Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/14137 K.2018/21666

Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle gerçekleşen miktarın faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ilişkin hükmün süresi içinde duruşmalı olarak temyizen incelenmesi davacı, davalı ... ..., ...,... İnş. Nak. Tur. Gıda San ve Tic. Ltd.

Şti. avukatlarınca istenilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 27/11/2018 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davalı ... ... adına Avukat ..., davalılardan ... ve... İnş. Nak. Tur. Gıda San ve Tic. Ltd. Şti. adına avukat ... Tunçer ile karşı taraf adına Asil ... geldiler.

Duruşmaya başlanarak hazır bulunan asil ile avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davacının davalılar yanında 2004 yılı Aralık ayı başında, ...-Beşevler Mahallesi hattında hareket memuru(kahya) olarak işe başladığını, bu çalışmasının iş akdinin nedensiz şekilde sonlandırıldığı 15.06.2013 tarihine dek kesintisiz olarak devam ettiğini, emir ve talimatları davalıların tamamı ve davalıların araçlarının şoförlerinin verdiğini, davalıların araçlarını sattıklarını ve devirlerini yapacaklarını beyan ederek işine son verdiklerini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatı ile bir kısım aylık ücret, fazla çalışma, hafta tatili, yıllık izin, ulusal bayram ve genel tatil alacaklarının tahsilini, istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... ... vekili, davacıyı tanımadığını ve iş sözleşmesi bulunmadığını, 6 işvereni dava eden davacının hepsine bağlı olarak çalışmasının mümkün olmadığını, müvekkilinin ... İnşaat Ltd. Şti.'den hat kiraladığını, bu şirketin işin resmi muhatabı olduğunu, davacının bu işyerinde çalışmışsa da müvekkilinin bilgisi ve muhataplığı olmadığını, kahya şeklinde bir memurluğu olmadığını, ilgili hattan ... Büyükşehir Belediyesinin sorumlu olduğu ve hareket saatlerini bildiren ve denetleyen hareket memurları olduğunu, savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... ile davalı ... vekili, müvekkillerine karşı husumet yöneltilemeyeceğini, zira davacı ile müvekkilleri arasında bir hizmet ilişkisinin bulunmadığını, müvekkillerinin ...-Barış Mahallesi Güzergahında çalışan 41 L 3172, 41 L 3174 ve 41 L 3175 plakalı halk otobüslerini işletirken dosyaya sunulan 10.01.2007 tarihli kira sözleşmesi ile bu araçlarını aylık 1.200 TL. bedel ile davalı ... İnş. Nak. Tur. Gıda San. Tic. Ltd.

Şirketine kiralayarak işletme hakkını devrettiğini, yine dosyada bulunan ... Büyükşehir Belediyesi ile davalı ... İnşaat Ltd. Şirketi arasında imzalanan 10.01.2007 tarihli sözleşmeden de anlaşılacağı üzere, 10 adet toplu taşıma hattının 10 yıl süre ile davalı ...

İnşaat firmasına kiralandığını, kendisinin bu davalı firma tarafından işe alındığını, bu nedenle bütün ücret ve çalışmasından dolayı davalı firmanın sorumlu olduğunu, taleplerin zamanaşımına uğradığı gibi haksız olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Diğer davalılar davaya cevap vermemiştir. C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının, ...-Beşevler Mahallesi hattında, 2004 yılı Aralık ayı başından itibaren ... girişi yapılmaksızın “ Kahya “ olarak çalıştığı, davacının ücretinin, hatta çalışan 6 araç sahipleri olan davalılar tarafından her biri için 10'ar TL. olmak üzere günlük 60 TL. yevmiye usulü ödendiği, iş akdinin davacı ve davalı tanık beyanlarına göre, esnaf odasının kamera sistemine geçmesi, başka bir ifade ile havuz sistemine geçilmesi nedeniyle, 15.06.2013 tarihinde işverence sona erdirildiği, 10.01.2007 tarihli iki adet taşıt kira sözleşmesinin ve diğer belgelerin birlikte incelenmesinden;

davalılardan ... ve ...'un sahibi oldukları 41 L 3175, 41 L 3172 ve 41 L 3174 plakalı araçların, ... Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılan ihale sonucunda, davalı ... İnşaat...Ltd. Şti. uhdesinde kalan ...-...Kirazpınar, ... Mahallesi, ...-Küçük Sanayi Sitesi hatlarında kullanılmak üzere 10 yıllık süre ile davalı ... İnş. Nak. Tur. Gıda San. Tic. Ltd. Şirketine kiralandığı, kira sözleşmesi doğrultusunda, davalılardan ...

Ve ...'ın, zamanaşımı itirazı da göz önüne alındığında, davacının işçilik alacaklarından sorumlu tutulmayacağı, diğer davalıların ise müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, iş sözleşmesinin haksız feshi nedeniyle davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığı, ayrıca ücret, izin fazla çalışma ve hafta tatili alacağı olduğu ancak genel tatil alacağı olmadığı, gerekçesi ile ...

