Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/14060 K.2016/10747

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davalılardan ... avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, davacının davalı nezdinde aralıksız çalıştığını, haftada 7 gün 07:00-20:00 saatleri araısnda çalıştığını, çalışmanın haftada en az 2 gün 22:00’a dek sürdüğünü, 2003 yılından itibaren sadece ... ve ... firmalarından fazla mesai ücretini aldı, genel tatillerde de çalıştığını, işe girişinden beri hafta tatillerini 15 günde 1 kere kullandığını, davalı ... Şirketinde çalışmaya başlamasından sonra davalı ...

Şirketi nezdindeki ilk 5 ayda, 2 ayda 1 hafta tatili yaptığını, sonra 15 günde 1 hafta tatili yaptığını, 03/01/2012 tarihinde işte baygınlık geçirdiğini, hastaneye kaldırıldığını, böbrek yetmezliği teşhis edildiğini, 2012 yılı Kasım ayında malülen emekli olduğunu, bir kısım işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, genel tatil ücreti ve asgari geçim indirimi alacaklarını istemiştir.

B)Davalı cevabının özeti:

Davalı ... vekili, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, taleplerin zamanaşımına uğradığını, iddia ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili, davacının böbrek yetmezliği nedeni ile malulen emekli olması ve işçinin hastalığının tedavi edilemeyecek nitelikte olması, işyerinde çalışmasının sakıncalı bulunması nedeni ile davacıya gerekli ihbar yapılarak iş aktine son verildiğini, tüm haklarının ödendiğini, davacının ibraname verdiğini, inşaat işinin belli sıra ile belli süre için yapıldığını, inşaat işinin başından sonuna kadar işçinin her ay 30 gün çalışmasını gerektiren iş kalemi bulunmadığını, uzun zaman çalışan bir işçinin hafta tatilinde ve diğer tatillerde aralıksız çalışmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, iddia ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Şirketi vekili, davacının böbrek yetmezliği nedeni ile malulen emekli olması ve işçinin hastalığının tedavi edilemeyecek nitelikte olması, işyerinde çalışmasının sakıncalı bulunması nedeni ile davacıya gerekli ihbar yapılarak iş aktine son verildiğini, tüm haklarının ödendiğini, davacının ibraname verdiğini, inşaat işinin belli sıra ile belli süre için yapıldığını, inşaat işinin başından sonuna kadar işçinin her ay 30 gün çalışmasını gerektiren iş kalemi bulunmadığını, uzun zaman çalışan bir işçinin hafta tatilinde ve diğer tatillerde aralıksız çalışmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, iddia ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

C)Yerel Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, ...’nin ile arıza bakım onarım işini üstlenen firmalar arasında alt işveren-asıl işveren ilişkisi gerçekleştiği, İş Kanunu’nun 14/2 maddesi de nazara alındığından davacının tüm hizmet süresi ve son ücreti esas alınarak hesaplanacak kıdem tazminatından son alt işveren davalılardan ... ve ... ile asıl işveren diğer davalı ... birlikte sorumlu olacağı, davacının tanık anlatımları ile kanıtladığı fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti, genel tatil ücreti ile asgari geçim indirimi ile davacının hak kazandığı ve davalı işverenler tarafından kullandırıldığı ya da karşılığının ödendiği kanıtlanamayan yıllık izin ücreti alacağının da bulunduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

D)Temyiz:

Karar süresi içinde davalı İSKİ vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E)Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalı ... aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Çalışma olgusunu ispat külfeti bunu ileri süren işçiye düşer.

Somut uyuşmazlıkta, davacının hizmet dökümünde 31/12/2003-31/07/2004, 03/09/2004-25/05/2005, 19/12/2008-02/08/2009 tarihleri arasındaki işverenlerin davalı ... ile olan ilişkisi veya İSKİ’nin taşeronunun taşeronu/taşeronun müteahhidi mi olduğu, bu işverenlerin İSKİ’nin sorumluluğunu doğuracak herhangi bir şekilde ... ile ilgisi olup olmadığı taraflardan sorulup, ... ve Ticaret Sicili Müdürlüğü’den belgeler getirtilip gerekirse tanıklar yeniden dinlenerek bu sürelerin himet süresine dahil edilip edilmeyeceği denetime elverişli şekilde irdelenip tartışılmalıdır.

3-Davacının hizmet dökümünde 12/01/2009 çıkış tarihi ile 17/04/2009 giriş tarihi araısndaki hiçbir yerde çalışması görünmeyen boşluk dönemi taraflardan sorulup, gerekirse tanıklar yeniden dinlenip ve varsa ilgili yerlerden belgeler getirtilerek, bu dönemin hizmet süresine dahil edilip edilmeyeceği denetime elverişli şekilde irdelenip tartışılmalıdır.

4-Davacı işçinin fazla çalışma, hafta tatili çalışması, genel tatil çalışması yapıp yapmadığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma, hafta tatili çalışması, genel tatil çalışması yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma, hafta tatili çalışması, genel tatil çalışması alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın, hafta tatili çalışmasının ve genel tatil çalışmasının ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın, hafta tatili çalışmasının ve genel tatil çalışmasının yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma, hafta tatili çalışması, genel tatil çalışması ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir. Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir. İşçiye bordro imzalatılmadığı halde,

fazla çalışma, hafta tatili çalışması, genel tatil çalışması ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda, ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, genel taitl ücreti açısından, davacı tanıklarından ...’in davalı ile davası olduğu anlaşıldığından, hesaplama sadece davacı ... ’ın bildiği dönem itibari ile yapılmalıdır.

Ayrıca, dava dilekçesinde davacının ödendiğini belirttiği fazla mesailer dışlanmalıdır. F)SONUÇ: