Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/12612 K.2016/14257

Dava

Taraflar arasındaki, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, resmi ve dini bayram ücreti, ikramiye alacakları ile bu alacaklardan doğan %5 fazla ödemesi işe iade davası sonrasında ödenen ücret ve tazminat farkı alacaklarının davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle gerçekleşen miktarın faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ilişkin hükmün süresi içinde duruşmalı olarak temyizen incelenmesi davalı avukatınca istenilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 23/02/2016 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti.

Duruşma günü davalı adına Avukat ... ile karşı taraf adına Avukat ... gelmiştir. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra, dosya incelenmiş ve Dairemizin 2014/28927 E.- 2016/3676 K. gereğince eksikliklerin giderilmesi için dosya geri çevrilmiştir.

İşlem tamamlandıktan sonra Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen rapor dinlendi, dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalı işyerinde 1996-2008 kasım tarihler arasında davalı şirket ve aynı grupta bulunan diğer şirketlerde kesintisiz çalıştığı esnada bir kısım işçilik alacaklarını tahsil etmek için ...9.

İş Mahkemesinin 2008/427 E. sayılı dosyasında fazlaya dair hakları saklı tutmak kaydıyla dava açtığını ve bilirkişi raporu ile tespit edilen alacakların talepleri doğrultusunda kısmen hüküm altına alındığını, bakiye kısmı işbu dava ile tahsilini talep ettiğini, ayrıca iş akdinin haksız feshi üzerine açtığı işe iade davasından sadır olan kabul kararının kesinleşmesi üzerine süresi içinde başvurmasına rağmen başlatılmayacağı bildirildiğinden işe iade davasında geçen sürelerde dikkate alınarak kıdem ve ihbar tazminatlarını da talep ettiklerini, ...9.

İş Mahkemesi’nin 2008/427 E. sayılı dosyasında izin alçağını da talep etmesine rağmen dava tarihinde çalışmasına devam ettiğinden reddine karar verildiğini, ancak halihazırda iş akdi feshedildiğinden izin alacağının da Basın Kanunu'nun 29. maddesine göre 2 katı tutarında talep ettiğini, işe iade sonrası mali haklarının işverence eksik ödendiğinden aradaki farklarında hesaplanarak ödenmesi gerektiğini, iş akdinin 20.11.2008 tarihinde feshedildiğini,

işçilik alacakları ile ilgili kısmi dava ise 01.07.2008 t. de açıldığından arada geçen süreye ilişkin işçilik alacaklarını tahsilinin de talep edildiğini iddia ve beyan ederek bakiye hafta tatili ve %5 fazlası alacağı, bakiye ulusal bayram ve genel tatil ve %5 fazlası alacağı, bakiye 2006 yılına ait ikramiye alacağı, işe iade davasında geçen süreler dik alınarak hesaplanacak kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin alacağı, 01.07.2008-20.11.2008 tarihine kadar olan fazla mesai, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ile %5 fazlalıkları,

işe iade davası sonrasında eksik ödenen ücret ve tazminat farkı alacağı ve 2008 yılına ait ikramiye alacağının tahsilini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti: Davalı, zamanaşımı itirazında bulunarak ...9. İş Mahkemesi’nin 2008/427 Esas sayılı dosyanın kesinleşmediğini, davacının yıllık izin ve ücret alacağının bulunmadığını, ...9.İş Mahkemesi’nin 2008/716 Esas sayılı dosyada açılan işe iade davası gereğince haklarının hesabına ödendiğini fazla mesai , hafta tatili , ulusal bayram ve genel tatil günlerine ilişkin alacağı bulunmadığını, iddia edilen dönemde şirket zarar ettiğinden ikramiye alacağı şartlarının oluşmadığını, %5 fazla ödemelerden en az %95 oranında tenkis istediklerini beyanla davanın reddini talep etmiştir. C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti: Mahkeme, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanarak

davacının davalı işyerinde Basın İş Kanunu kapsamında çalıştığı, tazminatlara hak kazanacak şekilde iş akdine son verildiği, kesinleşen işe iade kararı uyarınca yasal sürede işe başvuruda bulunan davacıya bir kısım haklarının ödendiği, keza taraflar arasında kesinleşen ücret ve %5 fazla ödeme alacaklarının bulunduğu kanaatine varılarak alacakları yönünden bilirkişiden 05/10/2013 tarihli hesap raporu alındığı,

raporun içeriği itibariyle usul ve yasaya uygun olup benimsendiğinden belirtilen miktarla sınırlı olarak kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, bakiye 2006 yılına ait ikramiye , işe başlatmama tazminatı, bakiye hafta tatili ücreti, 01/07/2008-20/11/2008 dönemine ait fazla mesai ücreti, hafta tatil ücreti, bayram ücreti ile bakiye hafta tatili ücreti %5 oranında fazla ödemeden takdiren %85 oranında, bakiye resmi ve dini bayram ücreti %5 fazla ödemeden takdiren %80 oranında, 01/07/2008-20/11/2008 dönemine ait fazla mesai ücreti,

hafta tatil ücreti ve bayram ücreti %5 fazla ödemelerden takdiren %90 oranlarında indirim yapılarak taleplerin kabulüne, şartları oluşmayan ve usulünce kanıtlanamayan boşta geçen süreye ilişkin eksik ödenen ücret talebi ile Basın İş Kanunu 14/ son fıkrası uyarınca ikramiye alacağı talebin reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Somut uyuşmazlıkta davacı, ...9. İş Mahkemesi’nin 2008/427 E. sayılı dosyasında 01.07.2008 tarihinde açtığı kısmî davada tespit edilen bakiye işçilik alacakları ile bu dava tarihinden sonra doğmuş işçilik alacaklarını aynı anda talep etmiştir.