Ve ...'a yönelik dava red edilirken diğer davalılar açısından davanın kısmen kabulüne, karar verilmiştir.

D) Temyiz: Kararı davacı, davalı ... ... vekili, davalı ... ve davalı ... İnş. Nak. Tur. Gıda San. Tic. Ltd. Şirketi vekili temyiz etmiştir. E) Gerekçe: 1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacı, davalı ... ... vekili, davalı ... ve davalı ... İnş. Nak. Tur. Gıda San. Tic. Ltd. Şirketi vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir. 2- Dosyadaki bilgi ve belgerlerden davacının ...-Beşevler Mahallesi halk otobüsü hareket hattında hareket memuru(kahya) olarak çalıştığı ve davalı şahısların da davaya konu dönemlerde söz konusu araçların sahipleri oldukları anlaşılmaktadır.

Mahkemece, davacı alacaklarından davalılar Mehmet ..., ... ve... İnş. Nak. Tur. Gıda San. Tic. Ltd. Şirketi birlikte sorumlu tutulmuş, davalılardan ... ve ...'a yönelik dava ise kira sözleşmesi bulunması ve zamanaşımı savunması gerekçe gösterilerek red edilmiştir.

Dosyada mevcut 10/01/2007 tarihli davalı ... İnş. Nak. Tur. Gıda San. Tic. Ltd. Şirketi ile dava dışı ... Büyükşehir Belediyesi arasında yapılan sözleşme ile 10 adet toplu taşıma hattının 10 yıl süre ile davalı şirkete kiralandığı ve aynı tarihde davalı şirket ile davalılar ... , ... ve ......'ın 10 yıllık araç kiralama sözleşmesi yaptıkları görülmüştür.

Davacı taraf ile davalılardan ... ve davalı şirket vekili, araç kira sözleşmesinin muvazaalı olduğunu, şirketin sadece ihaleye katılmak için kurulduğunu ve resmiyette ihaleye katılıp işi aldığını ancak gerçekte araçları sahiplerinin işlettiğini, gelirin de araç sahiplerine ait olduğunu, zira sözleşmedeki kira bedelinin de sembolik olup gerkçekte araç kazançlarının çok daha fazla olduğunu ve bu kazanç yerine çok az miktara araçların kiralanmasının düşünülemeyeceğini açıklamışlardır.

Tüm dosya kapsamındaki bilgi, belge ve beyanları ile özellikle kira sözleşmelerinin tarafları olan davalı ... ve davalı şirket vekilinin muvazaaya yönelik açıklamaları dikkate alındığında davalılar ... ve ...'un da davacının alacaklarından sorumlu tutulması gerekir. Öte yandan aynı kira sözleşmesine taraf olan ... davacı alacaklarından sorumlu tutulurken davalılar ... ve ...'un sorumlu tutulmaması çelişki oluşturmaktadır.

Açıklanan gerekçelerle davalılar ... ve ... davacı alacaklarından araç sahibi oldukları dönemle sınırlı olarak sorumlu tutulmalıdırlar.

3- Tahsil talepli belirsiz alacak davasında, dava tarihinde alacağın tamamı için zamanaşımı kesilir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 157. maddesi uyarınca, dava süresince tarafların yargılamaya ilişkin her işleminden veya hâkimin her kararından sonra zamanaşımı yeniden işlemeye başlar. Bu nedenle yargılama sırasında alacağın zamanaşımına uğradığından söz edilemeyeceğinden, davacının talep artırım dilekçesi üzerine ileri sürülen zamanaşımı definin de sonuca bir etkisi olmaz.

Somut uyuşmazlıkta, dava belirsiz alacak davası olup davacının talep artırım dilekçesine karşı ileri sürülen zamanaşımı def'nin dikkate alınması hatalıdır.

4- Davalı ... ... davaya konu tarihlerde hat çalıştırmadığını savunmuş ise de, Büyükşehir Belediyesinden gönderilen yazı cevabında davalı şirket nezdinde çalışan araçlar listesinde davalının da adı olduğu görülmekle, Mahkemece adı geçen davalının davacının alacaklarından sorumlu tutulması, yerindedir. Ancak bu tarihler davaya konu tüm süreyi kapsamadığından adı geçen davalının araç sahibi olduğu dönemler tespit edilerek ve varsa devir durumu da değerlendirilerek ( devir olduğu takdirde devreden işverenin feshe bağlı ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti alacaklarından sorumlu olmayacağı, diğer alacaklardan ise kendi dönemi ile kendi dönemindeki ücrete göre sorumlu olacağı gözetilerek) sorumluluğu belirlenmelidir.

Eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç: