Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/20709 K.2020/8341

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının 17/10/2008 tarihinde davalı ... Yemek Şirketinde sürücü ve araca eşya yükleyip indiren işçi olarak çalışmaya başladığını, 31/12/2012 tarihinde işyerinin diğer davalı ... Yemek Şirketine devredildiğini, fazla mesai ücretlerinin ödenmemesi ve aldığı ücretin Sosyal Güvenlik Kurumu primlerine tam olarak yansıtılmaması nedeniyle her iki davalı firma ile müvekkili arasında anlaşmazlıklar yaşandığını, ...

Yemek Şirketinin 28/03/2013 tarihinde ...'de bulunan işyerini ...'a taşıyacağını bildirdiğini ancak gerek müvekkil ve gerekse diğer çalışanların iş kanunu ve mevzuata aykırı uygulamalar nedeniyle zarara uğramaları, işyeri naklinde çalışma koşullarında esaslı değişiklik oluşacağı ve buna muvafakatlerinin olmadığını gerekçesiyle yeni işyerinde çalışmak istemediklerini bildirdiklerini, bundan bir hafta kadar sonra 31/03/2013 tarihinde davalı ...

Yemek Şirketi tarafından iş akdinin sebepsiz ve bildirimsiz olarak feshedildiğini, davacının fazla çalışma (ilk davalı yanında haftanın 7 günü saat 07:00-21:00-22:00 bazen saat 24:00’ e kadar, ikinci davalı yanında ise iki ay 08:00-21:00-22:00 arasında, son 40 gün ise gece vardiyasında 22:00- 15:00-15:30 saatleri arasında çalıştığını, fazla mesailerinin ödenmediğini) yaptığını ücretinin ödenmediğini, hafta tatillerinde ve genel tatil günlerinde çalıştığını ancak karşılığının ödenmediğini, davacının çalıştığı dönem boyunca yıllık izinlerini kullanmadığını ve izin ücreti alacağı olduğunu iddia ederek,

kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ücretli izin, fazla mesai, hafta tatili, genel tatil alacaklarının faizleriyle birlikte davalılardan sorumluluk oranlarına göre tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... Endüstriyel Şirketi vekili, müvekkili şirketin devir aldığı ...

Yemek Şirketi kayıtlarına göre 17/10/2008 tarihinde çalışmaya başlayan davacının, müvekkili şirket tarafından söz konusu işyerinin devrini müteakip şirketin ... şubesinde şoför olarak çalıştığını, ekonomik ve ticari şartlar gereğince ... şubesinin kapatılmasına karar verildiğini, bunun üzerine davacıya ... şubesinin 31/03/2013 tarihi itibariyle kapatılacağının ve 01/04/2013 tarihi itibariyle ... adresinde kurulu işyerinde çalışmaya devam edebileceği, kabul etmemesi halinde iş akdinin haklı nedenle feshedileceği hususunun bildirildiğini, davacının bu teklifi kabul etmediğini,

işverenin yönetim hakkı kapsamında kalan yada geçerli nedene dayanan değişikliklerin çalışma koşullarında esaslı değişiklik olarak nitelendirilemeyeceğini, davacının iş akdinin haklı nedenle feshedildiğini, davacının fazla mesai yapmadığını, hafta ve genel tatil günlerinde çalışmadığını, iş yoğunluğuna bağlı olarak bu günlerde çalışılması halinde karşılığı ücretlerin ödendiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Kurumsal (... Yemek ve Gıda San. Tic. A.Ş.) vekili, dava konusu taleplerin zamanaşımına uğradığını, müvekkili şirket ile davacı arasında akdedilen iş sözleşmesinin 31/12/2013 tarihli devir protokolü ile diğer davalı şirkete devredildiğini, davacının devir işlemine muvafakat ettiğini ve bu tarihten itibaren diğer davalı şirket adına çalıştığını, diğer davalı şirketin devralınan personelin tüm özlük haklarından sorumlu olacağını taahhüt ve kabul ettiğini, bu nedenle müvekkili şirketin dava konusu alacaklardan hiçbir sorumluluğunun bulunmadığını, kaldı ki davacının müvekkili şirket nezdinde çalıştığı süre zarfında ödenmeyen bir alacağının bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Taraflar arasında davacının fazla çalışma ücretine hak kazanıp kazanmadığı uyuşmazlık konusudur.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir. Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir. Bordrolarda tahakkuk bulunmasına rağmen bordroların imzasız olması halinde ise, varsa ilgili dönem banka ve tüm ödeme kayıtları celp edilmeli ve ödendiği tespit edilen miktarlar yapılan hesaplamadan mahsup edilmelidir.

Günlük çalışma süresinin onbir saati aşamayacağı Kanunda emredici şekilde düzenlendiğine göre, bu süreyi aşan çalışmaların denkleştirmeye tabi tutulamayacağı, zamlı ücret ödemesi veya serbest zaman kullanımının söz konusu olacağı kabul edilmelidir.

Yine işçilerin gece çalışmaları günde yedi buçuk saati geçemez (İş Kanunu, Md. 69/3). Bu durum günlük çalışmanın, dolayısıyla fazla çalışmanın sınırım oluşturur. Gece çalışmaları yönünden, haftalık kırkbeş saat olan yasal çalışma sınırı aşılmamış olsa da günde yedibuçuk saati aşan çalışmalar için fazla çalışma ücreti ödenmelidir.

Somut uyuşmazlıkta, davacının fazla mesai alacağı, davacının iddiası ve tanıkların davacı ile birlikte çalıştıkları dönem ile sınırlı olacak şekilde, tanıkların beyanları birlikte değerlendirilmek ve tanıkların beyanlarındaki gece-gündüz çalışma saatleri ayırımı da yapılmak suretiyle davacının çalışma saatleri bulunarak bu çalışma saatlerine göre hesaplanmalı ve hesaplanacak miktardan bordrolarda ödendiği anlaşılan fazla mesai ödemeleri düşülmelidir. Bu şekilde yapılmayan hesaba dayalı bilirkişi raporuna itibarla yazılı şekilde hüküm kurulması hatalıdır.