Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/16007 K.2017/11337

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili davacının 13/12/2010 tarihinden 10/04/2015 tarihine kadar davalı bankada Tarım Bakanlığı Krediler bölümünde kredi tahsis yetkilisi olarak çalıştığını, davalı banka tarafından 10/04/2015 tarihinde ihtarname gönderilerek iş akdinin feshedildiğinin bildirildiğini, fesih gerekçesinin "görev değişikliği nedeni ile Avrupa-3 bölge müdürlüğünden ayrılarak genel müdürlüğüne geçiş yapması nedeni ile Ticket (Yemek) kartının iptal edilmesi için iade etmesi gerekirken usulsüz bir şekilde kullanmaya devam etmesi ve bu suretle maddi menfaat temin etmesi" şeklinde belirtildiğini,

davacıya genel müdürlükte göreve başlaması sebebi ile yemek kartlarının iadesi konusunda bankaca herhangi bir talimat verilmediğini ve bildirim yapılmadığını, genel müdürlük tarafından davacı adına yemek fişinin doldurulmasına devam edildiğini ve kullanmasına müsaade edildiğini, bu nedenle davacının suçlanmasının asılsız olduğunu, iş akdinin İş Kanunun 25/II maddesine göre feshedilmesinin de haklı neden olamayacağını, ihtarnamede iddia edilen olaylar ile fesih işlemi arasında 1,5 yıl olduğunu,

İş Kanunu'nun 27. maddesi gereğince işverenin haklı sebep iddiasına dayanarak iş akdini feshedebilmesi için hakkını 6 iş günü veya bir yıl içerisinde kullanması gerektiğini, aradan uzun zaman geçtikten sonra bahane üretilerek işten çıkarılmasının hukuka uygun olmadığını iddia ederek feshin geçersizliğinin tespiti ile davacının işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının iş akdinin İş Kanunun 25/II-e maddesi uyarınca işverenin güvenini kötüye kullanması, doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışları bulunması, usulsüz ve aldatıcı eylemlerinden dolayı haklı nedenle feshedildiğini, davacının genel müdürlüğe tayini ile birlikte yemek kartını iade etmesi gerekirken etmediğini, yemek kartına para yüklemeye devam edildiğini, davacının bu durumu fark etmesine rağmen kartı kullanmaya devam ederek menfaat sağladığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, fesih bildiriminde belirtilen davacıdan kaynaklanan olumsuz davranışlar yüzünden eylemine göre disiplin cezası verilmeden yapılan haklı fesih işleminin davacı aleyhine çok ağır sonuç doğurduğu ve bu yönde düzenlenen rapor içeriği itibarıyla dosyadaki belgelere usul ve yasaya uygun olduğu gerekçeleriyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı vekili yasal süresi içinde temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanunu’nun 20/II.c.1 maddesinde açıkça, feshin geçerli nedenlere dayandığının ispat yükü davalı işverene verilmiştir.

İşveren ispat yükünü yerine getirirken, öncelikle feshin biçimsel koşullarına uyduğunu kanıtlayacaktır. Buna göre fesih işlemini yazılı yapmış olması, belli durumlarda işçinin savunmasını istediğini belgelemesi, yazılı fesih işleminin içeriğinde dayandığı fesih sebeplerini somut ve açık olarak göstermiş olması gerekir. İşverenin biçimsel koşulları yerine getirdiği anlaşıldıktan sonra, içerik yönünden fesih nedenlerinin geçerli (veya haklı) olduğunun kanıtlanması aşamasına geçilecektir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesi işverene, işçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenlerle iş sözleşmesini feshetme yetkisi vermiştir. İşçinin davranışlarından kaynaklanan fesihte takip edilen amaç, işçinin daha önce işlediği iş sözleşmesine aykırı davranışları cezalandırmak veya yaptırıma bağlamak değil; onun sözleşmesel yükümlülükleri ihlale devam etmesi, tekrarlaması olasılığından kaçınmaktır.

İşçinin davranışları nedeniyle iş sözleşmesinin feshedilebilmesi için, işçinin iş sözleşmesine aykırı, sözleşmeyi ihlal eden bir davranışının varlığı gerekir. İşçinin kusurlu davranışı ile sözleşmeye aykırı davranmış ve bunun sonucunda iş ilişkisi olumsuz bir şekilde etkilenmişse işçinin davranışından kaynaklanan geçerli bir fesih söz konusu olur.

