Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/13363 K.2016/14311

Yerel mahkemece, dava hakkında görevsizlik kararı verilmiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesi ile, davacının 16/06/2013 tarihinden itibaren işten çıkarıldığı tarih olan 18/06/2015 tarihine kadar davalı ...O. bünyesinde kabin memuru olarak çalıştığını, 10/04/2015 tarihli ...715 sayılı personel yönetim başkanlığı yazısı ile sık sık rapor almış olduğu için müvekkilinin yazılı savunmasının talep edildiğini, müvekkilinin söz konusu yazının tebliğinden itibaren 5 gün içinde yazılı savunmasını verdiğini,

işten çıkarıldığının müvekkiline bildirildiği 15/05/2015 tarihine kadar savunması hakkında bir geri dönüş olmadığı için müvekkilinin savunmanın kabul edildiğini düşündüğünü ancak müvekkilinin icra komitesinin 14/05/2015 gün ve 626 sayılı kararı ile işten çıkarıldığını, müvekkile işten çıkarılırken sık sık rapor aldığı ve devamsızlık yaptığı için iş yerinde olumsuzluklar yaratması,

iş gücü planlamasının olumsuz etkilenmesi gibi gerekçeler gösterildiğini, müvekkilinin keyfi olarak rapor almış gibi gösterildiğini, davalı işveren ...A.O.'nun çok rapor aldığı gerekçesiyle müvekkilin iş akdine son vermesinin kötü niyetli olduğunu, davacı müvekkilin kabin memuru olmasına rağmen ...

Sendikası ve davalı ...O. tarafından imzalanmış bulunan ve halen yürürlükte olan 24. Dönem toplu iş sözleşmesi atfıyla 4857 sayılı İş Kanunun 18 ve devamı maddeleri uyarınca feshin geçersizliğinin tespiti ile işe iade davası açabildiğini iddia ederek yukarıda açıklanan gerekçeler ışığında müvekkilin iş akdinin feshinin geçersiz olduğunun tespit edilmesini, müvekkilin işe iade edilmesine karar verilmesini ve İş Kanunu madde 21 uyarınca en az 4 aylık en çok 8 aylık tazminata hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili cevap dilekçesinde, davacının sendika üyesi olmadığını, bu nedenle uyuşmazlığa iş mahkemelerinin bakamayacağını, genel görevli mahkemelerin görevli olduğunu bu nedenle görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece kabin memuru olan davacının sendika üyesi olmadığı ve bu nedenle iş güvencesi hükümlerinden yararlanma koşulu olan TİS ile sendika üyeliği koşulunu taşımadığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

Davalı işyerinde sendika üyesi işçilerin çalıştığı ve yetkili sendika ile işveren arasında imzalanan Toplu İş Sözleşmesi ile işyerinde işçi sayısı dikkate alınmaksızın, işçilerin iş güvencesi hükümlerinden yararlanmalarının sağlandığı uyuşmazlık dışıdır. Uyuşmazlık toplu iş sözleşmesine taraf sendika üyesi olmayan ve dayanışma aidatı da ödemeyen davacının toplu iş sözleşmesi ile getirilen iş güvencesi hükümlerinden yararlanıp yararlanmayacağı noktasında toplanmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. Maddesinde iş güvencesinden yararlanma koşullarından biri olan otuz ve daha fazla işçi bulunma koşulunu işçi lehine toplu veya bireysel iş sözleşmeleri ile düzenlenebileceği, bir başka anlatımla otuz işçi bulunma şartının daha az işçi sayısına (örneğin yirmi ve daha fazla işçi bulunma) indirilebileceği kabul edilmektedir. Kısaca bu düzenleme nisbi emredici olup işçi lehine iş güvencesi kapsamı genişletilebilir.

Dairemiz uygulaması da bu yöndedir(22.02.2010 gün ve 2010/4905 E, 2010/4260 K). Ayrıca Toplu İş Sözleşmesi ile işçi lehine getirilecek bu düzenlemeden sendika üyesi işçiler yanında üye olmayan işçilerde 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 25. maddesi uyarınca yararlanır.

Zira anılan hükme göre “İşveren, bir sendikaya üye olan işçilerle sendika üyesi olmayan işçiler veya ayrı sendikalara üye olan işçiler arasında, çalışma şartları veya çalıştırmaya son verilmesi bakımından herhangi bir ayrım yapamaz. Ücret, ikramiye, prim ve paraya ilişkin sosyal yardım konularında toplu iş sözleşmesi hükümleri saklıdır”.

Böylece, toplu iş sözleşmesi ile bu konularda üyeler yararına ayrım yapılabileceği ve sözleşmenin parasal hükümlerinden sadece üyelerin yararlanacağı açıktır. Buna karşılık, diğer çalışma koşullarına ve bu arada çalışma süresi, yıllık ücretli izin süreleri gibi hükümler ile çalıştırmaya son vermeye ilişkin toplu iş sözleşmesi hükümlerinin taraf sendika üyesi olsun ya da olmasın işyerindeki bütün işçilere uygulanması gerekir(... İş Hukuku Dersleri. Yenilenmiş 27. Bası.

İstanbul. s: 608). İş güvencesi hükümleri çalışma koşulları ve çalıştırmaya son vermeye ilişkindir. Toplu iş sözleşmesi ile düzenlenmesi halinde, işyerinde sendika üyesi olsun veya olmasın tüm işçilere uygulanması gerekir. Nitekim somut uyuşmazlıkta, davalının davacının iş sözleşmesini feshederken fesih ile ilgili disiplin soruşturmasını sözleşme hükümlerine göre yaptığı ve sözleşme hükümlerini sendika üyesi olmayan işçiye de uyguladığı sabittir.

O halde davacı hakkında toplu iş sözleşme ile kabul edilen iş güvencesi hükümlerinin uygulanacağı davalı işverenin de kabulündedir.

Mahkemece fesih konusunda ispat yükü de dikkate alınarak işin esasına girilmeli, tarafların belirttikleri deliler toplanmalı, bir değerlendirmeye tabi tutulmalı ve sonucuna göre karar verilmelidir. Yazılı şekilde davacının iş güvencesi hükümlerinden yararlanmayacağı gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmesi hatalıdır.

F) Sonuç: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 14.06.2016 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

(M)

MUHALEFET ŞERHİ

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillere kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün onanması gerektiğini düşündüğümden sayın çoğunluğun bozma düşüncesine katılmıyorum. 14.06.2016