Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/17689 K.2017/13658

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davalılar avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacı, 2007 yılından bu yana 2 no.lu davalının ...

Hizmet binasında temizlik görevlisi olarak aylık 1650 TL net maaşla çalışmakta olduğunu, yaklaşık 9 yıl süren çalışma yaşamı boyunca davalı şirket ve diğer taşeron şirketlerde sigortalı olarak gösterilen davacı ve diğer işçiler aslında asıl işveren olarak asıl işveren ... çalışanı olduklarını, sürekli olarak aynı işyerinde aynı işi yaptıklarını, davacının kişisel ... sosyal paylaşım sitesinde Cumhurbaşkanı hakkında olumsuz ve eleştirel paylaşımlarda bulunduğundan bahisle İş Kanunu 19. ve 25. Maddeleri uyarınca 26.12.2015 tarihinde savunması istenildiğini, Sayın Cumhurbaşkanının davacının işvereni konumunda olmadığını,

bu nedenle İş Kanunu 19 ve 25. Maddeye dayanarak işveren davalıların bu yönde bir savunmalarının alınmasının hukuka uygun olmadığını, hal böyle iken aslında davacı müvekkil tarafından oluşturulmuş bulunmayan, Cumhurbaşkanı yada başka bir siyasiyi eleştiri niteliğinde bulunan paylaşımlarla ilgili savunma istemi ifade özgürlüğü ve çalışma hürriyetine açıkça aykırılık teşkil etmekte olduğunu, iş akdinin feshini gerektirir ortada geçerli ve haklı bir neden bulunmadığını,

davalı işverenler birlikte müvekkil davacı işçinin iş akdini 26.12.2015 tarihinde haksız ve kötü niyetli olarak feshedilmiş olup 1 numaralı davalı olarak gösterilen alt işveren konumundaki ... Oto İnş. Tems. Turs. Bilg. Yaz. Dna. Tic. ve San. Ltd. Şti.isimli davalı yönünden, davalı alt işverence yapılan feshin geçersizliğinin tespiti ile müvekkilinin işine iadesine, müvekkilinin işe başlatılmaması halinde ödenecek tazminat miktarının.

8 AYLIK BRÜT ÜCRETI olarak belirlenmesine, kararın kesinleşmesine kadar geçecek olan sürede tahakkuk edecek 4 aylık brüt ücret ile diğer sosyal ve diğer tüm hakların en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen TAHSİLİNE karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ...

Su Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü vekili, idarenin temizlik işini ihale etmesi yasal mevzuatın kendisine tanıdığı imkan doğrultusunda yaptığı bir işlem olduğunu, yapılan işin kamu menfaatine uygun olduğunu, idarenin bu sayede kamu kaynaklarındaki harcama kalemlerinde tasarruf yapmakta ve asli ihtiyaçlardan birisi olan suyun daha uygun bir fiyatla halka dağıtılmasını sağlamakta olduğunu, davacı taraf reel veriler olmadan hamasi bir takım iddialarla sayın mahkemeyi etkilemeye ve lehine karar verilmesini temin etmeye çalışmakta olduğunu,

davacının iş akdinin hangi sebeple feshedildiği konusunda idarenin cevap verebileceği bir husus olmadığını, davacının idare personeli olmadığını, kendisini işe alan da işten çıkaran da idare olmadığını, davacı taraf işe başlarken hangi firmada işe başladığının idrakinde olarak işe başladığını, bu konuda yanıltılmış veya kandırılmadığını, bu nedenle işe iade davasını varsa şartları çalıştığı firmaya yöneltmesi gerektiğini, iş sözleşmesinin de haklı nedenle feshedildiğini belirtirken,

Diğer davalı şirket vekili ise davanın iş akdinin feshinden sonraki yasal süresinde açılmadığını, davacının iş akdinin feshinin geçerli ve haklı olduğunu, davacının işle ilgili tutum ve davranışları ile işi yürütürken iş düzenini bozucu hareketlerinin artması üzerine uyarılmış ve sonrasında da tavırlarının düzelmemesi sebebiyle diğer davalı kurumun talebi doğrultusunda işten çıkarıldığını, öte yandan davacının çalıştığı işyeri aslında müvekkil tarafından ihale ile temizlik hizmetleri üstlenilen bir kurum olduğunu, davanın reddi gerektiğini savunmuştur. C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davacının iş akdinin 26/12/2015 tarihinde feshedilmesi ile ilgili olarak yazılı bir fesih bildirimi yapılmadığı, sigortalı işten ayrılış bildirgesinde (29 kodu ile) işten ayrılış nedeninin "işveren tarafından ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılık nedeniyle fesih" olarak bildirildiği, davacının iş düzenini bozucu olumsuz davranışlarının ne olduğu konusunda somut bir açıklamada bulunulmadığı, davacının iş düzenini bozucu eylemlerine ilişkin tutanak vb, ibraz edilmediği, davacının bu konuda savunmasının alınmadığı anlaşılmıştır.

Davalı şirket tarafından dayanılan fesih sebebi nazara alındığında feshin 4857 sayılı İş Kanunun 19. Maddesi gereğince yazılı olarak yapılıp, feshin sebeplerinin açık ve kesin olarak belirtilmesi ve davacının savunmasının alınması gerekmekte olup, davalılar tarafından bu şekil şartlarına uyulmadığı, davacının 26/12/2015 tarihinde Cumhurbaşkanı ... ...

