Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/18103 K.2017/14007

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin 09/02/2004 tarihinde ... ... firmasında çalışmaya başladığını, 01/01/2015 tarihinde davalı ...Ş'ye devredildiğini, çalışmasının aralıksız olarak 10/06/2015 tarihine kadar devam ettiğini, görevinin ekip liderliği olduğunu, davacıya 10/06/2015 tarihinde matbu olarak hazırlanmış birtakım evraklarla birlikte fesih bildirimi tebliğ edilmek istendiğini, müvekkilinin bu belgeleri imzadan imtina ettiğini, yazılı fesih bildiriminde işverenin fesih nedenini performans düşüklüğüne dayandırdığını, bu iddianın asılsız olduğunu,

müvekkilinin performansının yüksek olmasından dolayı 70-80 işçi arasından işveren tarafından seçilen 9 işçiden biri olduğunu, önceki işyeri olan ... ... fabrikasında Türk ...

İş Sendikasından istifa eden işçilerle sürekli temas halinde olduğu için sendika temsilcileri ve yöneticileri tarafından uyarıldığını, baskı ve tehditlere maruz kaldığını, işveren ve sendikanın danışıklı kararı ile iş akdine son verildiğini ileri sürerek, feshin geçersizliğinin tespiti ile işe iadesine, davalı işverenin işe başlatmaması veya başlatmaması şartına bağlı olmaksızın davalı işverenin davacıya bir yıllık ücretinden az olmamak üzere sendikal tazminat ödemeye mahkum edilmesini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti: Davalı vekili, davacının 01/01/2015 tarihinde montaj operatörü olarak çalışmaya başladığını, davacının iş akdinin sendikal nedenlerle feshedilmediğini, performansının yetersiz olması ve iş disiplinini sağlayamaması nedeniyle ihbar tazminatı ödenmek suretiyle iş akdine son verildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir. C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere dayanılarak, 2015 yılı Mayıs ayı sonunda Türk ... Sendikası aleyhine Bursa'da başlayan eylemlere destek mahiyetinde davalı şirketin bağlı bulunduğu grubun sahip olduğu ... ... fabrikasında çalışan işçilerin Türk ...

Sendikası aleyhinde eylemlere başladığı, davacı işçinin de daha öncesinde bu fabrikada çalıştığı, yüksek performansı nedeniyle davalı ...Ş'ye transfer edildiği, bu fabrikada çalıştığı süre içerisinde performansına yönelik herhangi bir değerlendirme yapılmadığı halde performans düşüklüğü nedeniyle işten çıkartıldığı ve ayrıca performansına yönelik herhangi bir savunmasının da alınmadığı, fesih nedeni olarak ileri sürülen performans düşüklüğünün feshin gerçek nedeni olmadığı, davacının Türk ...

Sendikası aleyhine ... ... fabrikasında yapılan eylemlere destek olması nedeniyle işten çıkartıldığı gerekçesiyle, davacının işe iadesine, davacının başvurusu, işverenin işe başlatması veya başlatmaması şartına bağlı olmaksızın tazminat miktarının sendikal fesih nedeni dikkate alınarak takdiren davacının 1 yıllık brüt ücreti tutarında belirlenmesine, davacının işe iade için işverene süresi içinde başvurması halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer hakların davalılardan tahsilinin gerektiğine karar verilmiştir.

D) Temyiz: Kararı davalı vekili temyiz etmiştir. E) Gerekçe: Davalı işverence yapılan feshin sendikal nedene dayanıp dayanmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Sendikal tazminat 6356 sayılı ... İş Sözleşmesi Kanunu'nun 25 inci maddesinde düzenlenmiş, işçilerin işe alınmalarının belli bir sendikaya girmeleri veya girmemeleri, sendika üyeliklerini sürdürmeleri veya üyelikten çekilmeleri gibi şartlara bağlanamayacağı hükme bağlanmıştır. Yine, işçiler arasında çalışma şartları veya çalıştırmaya son verilmesi bakımından ayrım yapılamayacağı da yasada öngörülmüştür. Sendikal faaliyetlere katılma da güvence altına alınmıştır.

