Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/21374 K.2017/14501

Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; müvekkilinin 13/04/2012 - 31/08/2015 tarihleri arasında çalıştığını, davacının 20/07/2015 tarihinde sendika üyesi olduğunu, davalı şirketin davacının sendikadan istifa etmesini istediğini, davacının istifa etmeyeceğini bildirmesi üzerine davacının çalışma yerini değiştirdiğini, daha sonra çeşitli bahanelerle işten çıkardığını davalı işverenini feshin son çare olması ilkesine aykırı davrandığını, yapılan feshin sendikal nedenlerle yapılan bir fesih olduğunu iddia ederek davacının işe iadesine karar verilmesini, işverenin davacıyı işe kabul etmemesi halinde 12 aylık brüt ücret tutarında sendikal tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davacının başka bir yerde görevlendirildiğini ancak davacının bu görevlendirmeyi tebliğ almaktan kaçındığını ve bunun tutanak altına alındığını, daha sonra davacının yeni görev yerine başlamaması nedeniyle davacının uyarıldığını ve daha sonra 06/08/2015 tarihinde yeni görev yerine başladığını, başladığı yerde işleri yapmamakta direndiğini, bundan sonra 07/08/2015 tarihinde savunmasının istendiğini ancak savunma vermediğini, feshin son çare olması ilkesine uyulduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere dayanılarak, davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

İşverence yapılan feshin sendikal nedene dayanıp dayanmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Sendikal tazminat 6356 sayılı Sendikalar ve ... ... Sözleşmesi Kanunu'nun 25 inci maddesinde düzenlenmiş, işçilerin işe alınmalarının belli bir sendikaya girmeleri veya girmemeleri, sendika üyeliklerini sürdürmeleri veya üyelikten çekilmeleri gibi şartlara bağlanamayacağı hükme bağlanmıştır. Yine, işçiler arasında çalışma şartları veya çalıştırmaya son verilmesi bakımından ayrım yapılamayacağı da yasada öngörülmüştür. Sendikal faaliyetlere katılma da güvence altına alınmıştır.

Sözü edilen hükümlerden “fesih dışında” olanlara aykırılık halinde işçinin bir yıllık ücretinden az olmamak üzere tazminata tabi olduğu Yasada açıklanmıştır. Anayasa Mahkemesi’nin 22.10.2014 tarihli oturumunda verilen 2013/1 E. sayılı kararında, maddede yer alan “…fesih dışında…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline, yürürlüğün durdurulması isteminin koşulları oluşmadığından talebinin reddine karar verilmiştir.

Sendikal bir nedenle iş sözleşmesinin feshi hâlinde işçi, feshin geçersizliğinin tespiti ile işe iadesine dair dava açma hakkına sahiptir. İş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiğinin tespit edilmesi hâlinde, 4857 sayılı Kanunun 21 inci maddesine göre işçinin başvurusu, işverenin işe başlatması veya başlatmaması şartına bağlı olmaksızın sendikal tazminata karar verilir. İşçinin işe başlatılmaması hâlinde, ayrıca 4857 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen tazminata hükmedilmez.

İş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiği iddiası ile açılacak davada, feshin nedenini ispat yükümlülüğü işverene aittir. Feshin işverenin ileri sürdüğü nedene dayanmadığını iddia eden işçi, feshin sendikal nedene dayandığını ispatla yükümlüdür.

Fesih dışında işverenin sendikal ayrımcılık yaptığı iddiasını işçi ispat etmekle yükümlüdür. Ancak işçi sendikal ayrımcılık yapıldığını güçlü biçimde gösteren bir durumu ortaya koyduğunda, işveren davranışının nedenini ispat etmekle yükümlüdür.

Dairemizce, sendikal tazminat davalarında ispat yükünün işçide olduğu hallerde, işyerinde çalışan ve sendikaya üye olan işçilerin sayısı, hangi tarihlerde üye oldukları, üyelikten çekilen işçilerin olup olmadığı, işyerinde çalışmakta olan işçilerin bulunup bulunmadığı, aynı dönemde yetki prosedürünün işletilip işletilmediği, işyerinde önceki dönemlerde ... ... sözleşmelerinin bağıtlanıp bağıtlanmadığı, yeni işçi alınıp alınmadığı ve alınmışsa yeni işçilerin sendikalı olup olmadığı gibi hususlarla, işverence ekonomik veya teknolojik nedenlere dayalı bir fesih yoluna gidilmesi durumunda teknik yönden bu durumun araştırılması gibi ölçütler belirlenmiştir.

Somut uyuşmazlıkta dosyadaki bilgi ve belgeler incelendiğinde davacının 01.08.2015 tarihinde sendika üyesi olduktan sonra görev yerinin değiştirildiği buna ilişkin yazının 06.08.2015 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, davacıdan 07.08.2015 tarihinde yeni görev yerinde başlamasının istenildiği, daha sonra davacı hakkında otelde göreve başladığı gün bir tutanak düzenlendiği, savunma talep edildiği ancak matbu bir tebliğden imtina tutanağının yapıldığı davacıya gönderilen fesih yazısında 25.08.2015 tarihli yazı ile son kez uyarıldığı halde yapmakla görevli olduğu işi yapmamakta ısrar ettiği gerekçesiyle iş aktinin haklı nedenle feshedildiğinin bildirildiği, fesih yazısının tarih içermediği görülmüştür.

Düzenlenen tutanaklar matbu olup, aşçıbaşı Kenan Özdemir, tarafından doğrulanmış ise de tutanakta imzası bulunan Müge Şirin'in mahkemede ".... Mutfak bölümünde çalışma işlerinin ayrıntısını ben bilmem, mutfak sorumlusu bilir. "BEN TUTANAK ÖNÜME GELDİĞİ İÇİN İMZA ATTIM" şeklinde beyanda bulunduğu, soyut tutanakların sıhhatinin tereddütlü olduğu, tutanaklarda yazılanlara bizzat tanık olmuş gibi imza atan tanık Müge'nin olanlara bizzat tanık olmadığı, getirilen tutanakları imzaladığı anlaşılmaktadır.

İşveren haklı ya da geçerli feshi ispatlayamamıştır. Bu nedenle işe iade talebinin reddi hatalıdır.

Mahkemece yapılacak iş sendikal fesih iddiasına ilişkin olarak yukarıdaki açıklamalar ve ilkeler doğrultusunda gerekli araştırmayı yaparak sonuca gitmektedir.

Eksik araştırma ve yerinde olmayan gerekçe ile karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.