Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/15581 K.2020/4799

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili 24.01.2014 tarihli dava dilekçesi ile özetle davacının 01.04.2004 tarihinden itibaren davalıya ait kebap salonunda ev ve iş yerine servis yapan motorlu kurye olarak çalışmaya başladığını, davacının bu çalışmasının kesintisiz olarak 17.01.2014 tarihine kadar devam ettiğini, sadece muvazzaf askerlik nedeniyle çalışmasının kesintiye uğradığını, davalının davacıyı uzun süre sigortasız çalıştırdıktan sonra 01.11.2008 tarihine kadar sigorta girişini yaptığını, çalışması devam etmekte iken kendisinden habersiz sigorta çıkışları ve girişlerinin yapıldığını, davacının işten çıkarıldığı tarihte en son aylık net 1.500 TL ücret aldığını,

işyerinde verilen iki öğün yemekten yararlandığını, davacının 12.11.2013 günü işyerine ait kurye motoru ile servis yapmakta iken kaza geçirdiğini ve sağ ayak bileğinden yaralandığını, hastanede 3 gün tedaviden sonra evinde tedaviye devam edildiğini, davacının hastanede kendisinden habersiz sigorta çıkışının yapılmış olduğunu ve uzun süre sigortasız çalıştırıldığını öğrendiğini, kazadan sonra davalının 01.11.2013 tarihi itibariyle sigorta girişini yaptığını öğrendiğini, 17.01.2014 günü istirahati biten davacının işyerine geldiğinde başka bir eleman alındığını gördüğünü,

işe başlamak için davalı ile yaptığı görüşme sırasında sigortasız çalıştırılmaları konusunda taraflar arasında tartışma yaşandığını, davalının bu tartışma sırasında zaten kendisine ihtiyaç olmadığını belirterek davacıyı işbaşı yaptırmayarak işine son verdiğini, davacının iş akdinin davalı tarafından hiçbir haklı nedene dayanmaksızın sona erdirildiğini , davacının davalıya ait işyerinde her gün sabah 11.00'de çalışmaya başladığını, akşam 22.00-23.30 arasında işten ayrıldığını, işyerinde yemek molası verilmediğini, haftanın 7 günü bu şekilde çalışan davacının haftada 94,5 saat fiili çalışması,

49,5 saat fazla çalışması olduğunu, davalının fazla çalışma alacağını ödemediğini, davalıya ait işyerinde haftanın 7 günü de çalışma olduğundan davacının haftanın 7 günü de çalışmak zorunda kaldığını, ancak davalının bu çalışmasının karşılandığının ödemediğini, davalıya ait işyerinde tüm dini- mili bayram ve genel tatillerde çalışma olduğundan davacının da zorunlu olarak çalıştığını davalı tarafından davacının kanun hükmü gereğince hak kazanmış olduğu asgari geçim indirimlerini de ödenmediğini , davalının işyerinde yılık izin uygulaması olmadığını belirterek tüm diğer işçiler gibi davacıya da yasal yılık izinlerini kullandırılmadığını,

davacının bazen işleri nedeniyle birkaç gün ücretsiz izin kullanabildiğini iddia ederek kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin, fazla mesai, hafta tatili, bayram ücreti, genel tatil ve asgari geçim indirimi alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı taraf vekili 21.02.2014 alındı tarihli davaya cevap dilekçesi ile özetle.

Davacının müvekkilinin kebap salonunda 01.11.2008 tarihinde ev ve işyerlerine paket servisi yapmak üzere çalışmaya başladığını, SGK'ya sigorta kaydının yaptırıldığını, davacının müvekkili işyerinde asgari ücretle çalıştığını, ev ve işyerlerine paket servis yapan davacının aldığı bahşişlerle davacının aylık 1.500 TL kazandığını doğru olduğunu , ancak müvekkilinden aldığı ücretin asgari ücret olduğunu, davacının müvekkiline ait işyerinde 01.11.2008 tarihinde çalışmaya başladığını, kısa süreli işten ayrıldığını, tekrar dönüş yaptığını, 29.03.2010 tarihinde sağlık nedeniyle işten ayrıldığını,

muvazzaf askerliğini de yaptıktan sonra Nisan 2012'de müvekkiline ait işyerinde tekrar çalışmaya başladığını, davacının müvekkiline ait işyerinde işyeri ve evlere paket servisi yaptığı için 14.00'de başladığını, en geç saat 22.00'de işten ayrıldığını ev ve işyerlerine paket servisi yapmadığı sürede çalışmadığını, davacıyı müvekkilinin işten çıkarmadığını, davacının halen işyerinin sigortalı çalışanı olduğunu ve çıkışının verilmediğini, davacının paket servisi yaparken kaza geçirmesinden sonra müvekkilinden kaynaklanan hiçbir kusur olmamasına rağmen, kazayı yapan kendi olmasına rağmen,

kazayı bahane ederek haksız ve anlaşılmaz taleplerde bulunduğunu kendisine haksız menfaat temin edebileceği yönlendirmeleri ile hareket ettiğini ve işten ayrıldığını, günlük çalışmasının azami 8 saat olup bunun 1 saatinin yemek, çay molası ve paket servisi olmadığı zamanlarda dinlenerek geçtiğini, davacının haftanın 1 günü izin kullandığını, dini ve milli bayramlarda çalıştığı zaman telafi izin kullandığını, davacının işyerinden kendisinin ayrıldığını ve taleplerinin haksız olduğunu, davacının fazla mesai ve hafta tatili alacağı olmadığını,

ayrıca davacının taleplerinin 5 yıllık zamanaşımına uğradığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre taraf vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davacı işçi motorlu kurye olarak davalıya ait işyerinde çalışmış, dosya içeriğine göre sabit ücret ve bahşiş toplamı 1500 TL net ücret aldığı ispatlanmıştır.

Mahkemece toplam ücretin 1500 TL olduğu kabul edilmiş, tazminata esas ücret 1500 TL üzerinden belirlenmiştir. Öte yandan davacının fazla çalışma ücreti hesabı fazla çalışma ücretinin zamsız kısmının bahşiş ödemeleri ile yapıldığı gerekçesiyle 0.50 zam kısmına göre yapılmış ve istekle ilgili hüküm kurulmuştur. Hafta tatili ücreti de aynı şekilde belirlenmiştir.

Bahşiş adı altında müşterilerden alınan ödemenin fazla çalışma ücretinin zamsız kısmını karşıladığı yönündeki gerekçe isabetli ise de, hesaplamanın sabit ücret ve bahşişlerden oluşan net 1500 TL yerine asgari ücretten yapılması hatalıdır. Gerekirse bu yönde ek hesap raporu alınarak net 1500 TL ücretin saat ücretinin 0.50 zam kısmına göre fazla çalışma ücreti hesaplanmalı, hafta tatili ücretide net 1500 TL. ücretten belirlenmelidir.

3- Dava dilekçesi ile ıslah talebinde yer alan tazminat ve alacaklardan takdiri indirim hariç reddine karar verilen miktarlar bakımından kendisini vekille temsil ettiren davalı yararına avukatlık ücretine hükmedilmesi gerekirken bu isteğin reddi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.