Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/13403 K.2016/11176

Yerel mahkemece, yetkisizlik kararı verilmiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı ...Sendikası'nın 14/08/2015 tarihli müracatı ile .... ... adresinde bulunan davacıya ait iş yerinde T....19/08/2015 tarihli ve ... sayılı yazısı ile Toplu Sözleşme yapma yetkisi verildiğini,...Bakanlığı'nın söz konusu yazısının 26/08/2015 tarihinde tebliğ alındığını, davacı şirketin dünya çapında faaliyet gösteren saygın bir yayın kuruluşu olup ....'de basın sektöründe dolaylı olarak birden fazla işyeri ile faaliyet gösterdiğini, şirket merkezinin ...adresinde olduğunu, davalı tarafından gönderilen 19/08/2015 tarihli .... sayılı yazının ilgili adrese gönderilmesi gerektiğini,

davacı şirketin kuruluş ve iştigal konusunun basın faaliyetleri olduğunu, esas faaliyet alanı bu olan bir şirketin yürüttüğü işlemlerin Türk Ticaret Kanunu ve Sendikalar Toplu İş Sözleşmeleri Kanunu'na aykırı olarak farklı parça ve iş kollarına bölmenin mümkün olmadığını, ana iştigal konusuna giren işlere yardımcı bu işlerin farklı iş kollarına girdiğinin değerlendirilmesinin hukuka aykırı olduğunu, bu nedenle yetki tespitinin hukuka aykırı olduğunu iddia ederek, ...Sendikası'nın talebi üzerine ...Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğünün 19/08/2015 tarih ...sayılı yetki tespitinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalılar Cevabının Özeti:

Davalı Bakanlık vekili cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunarak, davanın haksız olduğunu ve usulden ve esastan reddi gerektiğini savunmuştur.

Asli müdahil ...Sendikası vekili 6356 Sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunun 34. maddesi gereğince yetki yönünden davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, dosyadaki bilgi ve belgelerden davacı şirketin adresinin ... ...Kağıthane- olduğunun anlaşıldığı, bu nedenle 6356 Sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 34. maddesi gereğince yetkili mahkemenin İş Mahkemeleri olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Somut uyuşmazlıkta ...Bakanlığı tarafından davacı işverenin ’da bulunan işyeri düzeyinde yetki tespiti yapılmıştır.

6356 sayılı Kanun’un 34. maddesinin 2. fıkrasında, “Bir gerçek ve tüzel kişiye veya bir kamu kurum ve kuruluşuna ait aynı işkolunda birden çok işyerinin bulunduğu işyerlerinde, toplu iş sözleşmesi ancak işletme düzeyinde yapılabilir.” denilirken 4. fıkrasında ise, “İşletme toplu iş sözleşmesi yapılacak işyerlerinin aranılan niteliğe sahip olup olmadıklarına ilişkin uyuşmazlıklar, işletme merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemede onbeş gün içinde karara bağlanır. Kararın temyizi hâlinde Yargıtay onbeş gün içinde kesin olarak karar verir.” düzenlemesi getirilmiştir.

Toplu iş hukukunda bir toplu iş sözleşmesi ünitesi olan işletmeden söz edebilmek için kural olarak aynı işverene ait, aynı işkolunda yer alan işyerlerinin bulunması gereklidir. İşverenin işletme kapsamındaki işyerleri için ancak tek bir toplu iş sözleşmesi yapılabilir. Bu toplu iş sözleşmesi ise işletme toplu iş sözleşmesidir. Bu kural kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmelidir.

Davaya konu yetki tespitinden, davacı şirketin ....adresinde bulunan .... sicil numaralı işyerinde tespit yapıldığı anlaşılmaktadır. Dava dilekçesinde ise, davacının birden fazla işyeri ile faaliyet gösterdiği, şirket merkezinin ...adresinde olduğu, davacının ve ’da 4 işyerinin, ayrıca , ve ...’te irtibat bürolarının bulunduğunun belirtildiği anlaşılmaktadır.

Bu nedenlerle, mahkemece öncelikle davacının , ve ...’te yer alan işyerlerine ilişkin kayıtları, ticaret sicil kayıtları, ana sözleşme ile işyerlerindeki organizasyonu ve varsa işyerlerinin birbirleriyle ilgilerini gösterir yönetsel belgeler dosya kapsamına dahil edilmeli, burada yapılan işlerin bağımsız nitelikte olup olmadığı, sonucuna göre ortada tek bir işyeri ve ona bağlı yer mi, birden fazla işyeri mi olduğu, birden fazla işyeri mevcut ise bunun toplu iş hukuku anlamında aynı işkolunda yer alan işyerlerinden oluşan bir işletme mi olduğu, eğer işletme söz konusu ise bunun merkezinin neresi olduğu ortaya konulduktan sonra öncelikle yetkili mahkeme olunup olunmadığı belirlenmelidir. Bu noktada gerekirse keşif ve bilirkişi deliline de başvurularak sonuca gidilmelidir.

Mahkemece resen araştırma yükümlülüğüne aykırı olarak eksik araştırma ile davacının Kağıthane- ’daki işyerinin Çalışma ve İş Kurumu Müdürlüğüne bağlı bulunduğu gerekçesiyle Mahkemelerine yetkisizlik kararı verilmesi hatalıdır.

F) Sonuç: