Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/11194 K.2017/7802

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davalılar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti: Davacı vekili; iki davalı arasında bu anlamda alt-üst işverenlik ilişkisi olduğunu iş akdinin her hangi bir geçerli neden belirtilmeksizin feshedildiğini, yapılan feshin şirket yetkilileri tarafından şifahi olarak bildirildiğini, davalının feshin geçerli bir nedene dayandığını 4857 Sayılı İş Kanunu 20/2 maddesi uyarınca ispatla yükümlü olduğunu beyan ederek, iş akdinin feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine, ayrıca işe başlatılmaması halinde en az 8 aylık brüt ücreti tutarında tazminat ve çalıştırılmadığı dönemler için 4 aylık ücretinin davalı işverenden alınarak müvekkiline verilmesini talep ve dava etmiştir. B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ...; davacıyı işe alan ve işten çıkaran işvereni olan şirket olduğunu, davacı ile davalı arasında doğrudan bir iş ilişkisi söz konusu olmadığını, husumet itirazında bulunduğunu, davacıyla davalı arasında bir hizmet akdi söz konusu olmadığından davacının idareye işe iade davası açamayacağını, işe iade talebi içeren davanın 1 aylık hak düşürücü süre içerisinde açılıp açılmadığını ve işyerinde 30 işçi şartının sağlanıp sağlanmadığının resen tetkikini talep ettiklerini, davacının iş akdinin geçerli bir sebeple işveren şirket tarafından sonlandırıldığını,

idare ile diğer davalı arasındaki ilişki incelendiğinde aradaki ilişkinin asıl işveren alt işveren ilişkisinden çok uzak olduğunu, idarenin 4734 sayılı Kamu İhale Yasasına tabi olarak kanun kapsamında hareket ettiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... Limited Şirketi cevap dilekçesinde özetle; davacının davalı şirketin ... Bakanlığından ihale ile aldığı iş kapsamında özel güvenlik görevlisi olarak çalıştığını, davacının iş sözleşmelerinin uygunsuz şekilde yakalanmaları sebebiyle feshedildiğini, davacının asıl ve gerçek işverenin ... olduğunu, işe alım noktasında söz sahibi olmayan davalı şirketin işten çıkış hususunda da söz hakkının olmadığını, davacıya emir ve talimatları veren ve asıl işverenin T.C ... olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davalının fesihte haklı nedene dayanmasına rağmen işten ayrılış bildirgesinde “işyerinin devri, işin veya işyerinin niteliğinin değişmesi nedeniyle fesih” nedenine dayanıldığı, cevap dilekçesinde belirtilen fesih sebebine göre işçinin savunmasının alındığının ileri sürülmediği buna ilişkin bir belge de sunulmadığı gerekçesiyle feshin geçersizliğine, davacının davalı ...’na ait işyerindeki işine iadesine, işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süre alacağından davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarına karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalılar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanununun 2/6 son cümlesi uyarınca asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumludur.

4857 sayılı İş Kanunu ile asıl işverenin, bu Kanundan, iş sözleşmesinden ve alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden sorumlu tutulması şeklindeki düzenleme, asıl işverenin sorumluluğunun genişletilmesi olarak değerlendirilmelidir.

Bu durumda, ihbar, kıdem, kötüniyet ve işe iade sonucu işe başlatmama tazminatları ile ücret, fazla çalışma, hafta tatili, bayram ve genel tatil, yıllık izin, ikramiye, pirim, yemek yardımı, yol yardımı gibi tüm işçilik haklarından birlikte sorumluluk esastır. Kanunun kullandığı “birlikte sorumluluk” deyiminden tam teselsülün, dolayısı ile müşterek ve müteselsil sorumluluğun anlaşılması gerekir.

Feshin geçersizliği ve işe iade davasının alt ve asıl işveren ilişkisinde, her iki işverene birlikte açılması halinde, davacı işçi alt işveren işçisi olup, iş sözleşmesi alt işveren tarafından feshedildiğinden, feshin geçersizliği ve işe iade yükümlülüğü alt işverenindir. Asıl işverenin iş ilişkisinde sözleşmenin taraf sıfatı bulunmadığından, asıl işverenin işe iade yönünde bir yükümlülüğünden sözedilemez. Asıl işverenin işe iade kararı sonrası işçinin işe başlamak için başvurması ve alt işverenin işe almamasından kaynaklanan işe başlatmama tazminatı ile dört aya kadar boşta geçen süre ücretinden yukarda belirtilen hüküm nedeni ile alt işverenle birlikte sorumluluğu vardır. (Dairemizin 09.06.2008 gün ve 2007/40942 Esas, 2008/14420 Karar sayılı ilamı).

Somut uyuşmazlıkta, davalılar arasında güvenlik işinin yapılması için sözleşme yapıldığı, davacı işçinin işvereni olan şirketin bu işi üstlendiği, davalılar arasında asıl-alt işveren ilişkisi olduğu, davacının iş sözleşmesinin davalı alt işveren tarafından geçerli neden olmadan feshedildiği de dosya içeriğinden anlaşılmaktadır. Mahkemece feshin geçersizliğine ve davacının alt işveren işyerine işe iadesine karar verilmesi yerindedir. Ancak asıl işveren ...’nın davacıya işe iade etme yükümlülüğü yokken davacının ... nezdinde işe iadesine karar verilmesi ve yine davalı Bakanlık harçtan muaf olmasına rağmen hakkında harca hükmedilmesi hatalı olup bozma nedenidir.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.