Buna karşılık, işçinin kusur ve ihmaline dayanmayan sözleşmeye aykırı davranışlarından dolayı işçiye bir sorumluluk yüklenemeyeceğinden işçinin davranışlarından kaynaklanan geçerli fesih nedeninden de bahsedilemez.

İşçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenler, aynı yasanın 25. maddesinde belirtilen nedenler yanında, bu nitelikte olmamakla birlikte, işyerlerinde işin görülmesini önemli ölçüde olumsuz etkileyen nedenlerdir. İşçinin davranışlarından veya yetersizliğinden kaynaklanan nedenlerde, iş ilişkisinin sürdürülmesinin işveren açısından önemli ve makul ölçüler içinde beklenemeyeceği durumlarda, feshin geçerli nedenlere dayandığını kabul etmek gerekecektir.

İspat yükü kendisinde olan işveren, geçerli ve haklı nedende davacının davranışının veya yetersizliğinin işyerinde olumsuzluklara yol açtığını ve iş ilişkisinin çekilmez hal aldığını da ispat etmelidir.

Dosya içeriğine göre, davacının iş akdi 10/04/2015 tarihli yazılı fesih bildirimiyle

" Bankamızda 13/12/2010 tarihinden bu yana görev yapmaktasınız. Son görev yeriniz Tarım Bankacılığı Krediler Bölümü unvanınız ise Yetkili'dir. Görev süreniz içerisinde. Avrupa-3 Krediler Bölge Müdürlüğünden ayrılarak Bankamız Genel Müdürlüğüne geçiş yapmanız nedeniyle ticket kartınızı iptal edilmesi için iade etmeniz gerekirken usulsüz bir şekilde kullanmaya devam ettiğiniz ve bu suretle maddi menfaat temin ettiğiniz tespit edilmiştir.

(Genel Müdürlük çalışanlarına, yemekhane hizmetinden faydalanmaları sebebi ile ticket kartı verilmemektedir.) Nitekim; anılan olumsuz eylemler nedeniyle Bankamız 1.848,00 TL. zarara uğramıştır.İşbu eylemleriniz doğruluk ve bağlılıkla bağdaşmadığı gibi;

hizmet sözleşmeniz ve Bankamız Disiplin Yönetmeliğine aykırı usulsüz işlemleriniz Bankamızı zarara uğratacak ve işveren-işçi arasındaki güven duygusunu zedeleyecek nitelik taşımaktadır.Açıklanan nedenlerle, iş ilişkisinin devamı yönünden Bankamız ile aranızdaki güven ilişkisini sarsar nitelikteki doğruluk ve bağlılıkla bağdaşmayan, usulsüz ve aldatıcı olumsuz fiil ve davranışlarınız sebebi ile iş sözleşmenizin İş Kanunu'nun 25/II-e hükmü uyarınca 10/04/2015 tarihi itibariyle derhal ve tazminatsız olarak feshine karar verildiğini bilgilerinize sunarız. " denilerek feshedilmiştir.

Davacı 16.03.2015 tarihli yazılı savunmasında aralık ayında para yattığını görünce Yeliz hanım isimli yetkiliye durumu sorduğunu, bölge müdürlüğü personeli göründüğünden yatmış olabileceğinin söylendiğini, sonrasında para yatmaya devam ettiğinden kullanmaya devam ettiğini, bilerek kullandığını, şu ana kadar 1.848,00 TL. maddi menfaat elde ettiğini beyan etmiştir.

Tüm bu delillere göre davacının davalı işveren aleyhine tutum ve davranışlarda bulunduğu ve hak etmediğini bildiği halde ticket kartına yatan parayı kullanmaya devam ettiği ve bu hususu savunmasında açıkça kabul ettiği anlaşılmaktadır. Davacının bu davranışlarının haklı feshe neden olacak ağırlıkta olmamakla birlikte güvenin zedelendiği iş ilişkisinin sürdürülmesinin davalı işveren açısından önemli ve makul ölçüler içinde beklenemeyecek hale gelmesine neden olduğu, feshin bu suretle geçerli nedenlere dayandığı anlaşıldığından davanın reddi yerine hatalı değerlendirme ile davanın kabulüne karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.