Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/16582 K.2017/9411

Hüküm duruşmalı olarak süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş ise de; işin mahiyeti itibarıyla duruşma isteminin reddine, incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verilmiş olmakla dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; müvekkilininin 06.02.2014 - 28.07.2015 tarihleri arasında davalı iş yerinde kazancı olarak çalıştığını, iş akdinin işlerin azaldığı, performansının düşük olduğuna dair bir yazılı belge imzalatılarak , davalı işveren tarafından son verildiğini, feshin geçersiz olduğunu ve sendikal nedene dayandığını iddia ederek feshin iptali ile işe iadesine ve işe iadenin sonuçlarına karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davacının iş akdinin ülkedeki ekonomik daralma, döviz kurları, işlerdeki azalma, işçinin çalıştığı kazan dairesindeki eleman fazlalığı nedeniyle yazılı fesih bildirimi yapılarak ve tazminatları ödenmek suretiyle feshedildiğini, feshin işyeri gereklerinden kaynaklanan geçerli nedene dayandığını, feshin sendikal bir nedene dayanmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, avacının iş akdi işveren tarafından, 08.07.2015 tarihli fesih bildirimi ile davacının şefinin verdiği görevleri yerine getirmediği, yapılan uyarılara rağmen amirlerine karşı gelerek tartışma çıkardığı, bunun üzerine hakkında tutanak tutulduğu, iş bırakarak iş yerini zarara uğrattığı gerekçeleri ile İş akdinin 4857 sayılı yasanın 25. maddesi 2. fıkrası gereğince feshedildiği, savunmasının alınmadığı, ayrıca haklı ve geçerli feshin kanıtlanamadığı, davacının iş akdinin feshi tarihin de kapsayacak şekilde gelişen süreçte, 400 den fazla işçi çalışan işyerinde, davacının da üyesi olduğu ...

İş Sendikasının 105 üye işçiye ulaştığı, 5 sendika üyesi işçinin iş akitlerine son verildiği, 50 sendika üyesi işçinin sendika üyeliğinden istifa ettiği, istifaların 45 kadarının 08.07.2015 - 15.07.2015 tarihleri arasında bir haftalık sürede gerçekleştiği, istifa eden üyelerin işyerinde çalışmalarına devam ettikleri ve sürece ilişkin tanık anlatımları da nazara alındığında, davacının iş sözleşmesinin feshinin sendikal nedene dayandığı, davacının iş akdinin sendikal nedenlerle feshedildiği gerekçeleri ile davacının işe iadesi ile sendikal tazminata hükmedilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Somut uyuşmazlıkta davalı işveren haklı ve geçerli feshi kanıtlayamadığı anlaşıldığından , feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmesi isabetli ise de, feshin sendikal nedene dayandığı yönündeki tespiti eksik araştırma ve incelemeye dayanmaktadır.

İş akdinin fesih bildiriminde gösterilenin aksine sendikal nedene dayandığını ileri süren davacı işçi, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 20/2 ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 25. maddesi uyarınca bu iddiasını ispat ile yükümlüdür.

Sendikal tazminat 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 25'inci maddesinde düzenlenmiş, işçilerin işe alınmalarının, belli bir sendikaya girmeleri veya girmemeleri veya belli bir sendikadaki üyeliği korumaları veya üyelikten istifa etmeleri şartına bağlı tutulamayacağı ilk fıkrada hükme bağlanmıştır. Sözü edilen maddenin ikinci fıkrasında ise, işverenin, sendika üyesi olan işçilerle sendika üyesi olmayan işçiler veya ayrı sendikalara üye olan işçiler arasında, çalışma şartları veya çalıştırmaya son verilmesi bakımından herhangi bir ayrım yapamayacağı kuralı getirilmiştir.

İşverenin, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 25'inci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca iş sözleşmesini sendikal nedenlerle feshetmesi halinde işçi, 4857 sayılı Kanunun 18, 20 ve 21 inci madde hükümlerine göre dava açma hakkına sahiptir. İş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiğinin tespit edilmesi hâlinde, 4857 sayılı Kanunun 21 inci maddesine göre işçinin başvurusu, işverenin işe başlatması veya başlatmaması şartına bağlı olmaksızın sendikal tazminata karar verilir. Ancak işçinin işe başlatılmaması hâlinde, ayrıca 4857 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen tazminata hükmedilmez. İşçinin 4857 sayılı Kanunun yukarıdaki hükümlerine göre dava açmaması ayrıca sendikal tazminat talebini engellemez.

Dairemizce, sendikal tazminat davalarında ispat yükünün işçide olduğu hallerde, iş yerinde çalışan ve sendikaya üye olan işçilerin sayısı, hangi tarihlerde üye oldukları, üyelikten çekilen işçilerin olup olmadığı, iş yerinde çalışmakta olan işçilerin bulunup bulunmadığı, aynı dönemde yetki prosedürünün işletilip işletilmediği, iş yerinde önceki dönemlerde toplu iş sözleşmelerinin bağıtlanıp bağıtlanmadığı, yeni işçi alınıp alınmadığı ve alınmışsa yeni işçilerin sendikalı olup olmadığı gibi hususlarla, işverence ekonomik veya teknolojik nedenlere dayalı bir fesih yoluna gidilmesi durumunda teknik yönden bu durumun araştırılması gibi ölçütler belirlenmiştir.

Dosya içeriğine göre mahkemece “davacının iş akdinin feshi tarihin de kapsayacak şekilde gelişen süreçte, 400 den fazla işçi çalışan işyerinde, davacının da üyesi olduğu ...

İş Sendikasının 105 üye işçiye ulaştığı, 5 sendika üyesi işçinin iş akitlerine son verildiği, 50 sendika üyesi işçinin sendika üyeliğinden istifa ettiği, istifaların 45 kadarının 08.07.2015 - 15.07.2015 tarihleri arasında bir haftalık sürede gerçekleştiği, istifa eden üyelerin işyerinde çalışmalarına devam ettikleri” gerekçesi ile sendikal neden kabul edilmiş ise de bu araştırma eksiktir.

Somut olarak kaç işçinin sendikaya üye olduğu, kaç kişinin çıkarıldığı, çıkarılanlar arasında sendika üyesi olup olmadığı, çıkarılanların öncü olup olmadığı, halen sendika üyesi çalışan işçi olup olmadığı, kaç kişinin üyelikten istifa ettirildiği, istifa edenlerden çıkarılan olup olmadığı somut olarak araştırılmış değildir.