Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/10570 K.2017/7095

Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davalı iş yerinde 11/08/2011-23/12/2014 tarihleri arasında hizmet verdiğini, davacının, davalı iş yerinde 2011 yılından beri büyük özveri içinde operasyon müdürlüğünde 3 yıl boyuncu çalıştığını ve 07/09/2014 tarihinde terfi alarak yetkili bir unvanı aldığını işverenin hakaret ve tehditler altında zorla istifasını istediğini bu sebeple davacının adına işe iade davası açtığını, davanın kabulü ile maddi ve manevi tazminat hakları saklı kalmak kaydı ile davalı iş verenin davacıyı işten çıkarmaya yönelik, davacıdan aldığı istifa beyanının geçersiz olduğunu iddia ederek yapılan feshin geçersizliğine ve davacı işçinin işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının 23/12/2014 tarihinde kendi ile yazısı ile 23/12/2014 tarihinde görevimden istifa ediyorum şeklinde yazılı istifa beyanında bulunmuş bu suretle davalı banka ile olan iş sözleşmesini tek taraflı fesih ettiğini davacını tamamen kendi hür iradesi ile tek taraflı olarak sona erdiğini, davacının twitter dan yazdığı mesaj nedeniyle haksız ve gerçek dışı zarar ve suç oluşturan beyan ve iddia, eylemlerine karşı davacı istifa etmeseydi bile davalının haklı feshe hakkının olduğunu davalı bankanın hukuki ve cezai her türlü hakları saklı kalmak kaydı ile davanın tüm talepleri yönünden savunarak davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davacının beyanlardan da anlaşılacağı üzere davacının sosyal medya da banka üst yönetimi ile ilgili "cuma namazını imam odasında kıldılar yeni modanız bu mu ?" yönündeki paylaşımı nedeni ile istifa dilekçesini verdikten iki gün sonra noterden ihtarname göndererek istifasının baskı ve tehdit sonucu zorla alındığı bu nedenle işçilik alacaklarının ödenmesini istemesi gerçek iradesinin istifa olmadığını ortaya koymakta bu nedenle istifa geçerlilik tanımayacağı bu durumda davacı işçinin haklı olarak iş akdini feshettiği sonucuna varılacağı, işçinin kıdem tazminatı isteme hakkının doğacağı, ancak işçinin iş güvencesi hükümlerinden yararlanmayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı ve davalı vekili yasal süresi içinde temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Taraflar arasında, iş ilişkisinin işçinin istifası ile sona erip ermediği konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Genel olarak iş sözleşmesini fesih hakkı, karşı tarafa yöneltilmesi gereken tek taraflı bir irade beyanı ile iş sözleşmesini derhal veya belirli bir sürenin geçmesiyle ortadan kaldırabilme yetkisi veren, bozucu yenilik doğuran bir haktır. İşçinin haklı nedenle iş sözleşmesini derhal feshi 4857 sayılı İş Kanununun 24 üncü maddesinde düzenlenmiştir. İşçinin önelli fesih bildiriminin normatif düzenlemesi ise aynı yasanın 17 nci maddesinde ele alınmıştır. Bunun dışında Yasada işçinin istifası özel olarak düzenlenmiş değildir.

İşçinin haklı bir nedene dayanmadan ve bildirim öneli tanımaksızın iş sözleşmesini feshi, istifa olarak değerlendirilmelidir. İstifa iradesinin karşı tarafa ulaşmasıyla birlikte iş ilişkisi sona erer. İstifanın işverence kabulü zorunlu değilse de, işverence dilekçenin işleme konulmamış olması ve işçinin de işyerinde çalışmaya devam etmesi halinde gerçek bir istifadan söz edilemez. Bununla birlikte istifaya rağmen tarafların belirli bir süre daha çalışma yönünde iradelerinin birleşmesi halinde, kararlaştırılan sürenin sonunda iş sözleşmesinin ikale yoluyla sona erdiği kabul edilmelidir.

Şarta bağlı istifa ise kural olarak geçerli değildir. Uygulamada en çok karşılaşılan şekliyle, işçinin ihbar ve kıdem tazminatı haklarının ödenmesi şartıyla ayrılma talebi istifa olarak değil, ikale (bozma sözleşmesi) yapma yönünde bir icap olarak değerlendirilmelidir.

İşçinin istifa dilekçesindeki iradesinin fesada uğratılması da sıkça karşılaşılan bir durumdur. İşverenin tazminatların derhal ödeneceği sözünü vermek ve benzeri baskılarla işçiden yazılı istifa dilekçesi vermesini talep etmesi ve işçinin buna uyması halinde, gerçek bir istifa iradesinden söz edilemez. Bu halde feshin işverence gerçekleştirildiği kabul edilmelidir.

İşverenin baskı uygulaması sonucu düzenlenen istifa dilekçesine değer verilemez. Dairemizce bu gibi hallerde feshin işverence gerçekleştirildiği, bununla birlikte işveren feshinin haklı olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiği kabul edilmektedir (Yargıtay 9.HD. 3.7.2007 gün 2007/14407 E, 2007/21552 K.).

Somut uyuşmazlıkta; 23/12/2014 itibariyle görevimden istifa ediyorum yazılı el yazılı dilekçe ile istifa ettiği ve tüm dosya kapsamından ve tanık beyanlarından istifasının baskı ve tehdit sonucu zorla alındığı anlaşılmaktadır. Esasen bu mahkemenin de kabulündedir. İrade fesadına ve davacının gerçek iradesinin istifa olmamasına göre işveren feshi kabul edilmesi gerekirken, işçinin irade fesadı altında verdiği istifa dilekçesinin işçinin haklı feshi olarak kabul edilmesi ve bu nedenle feshin geçersizliğinin reddi hatalıdır. İş sözleşmesi işveren tarafından feshedilmiş olup, fesih 4857 sayılı İş Kanunu’nun 19. maddesine uygun şekil koşullarına uygun fesih bulunmadığından feshin geçersiz olduğuna karar verilecektir.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.