Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/22311 K.2018/12026

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin 04/08/2008-10/01/2012 tarihleri arasında davalı şirkette uzman enspektör olarak çalıştığını, davalı şirketin işini yaptığı ... dolum tesislerinde çalıştığını, davalı işverenin müvekkilini 10/01/2012 tarihinde ihaleyi kaybettiği gerekçesi ile işten çıkartıldığını, işten çıkarıldığı tarihte aylık 1.100,00 TL. net ücret ile çalıştığını,

bu ücretin dışında aylık vergi iadesi ile toplu iş sözleşmesinin imzalanması ile 01/01/2011 tarihinden itibaren müvekkilinin uzman enspektörü olmasına rağmen ve toplu iş sözleşmesinde de uzman enspektörü aylık fiks 500,00 TL. ödeneceği kararlaştırıldığı halde davalı müvekkile normal enspektörün fisk fazla çalışma ücreti olan 250,00 TL. ödendiğini,

bu sebeple toplu iş sözleşmesinin yürürlükte olduğu dönemle ilgili müvekkilinin kalan bakiye fazla çalışma alacağının ve sözleşmeden önceki dönemde ki kanunda belirlenen oranlardaki fazla çalışma alacağının hüküm altına alınmasını talep ettiğinin bütün çalışma boyunca sürekli olarak haftanın 7 günü çalıştığını, hafta tatili izin kullanmadığını, dini bayramlar ve yeni yılda çalıştığını ancak bu ücretlerinin ödenmediğini iddia ederek kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının iddia ettiği gibi çıkarılmadığını, 16/12/2011 tarihinde istifa ederek ayrıldığını, bu nedenle ihbar ve kıdem tazminatına hakkı bulunmadığını, uzman enspektör olmayıp enspektör olduğunu, bu hususun davacının 12/12/2012 tarihli istifa yazısında belirtip altına imza attığını, toplu iş sözleşmesi imzalanan Petrol - İş Sendikasının üyesi olduğunu ve toplu iş sözleşmesine koşullarına bağlı ücretlerini aldığını, müvekkili şirket aleyhine haksız ve hukuki mesnetsiz iddialarla dava açıldığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkeme, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanarak davacının davalı iş yerinde 04/08/2008-10/01/2012 tarihleri arasında 3 yıl, 5 ay, 6 gün hizmet süresinin bulunduğu, giydirilmiş aylık brüt ücretinin 2.340,47 TL. olduğu, iş akdinin kıdem ve ihbar tazminatı ödenmesini gerektirmeyecek şekilde sona erdiğini ispat yükünün davalı işverene ait olduğu, davalı işverenin bunu ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraflar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Hüküm fıkrasında 769,05 TL. yerine 7.969,05 TL., 576,78 TL. yerine 5.976,78 TL. yazılması mahallinde düzeltilebilir hata olarak kabul edilmiştir.

2-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

3-Davacının üyesi olduğu Sendika’nın taraf olduğu ... hükümlerine göre fazla çalışmasının tespiti uyuşmazlık konusudur.

Uyuşmazlık konusu dönemde davalı işyerinde uygulanmakta olan Toplu İş Sözleşmesinin “Fazla çalışma ücreti” başlıklı 26. maddesinde;

“A) Laboratuvarlarda, günlük çalışma sürelerinin üstünde yapılan fazla çalışmalarda işçilerin ücretleri % 65 fazlası ile ödenir.

B) Laboratuvarlarda, Ulusal bayram, genel tatil ve hafta tatili günlerinde yapılan fazla çalışmalar, bu sözleşme hükümlerine göre o gün için hak kazanılan ücretin % 75 fazlası ile ödenir.

C) Sahada çalışıp da fazla çalışma süresi ile zaman tesbiti mümkün olmayan aşağıda belirtilen işçilikler için fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil çalışması karşılığı olmak üzere sözleşmenin birinci yılı için karşılarında belirtilen net miktar tutarında maktu ödeme yapılacaktır. Bu hüküm 1 haftayı aşan yıllık izin, istirahat ve zorunlu çalışmama hallerinde orantılı olarak uygulanacaktır.” kuralı mevcuttur.

Dosya içeriğine göre davacının 24 saat çalıp 24 saat dinlenme usulüne göre çalıştığı sabittir. Hükme dayanak bilirkişi raporunda toplu iş sözleşmesinin yürürlükte olduğu ve olmadığı dönem ayrımına gidilerek sonuca gidilmiş ise de; davacının çalışma süresinin zaman tespiti mümkün olduğundan ... 26/C. maddesinin uygulanması olanaklı değildir.

Davacının 24 saat çalıp 24 saat dinlenme esasına göre haftalık fazla çalışma ücretinin tüm süre üzerinden belirlenip yapılan maktu fazla çalışma ödemelerinin mahsubu ile hüküm altına alınması gereklidir.

Kabule göre, davacının 24 saat çalıp 24 saat dinlenme esasına göre çalışmasında ilk bir hafta 9 saat takip eden hafta ise 12 saat fazla çalışma yaptığı kabul edilerek hesaplama yapılması gerekirken bu dönem için haftalık 10 saat fazla çalışma hesaplanması da isabetsiz olup bozmayı gerekmiştir.

4-Davacının davalı işyerinde 24 saat çalıp 24 saat dinlenme esasına göre çalıştığı sabit olup, buna göre ulusal bayram ve genel tatillerin 1/2 (yarısında) çalıştığı kabul edilerek sonuca gidilmelidir.

Kabule göre 2008 yılı Ramazan ve Kurban Bayramlarının hesaplamada dikkate alınmaması da yerinde değildir.