Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/2223 K.2018/13948

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi süresi içinde duruşmalı olarak davalılar avukatı tarafından temyiz edilmiş ise de; HUMK.nun 438. maddesi gereğince duruşma isteğinin miktardan reddine ve incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, 14/08/2004 tarihinden beri davalı ... Kaplıcaları A.Ş.de aralıksız olarak çalıştığını, eksik ödenen fazla çalışma ve sair ücretlerinin ödenmesi için işveren başvurmasına rağmen alacaklarını alamadığını, bordrolardaki tahakkuklar ile bankaya yatan ücretlerin farklı olduğunu, davalıya ihtarname göndermesine rağmen davalının ihtara cevap vermediğini, iş akdini haklı nedenle feshettiğini, sigorta primlerinin gerçek ücret üzerinden ödenmediğini, davalıların bu alacaklardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını iddia ederek kıdem tazminatı, fazla çalışma ücreti, asgari geçim indirimi, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... Kaplıcaları vekili; davayı kabul etmediklerini, davacının alacaklarının 5 yıllık zaman aşımına uğradığını, davacının ... Kaplıcalarında çalışmadığını... Kaplıcalarında çalıştığını, her iki tüzel kişiliğin farklı olduğunu, aralarında taşeronluk ilişkisinin bulunmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

... vekili; davayı kabul etmediklerini, davacının alacaklarının 5 yıllık zaman aşımına uğradığını, davacının 10/02/2004 tarihinde işe başladığını, 01/04/2014 - 02/04/2014 tarihlerinde iş verenden izinsiz ve mazeretsiz olarak işe gelmediğini, iş akdinin devamsızlık nedeniyle sonlandırıldığını, kıdem tazminatı hakkının olmadığını, fazla çalışma yapmışsa da tüm alacaklarının ödendiğini, davacının hiçbir alacağının bulunmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkeme, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanarak davacının kıdem tazminatı, fazla çalışma alacağı bulunduğunun ispatlandığı, davalı şirket iş veren olmadığını, davacının iş vereninin site yönetimi olduğunu, şirketin ise site yönetiminde profesyonel yönetici durumunda olduğunu, bu nedenle istenen kıdem tazminatı ve işçilik alacaklarından sorumluluğu bulunmadığından davanın husumet yönünden reddini talep etmiş ise de; iş yeri dosyasında şirketin işyeri olarak davacının çalıştığı yerin gösterildiği, ayrıca işyeri dosyasının içindeki ticaret sicil gazetesi suretlerinden anlaşıldığı üzere; şirketin daha önce...

İnşaat Turizm Sağlık ve Petrol ürünleri Ticaret A.Ş. olan unvanının 1999 yılında genel kurul kararıyla ... Kaplıca İnşaat Turizm Sağlık ve Petrol Ürünleri Ticaret Anonim Şirketi olarak değiştirildiği, değişiklik sonrasında da şirket ortakları ve yöneticilerin değişmediği, aynı kaldığı, site yönetiminin dahi... Kaplıca Evleri Site Yönetimi olduğu, dolayısıyla...

Holding bünyesinde bulundukları, aralarında organik bağ bulunduğu anlaşılmakla, davacının dava konusu ettiği kıdem tazminatı ve işçilik alacaklarından birlikte sorumlulukları bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalılar vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir.

Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir. İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda, ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta, davacı işçinin fazla çalışması tanık beyanlarına göre haftalık 10 saat olarak belirlenmiş ise de; dosyadaki bilgi ve belgelerden ve bilhassa taraf tanık beyanları ile davacının emsal dosyada tanık olarak verdiği beyanından, uyuşmazlık konusu dönemde davalı işyerinde 08:00-18:00 ve 18:00-24:00 saatleri arasında vardiyalı ve vardiyasız olarak da 08:00-18:00 saatleri arasında çalışıldığı ve son bir yılda da haftalık 45 saati aşan bir çalışmanın olmadığı anlaşılmıştır.

Bu durumda, Mahkemece davacının çalıştığı son bir yıl hariç haftalık 9 saat fazla çalışma yaptığı kabul edilerek sonuca gidilmelidir. Yazılı şekilde fazla çalışmanın kabulü hatalıdır.

3-Kararda hükmedilen fazla çalışma ücretinin brüt mü yoksa net mi olduğunun gösterilmemesinin infazda tereddüde mahal verebileceğinin ve 6100 sayılı HMK.’nın 297/2. maddesine aykırı olduğunun düşünülmemesi de hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.