduğu, sendikadan istifa eden işçilerin çalışmaya devam edip etmedikleri, çıkarılan işçiler yerine yeni işçiler alınıp alınmadığı bunların sendikalı olup olmadığı, aynı dönem sendikanın yetki başvurusunun bulunup bulunmadığı, varsa sonucu araştırılıp, müfettiş raporuna ilişkin tüm evrakların getirtilip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik araştırmayla yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.