Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/1337 K.2016/2357

Davacı, Bakanlık raporundaki muvazaa tespitinin geçersizliğine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkemece, davacıların temyiz talepleri 06.10.2015 tarih ve ... E.-... K sayılı iki ek karar ve 30.10.2015 tarih ve ... E.-... K sayılı ek kararla, mahkeme kararının kesin olduğu gerekçesiyle reddine karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davacı vekilleri tarafından temyiz edilmiş, davacılardan .... Ve ...avukatları tarafından duruşma talep edilmiş ise de; HUMK.nun 438.maddesi gereğince duruşma isteğinin miktardan reddine ve incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

11.09.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6552 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle muvazaa incelemeleriyle ilgili olarak müfettiş raporlarına yapılan itiraz üzerine iş mahkemelerince verilen kararlara karşı temyiz yolu açılmış olup, 4857 sayılı İş Kanununun 3/2.maddesinin 5. cümlesi, “İtiraz üzerine görülecek olan dava basit yargılama usulüne göre dört ay içinde sonuçlandırılır. Mahkemece verilen kararın temyizi hâlinde Yargıtay altı ay içinde kesin olarak karar verir.

Kamu idarelerince bu raporlara karşı yetkili iş mahkemelerine itiraz edilmesi ve mahkeme kararlarına karşı diğer kanun yollarına başvurulması zorunludur…”şeklinde değiştirilmiştir. Bu nedenle mahkemenin muvazaa tespitine ilişkin olarak müfettiş raporuna yapılan itiraz üzerine verdiği karara karşı tarafların temyiz hakkı mevcuttur.

Şu halde davacıların temyiz taleplerinin, mahkeme kararının kesin olduğu gerekçesiyle reddine karar verilmesi hatalı olup, davacıların temyiz taleplerinin reddine dair... E.-... K sayılı 06.10.2015 tarihli iki ek karar ile ... E.-... K sayılı 30.10.2015 tarihli bir ek kararın KALDIRILMASINA karar verildi.

YARGITAY KARARI

A) Davacılar İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı ...’nün 09/04/2014- 14/05/2014 tarihleri arasında davacı şirkette teftiş yaparak tutanak hazırladığını, daha sonra davacıya 14/07/2014 tarihli bildirim yazısı gönderildiğini, ilgili yazıda özetle, davacı şirket ile ... arasındaki asıl iş veren - alt iş veren ilişkisinde muvazaa olduğunun saptandığı, bu nedenle davalı şirket işçilerinin başlangıçtan itibaren... işçisi sayılması, özlük haklarının bu duruma göre yeniden düzenlenmesi ve geçmişe dönük hakların iade edilmesi gerektiğinin belirtildiği,

ancak muvazaa iddiasına konu işlerin davalı şirketçe 5393 sayılı Belediyeler Kanununun 67. Maddesine uygun olarak yerine getirildiği, buna göre belediyelerin asıl işlerini İş Kanunun 6. Maddesindeki sınırlamalara tabi olmaksızın alt iş verenlere ihale edebileceğini, davalı şirketin ... yaptığı işler dışında da başka alanlarda da faaliyet gösterdiğini, yönetim hakkının ...i tarafından kullanıldığının savının gerçeği yansıtmadığını, eşitlik ilkesinin ihlal edilmediğini, ... ilgili yönetmelik uyarınca en çok 229 işçi çalıştırabileceğini, işçilerinin ...işçisi sayılması durumunda bu sayısının üzerindeki işçilerinin işsiz kalacağını iddia ederek,

sözü edilen 07/07/2014 tarih ve 4687 sayılı rapora itirazlarının kabulüne, rapordaki muvazaa iddiaların geçersizliğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Asıl dava ile birleşen ...Esas sayılı dava dosyasında, davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkili.... tarafından gönderilen 14/04/2014 tarih ve 43422173-9181-104362 sayılı yazı ile ... .ı’nın 07/07/2014 tarih ve 4687 sayılı inceleme raporuna, alt işverenlik yönetmeliği madde 13 uyarınca yaptıkları itirazlarının kabulü ile 07/07/2014 tarihli 4687 rapordaki muvazaa iddialarının geçersizliğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Asıl dava ile birleşen ...

