Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/10252 K.2019/22236

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; davacının davalı işyerinde 2014 yılı Temmuz ayında uluslararası tır şöförü olarak çalışmaya başladığını, davacının bir seferinde ... üzerinden ...'ya mal götürürken ve dönüşte mal yükleyip ... üzerinden gelirken bu ülkeden çıkışta sınır kapısında Macar Gümrük yetkilileri tarafından şirkete geçiş izin belgelerinde usulsüzlük, eksiklik olduğu gerekçesi ile 1020.00 Macar Forint ceza kesildiğini ve durumun derhal şirket yetkililerine bildirildiğini, aracın gümrükte takılmaması için davacıya Western Union aracılığı ile 21.08.2014 tarihinde havale yapılması ve cezanın ödenmesi ile gümrükten çıkış yapılabildiğini,

davalının daha sonra davacı ile ilgisi olmayan bu cezayı davacıdan çıkarmak için boş ve teminat olarak alınan senedin doldurularak işleme konulduğunu, senedin işe girerken işe alma şartı olarak işveren tarafından zorla imzalatımış olması sebebi ile hükümsüz olduğunu, boş senedin doldurularak ve icraya konularak Macar Gümrüğü tarafından davalı şirkete kesilen 3600 EURO'nun davacıdan çıkarılmak istendiğini, davacının davalıya hiç bir borcu olmadığını ileri sürerek ....

İcra Müdürlüğünün 2015/536 esas sayılı dosyası ile yapılan icra takibinin iptaline ve icra dosyasına konu olan 3600 EURO bedelli senet nedeni ile davacının herhangi bir borcu olmadığının tespiti ile davalının kötü niyeti sebebi ile takip miktarının %20'sinden az olmamak üzere tazminat ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davacının 2014 Temmuz-18.10.2014 tarihleri arasında davalı işyerinde tır şöförü olarak çalıştığını, davacıya 12.07.2014, 06.08.2014, 22.08.2014, 23.08.2014, 09.09.2014, 27.09.2014 ve 18.10.2014 tarihlerinde davalı tarafından kesilen tediye maksuzları ile sefer çıkış avansları ve talep ettiği avansların ödendiğini, 18.10.2014 tarihinde davacıya avans ödendiğini ve şirket merkezinden sefere çıkmak için ayrıldığını ancak araca gitmeyerek işten çıktığını bildirdiğini,

davacının 21.08.2014 tarihinde 34 ZN 0326 plaka no'lu tırla ...'dan dönüşte ... üzerinden gelirken ... çıkışında Varşant sınır kapısında düzenlemek zorunda olduğu belgeye tarih yazmadığından Macar Gümrük yetkililerince 1020.000 Macar Forint ceza kesildiğini, davalı işyeri yetkilileri tarafından aracın gümrükte takılmaması için davacıya 3600 EURO gönderildiğini, cezanın tümüyle davacının ihmal ve hatasından kaynaklandığını, davacının usulsüzlük yapmadığı iddiasının doğru olmadığını ve 3600 EURO'nun davacı için tutulan cari hesap tablosuna borç olarak kaydedildiğini ve bu tutarın davacıdan tahsil edilemediğini,

davalının uluslararası tır şöförlerinin sefer sırasında çeşitli hata ve usulsüzlükler yaptıkları için gümrük ve trafikte bir çok ceza ödemeleri ile karşılaşıldığını ve bu sebeple işe başlarken şöförlerden tahmini bir tutar karşılığı teminat senedi alındığını, davacıdan da işe başlarken 3600 EURO teminat senedi alındığını, davacının senedin boş olarak alındığı ve sonradan doldurulduğu iddiasının ispatı yükümlülüğünün davacıya ait olduğunu,

senet tutarı davacıdan tahsil edilemediği için işten çıktıktan sonra davacı aleyhine icra takibi başlatıldığını ve davacının borçtan kaçınmak için menfi tespit davası açtığını savunarak davanın reddini talep itmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece davanın kısmen kabulü ile .... İcra müdürlüğünün 2015/536 Esas sayılı dosyasında takibe konu olan senet ile ilgili takibin iptaline ve davacının bu senet ile ilgili borcu olmadığının tespitine, davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine hükmedilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının takip konusu bonodan kaynaklanan bir borcunun bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

İşçi ve işverenin taraf oldukları iş ilişkisinde başlangıçta işe girerken, bazı iş kollarında işverenin teminat amacı ile bu tür senetler aldığı bilinmektedir. Somut uyuşmazlıkta senedin ilk işe girişte teminat senedi olarak alındığı her iki tarafın da kabulündedir. Mahkemece "...Davalının davacıdan işe başlarken aldığı sadece davacının imzası olan boş senet alması ve daha sonra bu senedin doldurularak icra takibi başlatılmış olması, davacıdan işe başlarken henüz davalıya bir borcu olmadan alınmış olan senedin doldurularak icra takibi yapılması, senet davacıdan alındığında boş olması, miktar ve tarih yazılmamış olması.." gerekçesi ile davacının senet nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş ise de varılan sonuç eksik incelemeye dayanmaktadır.

Senedin ilk işe girişte teminat senedi olarak alındığı ve sonradan doldurulduğu sabit olsa da salt bu gerekçe ile isteğin kabulü hatalıdır. Dosya içeriğinden ... makamları tarafından davacı işçiye ceza kesildiği ve davalı işverenin davacı adına 3600 EURO havale yaparak cezanın yatırıldığı anlaşılmaktadır. Buna göre cezanın kesilme nedeninin araştırılıp netleştirilerek şayet davacının kusurlu hareketiyle cezanın kesildiği tespit edilirse kesilen ceza miktarı ile sınırlı olarak borçlu olunmadığının tespiti isteminin reddine karar verilmelidir.

Mahkemece yukarıda yazılı olan yönler dikkate alınmadan eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmiş olması bozmayı gerektirmiştir.