Erdoğan'a yönelik hakaret içeren resim ve sözlü paylaşımları nedeniyle savunması alınıp, aynı gün iş akdinin feshedildiği, davacının Cumhurbaşkanı ... ...

Erdoğan'a yönelik sosyal paylaşım sitelerindeki resimli ve sözlü paylaşımlarının eleştiri sınırlarını aştığı, hakaret boyutunda olduğu, ancak 4857 sayılı İş Kanununda işverence haklı nedenle fesih sebebi olarak işçinin, işveren ve aile üyelerinden birine hakaret etmesi belirtilmiş olup, dava konusu olayda davacının eylemi bu madde kapsamına girmediği, davalılar tarafından davacının Cumhurbaşkanı ... ...

Erdoğan hakkında sosyal paylaşımlarının ne suretle iş akdinin devamını çekilmez hale getirdiği konusunda yeterli açıklama yapılmayıp, yazılı herhangi bir delil ibraz edilmediği, davalılar tarafından davacının iş akdinin geçerli nedenle feshedildiği kanıtlanamadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz: Kararı davalılar vekilleri temyiz etmiştir. E) Gerekçe: 4857 sayılı İş Kanunu’nun 20/II.c.1 maddesinde açıkça, feshin geçerli nedenlere dayandığının ispat yükü davalı işverene verilmiştir. İşveren ispat yükünü yerine getirirken, öncelikle feshin biçimsel koşullarına uyduğunu kanıtlayacaktır. Buna göre fesih işlemini yazılı yapmış olması, belli durumlarda işçinin savunmasını istediğini belgelemesi, yazılı fesih işleminin içeriğinde dayandığı fesih sebeplerini somut ve açık olarak göstermiş olması gerekir. İşverenin biçimsel koşulları yerine getirdiği anlaşıldıktan sonra, içerik yönünden fesih nedenlerinin geçerli (veya haklı) olduğunun kanıtlanması aşamasına geçilecektir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesi işverene, işçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenlerle iş sözleşmesini feshetme yetkisi vermiştir. İşçinin davranışlarından kaynaklanan fesihte takip edilen amaç, işçinin daha önce işlediği iş sözleşmesine aykırı davranışları cezalandırmak veya yaptırıma bağlamak değil; onun sözleşmesel yükümlülükleri ihlale devam etmesi, tekrarlaması olasılığından kaçınmaktır.

İşçinin davranışları nedeniyle iş sözleşmesinin feshedilebilmesi için, işçinin iş sözleşmesine aykırı, sözleşmeyi ihlal eden bir davranışının varlığı gerekir. İşçinin kusurlu davranışı ile sözleşmeye aykırı davranmış ve bunun sonucunda iş ilişkisi olumsuz bir şekilde etkilenmişse işçinin davranışından kaynaklanan geçerli bir fesih söz konusu olur.

Buna karşılık, işçinin kusur ve ihmaline dayanmayan sözleşmeye aykırı davranışlarından dolayı işçiye bir sorumluluk yüklenemeyeceğinden işçinin davranışlarından kaynaklanan geçerli fesih nedeninden de bahsedilemez.

İşçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenler, aynı yasanın 25. maddesinde belirtilen nedenler yanında, bu nitelikte olmamakla birlikte, işyerlerinde işin görülmesini önemli ölçüde olumsuz etkileyen nedenlerdir. İşçinin davranışlarından veya yetersizliğinden kaynaklanan nedenlerde, iş ilişkisinin sürdürülmesinin işveren açısından önemli ve makul ölçüler içinde beklenemeyeceği durumlarda, feshin geçerli nedenlere dayandığını kabul etmek gerekecektir.

İspat yükü kendisinde olan işveren, geçerli ve haklı nedende davacının davranışının veya yetersizliğinin işyerinde olumsuzluklara yol açtığını ve iş ilişkisinin çekilmez hal aldığını da ispat etmelidir.

Dosya içeriğine göre davacının iş sözleşmesinin Cumhurbaşkanı ... ... Erdoğan'a yönelik hakaret içeren resim ve sözlü paylaşımları nedeniyle savunması alınıp, aynı gün iş akdinin feshedildiği sabit olup, esasen bu husus mahkemenin de kabulünde olduğu üzere mahkemece saptandığı gibi davacının sosyal paylaşım sitelerindeki resimli ve sözlü paylaşımlarının eleştiri sınırlarını aştığı, hakaret boyutunda olduğu anlaşılmaktadır. Davacının bu davranışları öğrenildikten sonra savunması alınmış ve iş sözleşmesi feshedilmiştir. Davacı alt işveren işçisi ise de asıl işveren Belediye’ye bağlı bir kamu kuruluşudur. Davacının bu davranışlarının işyerinde olumsuzluklara yol açtığı sabittir.

Feshin haklı nedene dayanmadığı yönünde gerekçe kabul edilse dahi, davacının bu davranışları işyerinde olumsuzluklara neden olmuş ve işveren açısından iş ilişkisinin sürdürülmesi beklenemez bir hal almıştır. Feshin geçerli nedene dayandığının kabulü ile davanın reddi gerekirken Mahkemece yazılı gerekçe ile kabulü hatalıdır.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.