Esas sayılı dava dosyasında, davacı vekili dava dilekçesinde,...’nın 09/04/2014 -14/05/2014 tarihlerinde teftiş yaptığını, teftiş neticesinde müvekkili şirketin konuyla ilgili olarak ...14/07/2014 tarihli bildirim yazısı gönderildiğini, bu bildirimin gerçeğe aykırı hazırlanan 07/07/2014 tarihli inceleme raporunun esas alınarak yapıldığını, bu nedenle söz konusu bildirime itiraz ettiklerini, dava konusu raporun aksine müvekkili şirket ile ... arasındaki asıl iş veren- alt iş verenlik ilişkisinin muvazaalı olduğu iddialarının asılsız olduğunu ve itiraz ettiklerini,

5393 sayılı Belediyeler Kanunun 67. maddesi ile belediyelerin asıl işlerini de İş Kanunun 2. maddesinin 6. fıkrasında belirtilen sınırlamalar olmaksızın alt iş verenlere ihale yoluyla gördürülebileceğinin düzenlendiğini, görülen işlerin kamu ihale kanunundaki usul ve hükümlere uygun şekilde ihale yoluyla müvekkili şirketçe görülen işler olduğunu, müvekkili şirketin gerekli vasıflara haiz olmadığı yönündeki beyanların da asılsız olduğu,

düzenlenen inceleme raporunda belirtilen, müvekkili şirkette çalışan işçilerin çalışma düzenleri, izinleri, geliş ve gidiş saatleri, işe alınmaları, işten ayrılmaları, işçilere emir talimat verme hususlarında çoğunlukla ... karar verdiği iddialarının kabulünün mümkün olmadığını iddia ederek sözü edilen 07/07/2014 tarih ve 4687 sayılı rapora itirazlarının kabulüne, rapordaki muvazaa iddiaların geçersizliğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalılar Cevabının özeti:

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, davacıların iddia ve taleplerini kabul etmediklerini, itiraz konusu rapor ve kararlarının hukuka uygun olduğunu, görev, yetki, zamanaşımı hak düşürücü süre, hukuki yarar yokluğu, husumet ve derdestlik itirazlarının bulunduğunu, bu nedenlerle davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı... vekili, müvekkili sendikanın davacı ....de çalışan işçileri adına 22/01/2014 tarih ve 20450 kayıt sayılı dilekçesiyle ... başvurduğunu, ... asıl işleri niteliğindeki zabıta destek hizmetlerinde, temizlik işlerinde, park ve bahçe işlerinde, ulaşım hizmetlerinde, başkanlık büro personelinde, mali hizmetlerde, bakım ve tamir işlerinde alt işveren işçilerinin çalıştırıldığını, ...' nin belediyeye ait bir şirket olduğunu, ... 07/07/2014 tarih ve 4687 sayılı inceleme raporuyla asıl işveren ile alt işverenler arasında muvazaanın saptandığını, bu nedenle davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti ve Yargılama Süreci:

Mahkemece, toplanan kanıtlara ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacı ... arasındaki ilişkinin İş Kanunu 2. maddesi anlamında muvazaalı olduğu ve davalı Bakanlık müfettişleri tarafından hazırlanan tespit raporunun yerinde ve sabit olduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı vekilleri temyiz etmiştir.

F) Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacı... bilirkişi raporunun tebliğ edilip edilmediği dolayısıyla hukuki dinlenilme hakkına aykırı davranılıp davranılmadığı noktasında toplanmaktadır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 280. maddesinde “Bilirkişi, raporunu, varsa kendisine incelenmek üzere teslim edilen şeylerle birlikte bir dizi pusulasına bağlı olarak mahkemeye verir; verildiği tarih rapora yazılır ve duruşma gününden önce birer örneği taraflara tebliğ edilir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 27. maddesinde “(1) Davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler.

(2) Bu hak;

a) Yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını,

b) Açıklama ve ispat hakkını,

c) Mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini,

içerir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Mahkemece yargılama sırasında aldırılan bilirkişi raporu 07.07.2015 günü uyap sistemine kaydedilmiştir. Mahkemece söz konusu bilirkişi raporu davacı ...’ne tebliğ edilmeden rapora karşı itirazlarını sunma hakkı verilmeden 21.08.2015 günlü celsede karar verilmiştir. Hukuki dinlenilme hakkına aykırı şekilde davranılarak karar verilmesi bozma nedenidir.

F) Sonuç: