Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/16069 K.2017/10857

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti: Davacı vekili, davacının davalı işverenlik bünyesinde çalışırken fazla çalışmalarına istinaden 02.06.2014 tarihinde dilekçe ile talepte bulunduğunu ancak davalı işverenliğin gerekçe göstermeksizin dilekçe tarihinden 2 gün sonra davacının işine son vermiş olduğunu, feshin geçerli nedene dayanmadığını belirterek, 4857 sayılı iş Kanunu’nun 18 ve devamı maddeleri uyarınca feshin geçersizliğine, davacının işe iadesine ve sonuçlarına karar verilmesini talep etmiştir. B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, global kriz nedeni ile alınan 09.12.2013 tarihli küçülme kararı gereğince ... A.Ş.'nin kapatılarak davalı işverenlikle birleşmesine karar verildiğini, son çare ilkesi gereğince ... Diş Deposu'nun ...

A.Ş.'nin tüm personelini uygun bir pozisyonda istihdam etmek amacı ile bünyesine geçirdiğini ancak birleşme sonucunda bazı pozisyonlar yönünden kadro fazlalığı oluştuğunu, dolayısı ile bu konumda bulunan işçiler bakımından feshin kaçınılmaz olduğunu, ithalat işi yapan davalı şirket ile bu ithal malzemelerin satış ve pazarlamasını yapan ...

A.Ş.’nin birleştirilmesi ile kira ve diğer katılım bedellerinde tasarruf yapılmış olduğunu, ayrıca İstanbul1 daki şubelerin kapatılarak faaliyetlere şirket merkezinde devam edildiğini, küçülmeye ilişkin faaliyetlerin sadece işçi çıkarma yönünde olmadığını, önlemlerin alınmamış olması halinde şirketin ticari hayattan çekileceği ve tüm işçilerin işsiz kalacağını, davacının yerine herhangi bir çalışan alınmadığını, aynı nedenden dolayı 4 çalışanın da işine son verildiğini, bu gelişmelerden iş akdinin feshedileceğini anlayan davacının delil oluşturmak amacı ile fazla mesai alacağı talebinde bulunduğunu, ancak bu talebin gerçeği yansıtmadığını,

özlük hakları, yaptığı iş ve aldığı ücret ile ilgili her türlü iddiasının gerçek dışı olduğunu, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davalı işverenliğin global kriz nedeniyle şirket birleşmesi yoluna gittiğini, yeniden organizasyon çerçevesinde personel fazlalığının oluştuğunu, davacının hizmetine ihtiyaç kalmadığını savunmuşsa da insan kaynakları yönetimi bilimi açısından kabul edilebilecek bir norm kadro organizasyon çalışması yapılmadığı bunu kanıtlayamadığı, keyfi davrandığı, feshin son çare olması ilkesine uyduğunu kanıtlayamadığı gerekçesi ile feshin geçersizliğine, davacının işe iadesine, işe başlatmam tazminatının davacının 5 aylık ücreti tutarında belirlenmesine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar davacı vekilli tarafından işe başlatmama tazminatı yönünden, davalı vekili tarafından ise cevap nedenleri ile temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

İspat yükü kendisinde olan davalı işveren, feshin geçerli nedene dayandığını kanıtlayamadığı anlaşıldığından feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmesi isabetlidir. Bu nedenle davalı temyizi yerinde değildir.

Davacı tarafın temyizine gelince;

4857 sayılı İş Kanunu’nun 21. maddesi uyarınca, mahkemece feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işçinin başvurusu üzerine işveren tarafından bir ay içinde işe başlatılmaz ise, işçiye ödenmek üzere en az 4, an çok 8 aylık ücreti tutarında tazminatın belirlenmesi gerekir. Dairemizin yerleşik uygulaması gereği, iş güvencesi niteliğindeki bu tazminat işçinin kıdemi, fesih sebebi gibi olgular dikkate alınarak belirlenmelidir. Maddenin alt ve üst sınırları aşılamaz.

Üst sınırın aşılmasının tek istisnası başlatma şartın bağlı olmayan ve sendikal tazminat niteliğinde olan 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 25. maddesindeki sendikal nedenle yapılan fesihlerdir. Bu maddede sendikal neden halinde işe bu tazminatın işçinin en az bir yıllık ücreti tutarında belirleneceği açıklanmıştır. Dairemizin uygulaması bu yöndedir. (08.04.2008 gün ve 2007/27773 Esas, 2008/7819 Karar sayılı ilamımız).

Dairemiz yıllık ücretli izinle ilgili 53. maddedeki kıdem sürelerini dikkate alarak 6 ay ile 5 yıl arasında kıdemi olan işçi için 4, 5 yıl ile 15 yıl arasında kıdemi olan işçi için 5, 15 yıldan fazla kıdemi olan işçi için 6 aylık ücreti tutarında işe başlatmama tazminatın belirlenmesini öngörmekte, fesih sebebine göre bu miktarlarda azami sınır 8 aya kadar da çıkmaktadır.

İşletme gerekleri ile fesihte emeklilik nedeninin gösterilmesi ve davacının emekliliğe hak kazanması halinde işe başlatmama tazminatı alt sınırdan belirlenmektedir.

Dosya içeriğine göre davacının 1999 yılında işyerinde işe başladığı, işyerindeki kıdeminin onbeş yıldan fazla olduğu tespit edilmiştir. Davacının bu kıdemine göre mahkemece işe başlatmama tazminatının davacının 5 aylık ücreti tutarında belirlenmesi doğru bulunmamıştır. Bu tazminatın davacının kıdemine göre 6 aylık ücreti oranında belirlenmesi dosya içeriğine uygun düşecektir. 4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.