Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/18356 K.2017/5326

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; davacının ...üyeliğine başvurduğunu ve üyeliğinin kabul edildiğini, ...davalı işyerinde örgütlenme faaliyetlerinde bulunmaya başladığını ve sendikanın işyerinde örgütlendiğini duyan işveren ve işveren temsilcilerinin işçiler üzerinde baskı kurarak sendikaya üye olan işçilerin isimlerini öğrenmeye çalıştığını, sendikaya üye olan işçileri sendikadan istifa etmeye zorladıklarını ve istifa etmedikleri takdirde iş akitlerini feshetmekle tehdit ettiklerini, müvekkiline davalı işveren tarafından sendika üyeliğinden istifa etmesi konusunda baskı kurulduğunu,

müvekkilinin işveren nezdinde çalıştığı süre içinde işveren ve işveren vekilleri ile hiçbir sorunu olmadığını, müvekkilinin işini en iyi şekilde ifa eden, çalışma arkadaşları ile iyi ilişkileri olan bir çalışan olduğunu, müvekkilinin iş akdinin feshini gerektiren hiçbir geçerli neden bulunmadığını belirterek yapılan iş sözleşmesinin feshinin geçersizliğine, feshin sendikal nedenlerle olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davacının iş akdinin fesih bildiriminde bahsi geçen gerekçelerle feshedildiğini, davacının iddia ettiği gibi sendikal nedenlerle feshin söz konusu olmadığını, davacının, dava dilekçesinde, sendikaya üye olduğunun müvekkil şirketçe öğrenildikten sonra buna ilişkin kendisine farklı şekillerde baskı yapıldığını, istifaya zorlandığını, hatta tehdit boyutunda bir çok davranışa maruz kaldığını ifade ettiğini, sendikal nedenle fesih hususunda işçinin, İş Kanunu'nun 21. maddesindeki tazminat yerine, Sendikalar Kanunu'nun 31. maddesindeki sendikacılık tazminatını talep edebilmek için,

iş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiğini ispatlamakla yükümlü olduğunu, davacının sendika üyeliğini, yüzlerce çalışan istihdam eden müvekkil şirketin bizzat öğrenmesi, bunu takip etmesi mümkün olmayacağı gibi bunu iddia etmekte hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacının müvekkil şirket içinde iş huzurunu bozmaya yönelik tavır sergilediğini, bu konuda kendisinin defalarca uyarıldığını, son olarak da iki kez ikaz edildiği halde üretim bölümüne telefon ile girdiğini, bu durumun işveren tarafından haklı fesih gerekçesi olarak gösterildiğini,

buna rağmen konuya ilişkin olarak davacının savunmasının alındığını belirterek davacının kötü niyetli bir şekilde fesih gerekçesini sendikal nedene dayandırma çabası içinde olduğunu, bu iddiasını ispat etme külfeti davacıda olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti: Mahkemece feshin geçerli nedene dayanmadığı, bunun yanında davacı işçinin de sendikal fesih iddiasını ispat edemediği gerekçesiyle feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine işe başlatmama tazminatının 4857 sayılı İş Kanunu’nun 21. maddesine göre 4 aylık brüt ücreti tutarında belirlenmesine karar verilmiştir. D) Temyiz: Kararı taraflar temyiz etmiştir. E) Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanunu’nun 21. maddesi uyarınca, mahkemece feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işçinin başvurusu üzerine işveren tarafından bir ay içinde işe başlatılmaz ise, işçiye ödenmek üzere en az 4, an çok 8 aylık ücreti tutarında tazminatın belirlenmesi gerekir. Dairemizin yerleşik uygulaması gereği, iş güvencesi niteliğindeki bu tazminat işçinin kıdemi, fesih sebebi gibi olgular dikkate alınarak belirlenmelidir. Maddenin alt ve üst sınırları aşılamaz.

Üst sınırın aşılmasının tek istisnası 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 25. maddesindeki sendikal nedenle yapılan fesihlerdir. Bu kanun yürürlüğe girdikten sonra sendikal nedenle yapılan fesihlerde tazminat; işçinin başvurusu, işe başlatma ve başlatılmama şartına bağlı olmaksızın işçinin en az bir yıllık ücreti tutarında belirlenecektir. Dairemizin uygulaması bu yöndedir. (12.12.2013 gün ve 2013/8422 Esas, 2013/33052 Karar sayılı ilamımız).

Dairemiz yıllık ücretli izinle ilgili 53. maddedeki kıdem sürelerini dikkate alarak 6 ay ile 5 yıl arasında kıdemi olan işçi için 4, 5 yıl ile 15 yıl arasında kıdemi olan işçi için 5, 15 yıldan fazla kıdemi olan işçi için 6 aylık ücreti tutarında işe başlatmama tazminatın belirlenmesini öngörmekte, fesih sebebine göre bu miktarlarda azami sınır 8 aya kadar da çıkmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta feshin geçerli nedene dayandığı davalı tarafça ispatlanmadığından feshin geçersizliğine karar verilmesi yerindedir. Ancak davacı iş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiğini iddia etmiştir. Davacı 27.07.2014 tarihinde sendikaya üye olmuştur.

Sendikanın yazısında işyerinde örgütlenme çalışmalarının devam ettiği, sendika üyesi olup üyeliği işverence bilinmeyen 107 sendika üyesi işçi bulunduğu, sendikaya üye olmaları nedeniyle iş sözleşmeleri feshedilen 24 işçi için dava açıldığı belirtilmiştir.

Aynı dönem iş sözleşmesi feshedilen işçilerin açtıkları sendikal tazminat talepli işe iade davalarında Gebze 3. İş Mahkemesince bir kısım dosyalar için feshin sendikal nedene dayandığı bir kısmı için feshin sendikal nedene dayanmadığı yönünde verilen kararların Dairemizce sendikal fesih iddiası açısından araştırmaya yönelik olarak bozulduğu, bozma sonrası aynı gün temyiz incelemesine tabi tutulan dosyalarda feshin sendikal nedene dayandığına karar verildiği, yapılan araştırmada sendikadan istifa eden 36 işçiden işten çıkışı istifa olarak bildirilen biri dışında geri kalan işçilerin işe devam ettiklerinin anlaşıldığı,

davacı tanık anlatımları, sendika yazısı, emsal dosya dikkate alındığında davacının iş sözleşmesinin feshinin sendikal nedene dayandığı anlaşıldığından tazminatın 6356 sayılı Kanun’un 25/4-5 maddesi uyarınca belirlenmesi gerekirken 4857 sayılı İş Kanunu’nun 21. maddesi uyarınca belirlenmesi hatalıdır.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.