Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/19172 K.2016/14309

..................................

DAVA

Davacı, olumlu yetki tespitinin iptaline karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davacı-birleşen dosya davacısı ile davalı-birleşen dosya davalısı Bakanlık avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı Bakanlık tarafından yapılan tespitte davacı şirkete ait sadece 12 işyerinin dikkate alındığını, davalı şirketin merkezi .............da olup. ................ ve ...................taki işyerleri de dahil başvuru tarihinde 554 işçinin çalıştığını, oysa davalı Bakanlığın 04.02.2015 tarihli tespit yazısında toplam çalışan sayısını 461 olarak hatalı hesapladığını, davalı sendikanın yasanın aradığı % 40 çoğunluğu sağlayamadığını, sundukları rakamlarda açılan işe iade davaları ile askıdaki iş sözleşmelerinin dikkate alınmadığını,

davacı şirketin işçi sayısının tespitinde belirsizlik olduğu bir dönemde böyle bir talepte bulunması ile davalı sendikanın oldu bittiye getirerek dürüstlük kurallarına aykırı davrandığını, işçilerin kendi hür iradeleri ile sendikaya üye olmadıklarını, sendikaya zorla üye yaptırıldıklarını, keza başvuru tarihinde kaç İşçinin sendikaya üye olup olmadıklarını bilmediklerini, davalı sendikanın yetki tespitinde bulunma ve sözleşme yapma konusunda yetkisinin bulunmadığını, açıklanan bu nedenlerle itirazlarının kabulü davalı Bakanlığın 04.02.2015 tarihli olumlu yetki tespitinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili .................İş Mahkemesinin 2015/532 E. 2015/701 K. sayılı birleşen dava dilekçesinde ise, müvekkil şirketin 1245468.016 sicil nolu Debedelen Mevkii Krom 4 Fabrika Orhaneli/ Bursa adresinde kurulu ve faaliyet konusu “krom konsantre maden imalatı” olan işyerinin işkolunun, İşkolları Yönetmeliğinin 12 nolu “metal” işkolu olarak tespitinin iptali ile diğer işyerlerindeki işkolu gibi 03 nolu “madencilik ve taşocakları” işkolu olarak tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalılar Cevabının Özeti:

Davalı Bakanlık vekili cevap dilekçesinde, davanın süresinde açılıp açılmadığının tespit edilmesi gerektiğini, 6356/42. ve 34/2. maddeleri hükümleri gereği aynı işverene ait birden fazla işyeri bulunması halinde, aynı işkolunda yer alan işyerleri için işletme düzeyinde toplam işçi ve üye sayılarının dikkate alınarak çoğunluğun belirlendiğini, başvuru tarihi olan 30.01.2015 tarihinde davacı şirkete ait işyerlerinde (işletmede) 461 işçinin çalıştığı vc 186 işçinin davalı sendikaya üye olduğu tespit edilerek 04.02.2015 tarih ve 2538 sayılı yetki tespit yazısının taraflara tebliğ edildiğini,

yetki tespitinde üye fişlerinin işverene verilmeyebileceği yolunda yüksek mahkeme kararlarının olduğunu, dava dilekçesi ekinde belirtilen 1245468.016 sicil no.lu işyerinin "krom konsantre maden imalatı" olarak belirtilmesi ve 12 sıra no.lu ''Metal" İşkolunda tescil edilmesi, 1176701,016 sicil no.lu işyerinin 'UÜ.

Meslek Yüksek Okulu İnşaatı" olarak belirtilmesi ve 13 sıra no.lu "İnşaat” işkolunda tescil edilmiş olması nedeniyle bu işyerlerinin işletme kapsamına dahil edilmediğini, davacı şirkete ait diğer 12 işyerinin 03 sıra no tespit yazısının "Madencilik ve Taş Ocakları" işkolunda faaliyet gösterdikleri için işletme yetki tespit yazısının taraflara gönderildiğini, davalı Bakanlığın yetki tespit işleminde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığını, açıklanan bu nedenlerle davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı ...-lş Sendikası vekili cevap dilekçesinde, öncelikle dava dilekçesinin yetkili makama kaydettirilip davanın süresinde açılıp açılmadığının incelenmesi gerektiğini, başvuru tarihi olan 30.01.2015 tarihinde çalışan sayısının tespiti için işyerlerine ilişkin Ocak/2015 tarihli SGK dönemi bordrolarının istenmesinin gerektiğini, toplam çalışan sayısının tespitinde işe iade davaları ile askıdaki iş sözleşmelerinin de dikkate alınması yolundaki iddianın soyut verilere dayandığını ve asıl amacının davayı uzatmak olduğunu, işçilerin zorla sendikaya üye yapıldıkları iddiasının doğru olmadığını, sendikanın üyelerini yetki aşamasında işverene bildirme yükümlülüğünün bulunmadığını, açıklanan bu nedenlerle davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlara ve bilirkişi raporuna dayanılarak olumlu yetki tespiti iptali talebinin reddine karar verilmiş, birleşen dava hakkında ise hüküm kurulmamıştır.

D) Temyiz:

Kararı davacı ile davalı Bakanlık vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Dosyadaki bilgi ve belgelere, delillerin taktirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre Mahkemece davanın ve birleşen davanın reddi yerindedir.

Ancak, 6100 sayılı HMK'nın 297/1-2.maddeleri uyarınca, mahkeme kararında; hüküm sonucunun, taraflara yükletilen hak ve sorumlulukların şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde ayrı ayrı ve açıkça gösterilmesi gerekir. Bu hükümler yargıda açıklık ve netlik prensibinin gereği ve kamu düzeni ile ilgili olup, yasanın aradığı anlamda oluşturulacak kısa ve gerekçeli kararların hüküm fıkralarının açık, anlaşılır, çelişkisiz, uygulanabilir olması gerekli ve zorunludur.

Yargıtay'ın hukuka uygunluk denetimi yapabilmesi için de ortada usulüne uygun şekilde oluşturulmuş bir hüküm bulunması gerektiği açıktır.

Somut uyuşmazlıkta, hüküm fıkrasında esasa ilişkin olarak “1-Davacının davasının reddine” ifadesi kullanılmış, birleşen dava hakkında ayrıca bir hüküm kurulmamıştır. Bu durum, birleşen davanın esası hakkında bir karar verilip verilmediği yönünde taraflar açısından şüphe ve tereddüt uyandıracak nitelikte olduğundan ve yukarıda açıklanan yasa maddelerine açık bir aykırılık oluşturduğundan (10.04.1992 gün, 1991/7 Esas-1992/4 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu kararında da belirtildiği üzere), mülga 2821 sayılı Kanun'un 4. maddesi uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.

..................