Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/12461 K.2016/13666

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti: Davacı, 2000 yılının Mart ayından 19.01.2015 tarihine kadar geçen sürede... ve Balesi’nde aralıksız olarak 15 yıl süreyle figüran olarak çalıştığını, iş sözleşmesinin yenilenmeyerek gerekçesiz olarak feshedildiğini iddia ederek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir. B) Davalı Cevabının Özeti: Davalı, davacının çalıştığı statü dikkate alındığında davacı ve muadili çalışanların sözleşmelerinin süreklilik arz etmediğini, ihtiyaç duyulduğunda yapılan sözleşmeler ile çalıştırıldıklarını, bu nedenle işten çıkarılma gibi bir durumun olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir. C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkeme, davacının davalı bakanlık bünyesindeki ... ve balesinde figüran olarak çalıştığı ve akdin davalı işverence yeni sözleşme yapılmayarak sonlandırıldığının tartışmasız olduğu, buna karşılık taraflar arasındaki ilişkinin hizmet akdi olup olmadığının tartışmalı olduğu, davalıca ibraz edilen 01/01/2001-19/01/2017 tarihine kadar 23 adet misafir sanatçı sözleşmesi ibraz edildiği bunlardan 26/05/2010-31/12/2012 ve 01/06/2012-31/12/2012 dönemini kapsayan sözleşmenin aynı dönemi kapsayan ilk sözleşme ile tek farkının yevmiye artışı olduğunun belirlendiği,

hizmet sözleşmesinin kısa süreli yapılması akdin, hizmet akdi olarak kabul edilmesine engel olmayacağı, davacının 01/01/2001-19/01/2015 tarihleri arasında kesintisiz ve figüran olarak çalıştığı, aylık ücret aldığı ve davalı Bakanlığa bağlı tiyatrolarda bağımlılık unsurunun da gerçekleşecek şekilde olduğundan taraflar arasındaki hukuki ilişkinin hizmet akdi niteliğinde olup aksi yöndeki davalı savunmasının yerinde görülmediği, çalışan sayısı ve hizmet süresi yönünden davacının iş güvencesi hükümlerinden yararlanma hakkına sahip olduğu hizmet akdinin geçerli nedenle sona erdirilmesi halinde yazılı olarak yapılması, sebep gösterilmesi,

gösterilen sebebin ispatlanması ve eğer işçinin verimliliğinden yada davranışlarından kaynaklanan sebeplerle fesih gerçekleştirilmiş ise fesihten önce savunmasının alınması zorunlu olduğu, aksi halde usulüne uygun fesih olmadığından geçerli fesihten bahsedilmesinin mümkün olmadığı, .bu kabule göre usulüne uygun fesih bulunmadığından feshin geçerli olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Dosya içeriğine göre, davacının davalı Bakanlık bünyesinde yer alan ... ve Balesi’nde muhtelif tarihli sözleşmeler ile figüran olarak çalıştığı hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Uyuşmazlığın esası, davacının istihdam şekline ilişkindir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4 üncü maddesinde istihdam şekilleri tahdidi olarak sayılmış olup, burada kamu hizmetlerinin memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürüleceği kural altına alınmıştır.

Anılan Kanun’un 4/B maddesinde sözleşmeli personele ilişkin istihdam şekline ilişkin kurallara yer verilmiş ve burada, sözleşmeli personele ilişkin “Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Bakanlar Kurulunca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde kurumun teklifi ve ... Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca vizelenen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir.

“Ancak, yabancı uyrukluların; tarihi belge ve eski harflerle yazılmış arşiv kayıtlarını değerlendirenlerin mütercimlerin; tercümanların;... Bakanlığında norm kadro sonucu ortaya çıkan öğretmen ihtiyacının kadrolu öğretmen istihdamıyla kapatılamaması hallerinde öğretmenlerin; dava adedinin azlığı nedeni ile kadrolu avukat istihdamının gerekli olmadığı yerlerde avukatlarını, (....)(2) kadrolu istihdamın mümkün olamadığı hallerde tabip veya uzman tabiplerin;...Müessesesi uzmanlarının; ... Konservatuvarları sanatçı öğretim üyelerinin; ...Belediyesi Konservatuvarı sanatçılarının; bu Kanuna tâbi kamu idarelerinde ve dış kuruluşlarda belirli bazı hizmetlerde çalıştırılacak personelin de zorunlu hallerde sözleşme ile istihdamları caizdir.

“(Ek paragraf: 4/4/2007-5620/4 md.) Sözleşmeli personel seçiminde uygulanacak sınav ile istisnaları, bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırları ile verilecek iş sonu tazminatı miktarı, kullandırılacak izinler, pozisyon unvan ve nitelikleri, sözleşme fesih halleri, pozisyonların iptali, istihdamına dair hususlar ile sözleşme esas ve usulleri Devlet Personel

“Başkanlığının görüşü ve ...Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca belirlenir. (Ek cümle: 25/6/2009-5917/47 md.) Bu şekilde istihdam edilenler, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmelerinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içerisinde Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenen istisnalar hariç sözleşmeyi tek taraflı feshetmeleri halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kurumların sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilemezler.” düzenlemelere yer verilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta; davacı, davalı Bakanlık bünyesindeki ... ve Balesi’nde figüran olarak istihdam edilmiştir. Davacının istihdam edildiği pozisyonun 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin EK-7 nci maddesi gereğince vize edilen pozisyonlar arasındaki Türk Uyruklu Misafir Sanatçı grubunda yer aldığı görülmüştür.