Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/12402 K.2020/1221

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılar...Bakanlığı vekili ve... Sağlık Hizmetleri Bilgi İşlem Otomasyon Gıda Temizlik Turizm San. Tic. A.Ş. vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle, kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle, davacı vekilinin dava dilekçesinde faiz talep etmemesine rağmen ıslah dilekçesinde tüm alacaklar açısından toplam miktarlar gösterilerek faiz talep ettiğinin, bu şekilde dava dilekçesinde istenilmeyen faizin ıslah yolu ile istenildiğinin ve bu nedenle mahkemece dava dilekçesinde talep edilen miktarlara faiz yürütülmesinde usule aykırılık olmadığının anlaşılmasına göre, davalı ...Bakanlığı ile davalı ... Sağlık Hizmetleri Bilgi İşlem Otomasyon Gıda Temizlik San. Ve Tic. A.Ş. vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Taraflar arasında karar ilam harcına nasıl hükmedileceği ve hükmedilen alacakların bir kısmından sorumlu tutulan şirketin harç, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinden sorumluluğunun nasıl belirleneceği uyuşmazlık konusudur.

Karar-ilam harcı harçtan muaf olmamak koşulu ile davayı kaybeden tarafa yükletilmesi gereken bir harç türü olup, diğer yargılama giderlerine katılarak kabul/redde göre oranlanamaz.

Açılan davada davalının/davalıların tamamının harçtan muaf olduğu hallerde davanın kabul yada kısmen kabulüne karar verildiğinde karar ilam harcı ile davacının yaptığı harç masraflarına ilişkin olarak;

“ – Davalı/davalılar harçtan muaf olduğundan davalı/davalılar aleyhine harca hükmedilmesine yer olmadığına,

- Davacının yatırdığı başvuru harcı, peşin harç ( ve varsa ) ıslah harcının karar kesinleştiğinde ve isteği halinde davacıya iadesine “ şeklinde karar verilmelidir.

Davada harçtan muaf olan davalının yanında harçtan muaf olmayan davalı/davalılar var ise karar ilam harcı ile davacının yaptığı harç masrafları harç masrafının kabul redde göre oranlanmayacağı gözden kaçırılmadan harçtan muaf olmayan davalı/davalılara yükletilmelidir.

Karar-ilam harcına ilişkin hüküm; “ Kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan ……TL. karar-ilam harcından davacının yatırdığı……TL. peşin harç ile ……TL. ıslah (tamamlama) harcının mahsubu ile ….…..TL. bakiye karar- ilam harcının (harçtan muaf olmayan) davalı/davalılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,

Harç masrafına ilişkin hüküm; “ Davacının yaptığı toplam………..TL. harç masrafının (harçtan muaf olmayan) davalı/davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine” şeklinde oluşturulmalıdır.

Somut uyuşmazlıkta Mahkeme kararının hüküm fıkrasının karar ilam harcına ilişkin paragrafı aynen;

“ Alınması gereken 2079,94 TL. harçtan peşin alınan 879,30 TL. harcın mahsubu ile bakiye 1200,64 TL. harcın davalı ...Bakanlığı harçtan muaf olduğundan, davalı ...Bakanlığı ve ... Sağlık Hizmetleri Bilgi İşlem Otomasyon Gıda Temizlik San. ve Tic. A.Ş.’den tahsili ile hazineye irat kaydına,” şeklinde hüküm kurulmuştur.

492 sayılı Yasa’nın 13/j maddesi uyarınca davalılardan ...Bakanlığı’nın harçtan muaf olduğu tartışmasızdır.

Mahkemece karar-ilam harcına ilişkin hükümde, hem davalı Bakanlığın harçtan muaf olduğunun yazılması ve hem de davalı Bakanlığın davalı şirket ile birlikte harçtan sorumlu tutulması çelişkili ve hatalıdır.

Davacı dava ve ıslah dilekçeleri ile davalılar ...Bakanlığı ile ... Sağlık Hizmetleri Bilgi İşlem Otomasyon Gıda Temizlik San. Ve Tic. A.Ş. aleyhine toplam 49.538,00 TL. alacağın tahsili talebinde bulunmuş, Mahkemece davalı ...Bakanlığı’nı hüküm altına alınan kıdem tazminatı, fazla mesai ücreti ve genel tatil ücretinin tamamından, davalı ... Sağlık Hizmetleri Bilgi İşlem Otomasyon Gıda Temizlik San. Ve Tic. A.Ş.ni ise kıdem tazminatının 4.612,59 TL.sinden, fazla çalışma ücretinin ise 1.892,98 TL. sinden davalı bakanlık ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmuştur.

Davalı ... Sağlık Hizmetleri Bilgi İşlem Otomasyon Gıda Temizlik San. Ve Tic. A.Ş.nin sorumlu tutulduğu toplam miktar 6.505,57 TL. olup, bu şirket açısından taktiri indirim dışında reddedilen miktar ise 42.085,94 TL. dir.

Davalı Bakanlık harçtan muaf olduğundan, karar-ilam harcı toplam hükmedilen miktara göre değil, davalı Şirketin sorumlu olduğu miktara göre hesaplanması, Şirketin davacı lehine hükmedilen vekalet ücretinden aleyhine hükmedilen miktara göre sorumlu tutulması, vekil ile temsil edilen şirket açısından reddedilen miktar üzerinden lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, davalı şirketin tüm alacaklardan sorumlu imiş gibi harç ve davacı lehine vekalet ücretinden sorumlu tutulup, şirket lehine ret vekalet ücretinin eksik hüküm altına alınması hatalı olup, bozma sebebi ise de, bu yanlışlıkların giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, hükmün HMK.nın geçici 3/2. maddesi yollaması ile HUMK. nun 438/7. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

Sonuç:

Hüküm fıkrasının karar-ilam harcına, harç masrafına, masrafa, davacı lehine vekalet ücretine ve davalılar lehine vekalet ücretine ilişkin paragraflarının çıkartılarak, yerlerine;

“-Davalı ...Bakanlığı harçtan muaf olduğundan, aleyhine harca hükmedilmesine yer olmadığına,

- Davalı ... Sağlık Hizmetleri Bilgi İşlem Otomasyon Gıda Temizlik San. Ve Tic. A.Ş. nin sorumlu tutulduğu toplam 6.505,57 TL. üzerinden belirlenen 444,39 TL. karar-ilam harcının davacının yatırdığı 24,30 TL. peşin harç ile 855,00 TL. ıslah harcı toplamı 879,30 TL. den mahsubu ile fazla yatırılan 434,91 TL. harcın karar kesinleştiğinde ve isteği halinde davacıya iadesine,

- Davacının yaptığı iadesine karar verilen miktar hariç toplam 472,44 TL. harç masrafının davalı ... Sağlık Hizmetleri Bilgi İşlem Otomasyon Gıda Temizlik San. Ve Tic. A.Ş. den tahsili ile davacıya verilmesine,

- Davacı vekil ile temsil edildiğinden, kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 3.653,84 TL. nispi vekalet ücretinin (davalı ... Sağlık Hizmetleri Bilgi İşlem Otomasyon Gıda Temizlik San. Ve Tic. A.Ş.nin 1.500,00 TL. sinden sorumlu olması kaydı ile) davalı ...Bakanlığı ile davalı ... Sağlık Hizmetleri Bilgi İşlem Otomasyon Gıda Temizlik San. Ve Tic. A.Ş. den müştereken ve müteselsilen tahsil ile davacıya verilmesine,

- Davalı ...Bakanlığı ile davalı ... Sağlık Hizmetleri Bilgi İşlem Otomasyon Gıda Temizlik San. Ve Tic. A.Ş. vekil ile temsil edildiğinden,

Davalı Bakanlık açısından karar tarihindeki AAÜT. sinin 13/2. maddesi uyarınca taktiri indirim dışında reddedilen 150,00 TL. üzerinden hesaplanan 150,00 TL. vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı Bakanlığa,

Davalı ... Sağlık A.Ş. açısından karar tarihindeki AAÜT.sinin 13/1. maddesi uyarınca taktiri indirim dışında reddedilen 42,085,94 TL. üzerinden hesaplanan 4.929,45 TL. vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ... Sağlık Hizmetleri Bilgi İşlem Otomasyon Gıda Temizlik San. Ve Tic. A.Ş.ne verilmesine,

- Davacının yaptığı harçlar hariç toplam 777,30 TL. yargılama giderinin (davalı ... Sağlık Hizmetleri Bilgi İşlem Otomasyon Gıda Temizlik San. Ve Tic. A.Ş. nin 102,07 TL. sinden sorumlu olması kaydı ile ) davalı ...Bakanlığı ile davalı ... Sağlık Hizmetleri Bilgi İşlem Otomasyon Gıda Temizlik San. Ve Tic.

A.Ş. den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, “ paragraflarının yazılmasına, hükmün bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 28/09/2018 tarih ve 2018/2 E. 2018/8 K. Sayılı İBK. uyarınca onama harcı alınmasına yer olmadığına, davalı ... Sağlık Hizmetleri Bilgi İşlem Otomasyon Gıda Temizlik San. Ve Tic.