Sözü edilen hükümlerden “fesih dışında” olanlara aykırılık halinde işçinin bir yıllık ücretinden az olmamak üzere tazminata tabi olduğu Yasada açıklanmıştır. Anayasa Mahkemesi’nin 22.10.2014 tarihli oturumunda verilen 2013/1 E sayılı kararında, maddede yer alan “…fesih dışında…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline, yürürlüğün durdurulması isteminin koşulları oluşmadığından talebinin reddine karar verilmiştir.

Sendikal bir nedenle iş sözleşmesinin feshi hâlinde işçi, feshin geçersizliğinin tespiti ile işe iadesine dair dava açma hakkına sahiptir. İş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiğinin tespit edilmesi hâlinde, 4857 sayılı Kanunun 21 inci maddesine göre işçinin başvurusu, işverenin işe başlatması veya başlatmaması şartına bağlı olmaksızın sendikal tazminata karar verilir. İşçinin işe başlatılmaması hâlinde, ayrıca 4857 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen tazminata hükmedilmez.

İş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiği iddiası ile açılacak davada, feshin nedenini ispat yükümlülüğü işverene aittir. Feshin işverenin ileri sürdüğü nedene dayanmadığını iddia eden işçi, feshin sendikal nedene dayandığını ispatla yükümlüdür.

Fesih dışında işverenin sendikal ayrımcılık yaptığı iddiasını işçi ispat etmekle yükümlüdür. Ancak işçi sendikal ayrımcılık yapıldığını güçlü biçimde gösteren bir durumu ortaya koyduğunda, işveren davranışının nedenini ispat etmekle yükümlüdür.

Dairemizce, sendikal tazminat davalarında ispat yükünün işçide olduğu hallerde, işyerinde çalışan ve sendikaya üye olan işçilerin sayısı, hangi tarihlerde üye oldukları, üyelikten çekilen işçilerin olup olmadığı, işyerinde çalışmakta olan işçilerin bulunup bulunmadığı, aynı dönemde yetki prosedürünün işletilip işletilmediği, işyerinde önceki dönemlerde toplu iş sözleşmelerinin bağıtlanıp bağıtlanmadığı, yeni işçi alınıp alınmadığı ve alınmışsa yeni işçilerin sendikalı olup olmadığı gibi hususlarla, işverence ekonomik veya teknolojik nedenlere dayalı bir fesih yoluna gidilmesi durumunda teknik yönden bu durumun araştırılması gibi ölçütler belirlenmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, davacının iş sözleşmesinin performans yetersizilğinden kaynaklanan nedenle feshedilmesine rağmen savunması alınmadığı gibi geçerli fesih nedeni de kanıtlanamadığı ve feshin geçerli nedene dayanmadığı anlaşıldığından Mahkemece feshin geçersizliğine karar verilmesi yerindedir. Ancak feshin sendikal nedene dayanıp dayanmadığı noktasında varılan sonuç dosya içeriğine uygun değildir.

Zira davacı işçi, işyerinde işçilerin haklarını yeterince savunmadıklarını düşünerek yetkili Türk ...

Sendikasından istifa etme yönünde yoğun eğilim bulunduğunu, kendisinin de bu işçilerle sürekli temas halinde olduğunu, sendikal muhalefet hareketine aktif olarak destek verdiğini ve bu nedenle iş sözleşmesinin işverence 10.06.2015 tarihinde feshedildiğini iddia etmiş ise de, işyerinde ilgili sendikaya karşı yapılan eylemlere davacının etkin şekilde destek verip vermediği konusunda dinlenen davacı tanıklarının beyanlarının çelişkili ve tutarsız olduğu, dosyadaki bilgi ve belgelerden özellikle Türk ...

Sendikası yazılarından davacının 01.03.2004 tarihinde üye olduğu bu sendikadan üyeliğinin istifa nedeniyle 10.07.2015 tarihinde sona erdiği, halen işyerinde ilgili sendikadan istifa edip çalışmakta olan işçiler bulunduğu, davalı işverenin sendikalı işçiler lehine ya da sendikayı korumaya yönelik dahili olduğu yönünde somut bir delil de bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Davacı işçinin sendikal nedenle feshi somut olarak kanıtlayamadığı anlaşıldığından, işe başlatmama tazminatının davacının kıdemine göre 5 ay olarak belirlenmesi gerekirken, sendikal tazminata hükmedilmesi hatalı olup bozma sebebidir. 4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.