Mahkemenin her iki döneme ilişkin talepleri gerekçesinde “01.07.2008-20.11.2008 dönemine ait” alacaklar adı altında açıklaması infazda tereddüde mahal verebileceğinden HMK.’nın 297/2. maddesine aykırıdır.

3-Davacının ...9. İş Mahkemesi’nin 2008/427 E. sayılı dosyasında açtığı kısmî davada hüküm altına alınan %5 fazlası alacakları 1/3 ve %85 oranında indirimler uygulanarak tespiti yapılmış olup, bu karar kesinleşmiştir.

Mahkemece kesinleşen kısmî dava da tespit edilen bakiye %5 fazlası alacaklara 1/3 oranında indirim uygulanmaksızın resmi ve dini bayram fazlası alacağına %80, hafta tatili fazlası alacağına ise %85 oranında indirim uygulanmıştır.

Kesinleşen kısmî davadaki hüküm altına alınan indirim oranları bağlayıcı olup, bu alacakların bakiyesi için açılacak ek davada da aynı şekilde bu oranların uygulanması gereklidir. Bu yönüyle karar hatalıdır.

4-Talep konusu 01.07.2008-20.11.2008 tarihlerine ilişkin fazla mesai, hafta tatili ve bayram ücreti alacakları tanık delili ile ispatlanmış olup, Dairemiz yerleşik içtihatlarına göre takdiri indirim uygulanarak hüküm altına alınması gereklidir. Buna bağlı olarak %5 fazlası alacaklarının da yeniden hesaplanması gerektiği gözetilmelidir. 5-Taraflar arasında yıllık ücretli izin alacağı uyuşmazlık konusudur.

5953 sayılı Basın İş Kanunu’nun 29. Maddesine göre “Gazeteciye bu Kanunun 21 inci maddesinde yazılı yıllık izni vermeyen veya izni vermiş olup da izin müddetine ait ücreti ödemeyen işverene, yıllık izin vermediği veya izin süresine ait ücretleri ödemediği kimsenin izin müddetine tekabül eden ücretler yekununun üç katı kadar idarî para cezası verilir; ayrıca gazeteciye ödenmesi gereken ücret toplamı, iki kat olarak ödenir.

Kanunun 21. Maddesinde meslekteki kıdemine göre kullanacağı izin süresi belirtilirken son fıkrasında “izin hakkından feragat edilemeyeceği” açıkça vurgulanmıştır. 29. Maddenin gazeteci çalışırken uygulanması gereken bir yaptırım düzenlediği, çalışırken izin vermeyen veya izin verildiği halde izin ücreti ödenmeyen işveren hakkında uygulanması gerektiği anlaşılmaktadır.

Dairemizin kararlılık kazanan dönem ücreti üzerinden ödenmesi gereken izin ücreti, bu kullandırılmayan veya kullandırılmasına rağmen ücreti ödenmeyen ücrettir. Ancak bunun için gazetecinin çalışırken talep etmesine rağmen izin kullandırılmadığını veya izin verilmediğini iddia etmesi gerekir. Çalışırken bu yönde talebi olmayan gazetecinin, fesih nedeni ile son ücret üzerinden hesaplanacak izin ücreti, 21. Maddedeki sürelerle sınırlıdır.

Başka bir anlatımla fesih nedeni ile son ücret üzerinden hesaplanacak izin ücreti 29. Madde gereği 2 kat hesaplanamaz.

Dosya içeriğine göre davacının çalışırken yıllık izin talebinde bulunmasına rağmen izin kullandırılmadığını veya izin verilmesine rağmen ücretinin ödenmediğini iddia etmiş değildir. Bu nedenle 21. maddeye göre kullanılmayan izinlerin, 29. madde uyarınca iki katı alınarak, Dairemiz emsal uygulamasına aykırı olarak son ücret üzerinden hesaplanması hatalıdır. Davacı iş sözleşmesinin feshinden sonra kullandırılmayan yıllık ücretli izinlerin karşılığı ücret alacağını talep ettiğine göre, 21. Madde uyarınca kullandırılmayan toplam izin süresi, 29. Madde uygulanmadan son ücret üzerinden hesaplanmalıdır.

6-Hükmedilen alacak miktarlarının brüt mü yoksa net mi olduğunun kararda gösterilmemesinin infazda tereddüde mahal verebileceğinin düşünülmemesi isabetsizdir.

F) Sonuç: