Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/12657 K.2017/8030

Davacı vekili; müvekkilinin iş akdinin haksız ve geçersiz şekilde feshedildiğini, ikale iradesinin bulunmadığını, makul yararın bulunmadığını ve ikalenin geçerli olmadığını ileri sürerek; feshin geçersizliğinin tespiti ile müvekkilinin işe iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacıyla karşılıklı varılan mutabakat ile iş akdi sona erdirilmesine karar verildiğini , ikalenin geçerli olduğunu savunarak; davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davalı tarafın davacının iş akdinin davacı ile yapılan ikale sözleşmesi gereğince feshedildiğini, davacıya alması gerekenden fazlaca ödeme yapıldığını beyan ettiği, davacı tarafın da davalının bu iddialarına herhangi bir itirazı olmadığı, dolayısıyla davalının kendisine düşen ispat külfetini yerine getirdiği anlaşıldığından akdin davalı tarafça haklı nedenle feshedildiği gerekçesiyle ile davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar süresinde davacı tarafça temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

Uyuşmazlık iş sözleşmesinin işveren tarafından mı yoksa karşılıklı anlaşma ile (ikale) ile sona erdiği noktasında toplanmaktadır.

İşçinin iş güvencesi hükümleri uyarınca feshin geçersizliğini isteyebilmesi için iş sözleşmesinin işveren tarafından feshedilmesi gerekir.

İşçi ve işveren iradelerinin iş sözleşmesinin feshi konusunda birleşmesi, bir tarafın feshi niteliğinde değildir. İş Kanununda bu sona erme türü yer almasa da, taraflardan birinin karşı tarafa ilettiği iş sözleşmesinin karşılıklı feshine dair sözleşme yapılmasını içeren açıklamasının ardından diğer tarafın da bunu kabulü ile bozma sözleşmesi (ikale) kurulmuş olur. Ancak burada tarafların serbest iradeleri ile kararlaştırılmış olması, işverenden geldiğinde işçinin makul yararının olması, işçinin iradesinin fesada uğratılmaması gerekir. Keza işçinin ihtirazı kayıt koyması halinde bunun bozma sözleşmesi olduğundan söz edilemez. Zira böyle bir sözleşmede karşılıklı anlaşma vardır.

Somut uyuşmazlıkta, mahkemece davalı tarafın davacının iş akdinin davacı ile yapılan ikale sözleşmesi gereğince feshedildiğini, davacıya alması gerekenden fazlaca ödeme yapıldığını beyan ettiği, davacı tarafın da davalının bu iddialarına herhangi bir itirazı olmadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmişse de cevap dilekçesi usulüne uygun olarak davacıya tebliğ edilmemiş olup mahkemece davacı tarafça davalının beyanlarına itiraz edilmemiş olmasına sonuç bağlanması hatalıdır.

Dosyaya sunulan belgelerden 30.9.2015 tarihinde davalı ve davacı arasında ikale sözleşmesi yapıldığı, davacıya aylık ücreti, yıllık izin ücreti, kıdem ve ihbar tazminatları yanında 1 maaş tutarında prim ödemesinin yapılmasının kararlaştırıldığı ancak davacının, sözleşmesnin altına ‘’tüm yasal haklarım saklı kalmak kaydıyla imzalıyorum’’ yazarak ikale sözleşmesine açıkça ihtirazı kayıt koyduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda tarafların karşılıklı anlaşmasından söz edilemeyeceği ortadadır. Ayrıca davacıya ödenen 1 maaş tutarındaki ek ödemenin de makul yarar koşulunu sağlamadığı anlaşılmaktadır. İşveren tarafından iş sözleşmesinin feshedildiği sabit olup, işverence geçerli feshe ilişkin yazılı fesih bildirimi sunulmadığından, fesih salt bu nedenle 4857 sayılı İş Kanunu’nun 19. maddesi uyarınca geçersizdir.

Davacının işe iadesine karar verilmesi gerekirken geçersiz bozma sözleşmesine dayanılarak davanın reddi hatalıdır. 4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.