Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/23001 K.2018/104

....

DAVA

Davacı, kıdem tazminatı ile fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, yıllık izin ücreti ve ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin 09/09/2009-15/11/2013 tarihleri arasında davalılara ait işyerinde kamyon şoförü olarak çalıştığını, her iki davalı şirketinde aynı aileden gerçek kişilere ait ve aralarında organik bağ ve ekonomik birliktelik olduğunu, bu nedenle birlikte istihdam ilişkisinin bulunduğunu, bu nedenle her iki davalı şirketin müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, iş akdinin müvekkili tarafından haklı nedenle sona erdirildiğini ve tazminat ile bazı işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek, kıdem tazminatı ile fazla mesai, hafta tatili, yıllık izin, ulusal bayram ve genel tatil alacaklarının davalıdan tahsilini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ...... vekili, davacının müvekkili şirkette çalışmadığını, müvekkili şirket ile diğer davalı şirket arasında organik bağ, ekonomik bütünlük, birlikte istihdam gibi bir durumun söz konusu olmadığını, her iki şirketin ortaklarının farklı olduğunu, her iki şirket arasında asıl işveren- alt işveren ilişkisi bulunmadığını savunarak, davanın husumet nedeniyle reddini istemiştir.

Davalı .....davaya karşı bir cevap dilekçesi sunmamıştır.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davalı .....karşı açılan davanın husumet nedeniyle reddine, diğer davalı şirkete karşı açılan davanın ise, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Taraflar arasında davalılar arasında organik bağ bulunup bulunmadığı noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Organik bağ ilişkisinde işveren sıfatı olan tüzel kişinin, işçinin iş sözleşmesinden veya iş kanunundan doğan haklarını kullanmasının engellenmesi için temsilde farklı kişiliklere yer vermesi söz konusudur. Bu durumda tüzel kişinin bağımsızlığı sınırlanır ve organik bağ içinde olunan kişi ile özdeş kabul edilir.

Bu anlamda; tüzel kişilik hakkının kötüye kullanılması, kanuna karşı hile, işçiye zarar verme (haklarının alınmasını engelleme), tarafta muvazaa (hizmeti kendisine verdiği halde başka bir kişiyi kayıtta işveren olarak gösterme) ve namı müstear yaklaşımı nedeni ile dolaylı temsil söz konusudur. Bu durumların söz konusu olduğu halde tüzel kişilik perdesinin aralanması sureti ile gerçek işveren veya organik bağ içinde olan tüm işverenler sorumlu tutulmaktadır. Organik bağ ise şirketlerin adresleri, faaliyet alanları, ortakları ve temsilcilerinin aynı olmasından, aralarındaki hukuki ilişkilerin tespitinden anlaşılır.

Somut uyuşmazlıkta, davacının çalıştığı taş ocağının 28/02/2009 tarihine kadar davalı .....in işlettiği, bu tarihten sonra ise aynı taş ocağını davalı ......çalıştırdığı ancak işletme ruhsatının ise halen .....ait olduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece, 10/12/2014 tarihli celsede, davalı şirketler vekillerine, taş ocağının işletimi ile ilgili ve aralarındaki ticari ilişki ile ilgili yazılı beyanda bulunmak ve buna ilişkin tüm belgeleri sunmak üzere iki haftalık süre verilmesine rağmen, davalılar tarafından aralarındaki hukuki ilişkiyi ortaya koyacak belge ibrazında bulunmamışlardır.

Ayrıca dosya arasında bulunan Bakırköy 12. İş Mahkemesi’nin 08/03/2012 tarih ve 2010/604-2012/151 sayılı kararında, davalı şirketler arasında organik bağ bulunduğunu kabul edildiği ve bu kararın Dairemizce onandığı anlaşılmaktadır.

(Dairemizin 25.06.2014 tarih ve 2012/22316 E, - 2014/21884 K, sayıl onama kararı) Yine Ulusal Yargı Ağı bilişim sisteminde (... yapılan incelemede, benzer şekilde davalı şirketler arasında organik bağ bulunduğunun kabul edildiği ve bu kararların dairemizce onandığı görülmüştür. (örneğin Dairemizin 16/06/2015 tarih ve 2014/8993 E, - 2015/21723 K, sayılı onama kararı)

Saptanan bu durum itibariyle davalılar arasında organik bağ bulunduğu anlaşıldığından, davanın diğer davalı Kayalar İnş. Tic. ve San. A.Ş. yönünden husumetten reddi hatalıdır.

3- Fazla çalışma ücretinin hesabı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta, davacının günde 2,5 saat fazla mesai yaptığı kabulüne göre hesaplama yapılmış ise de, davacı haftada 7 gün çalıştığı halde hafta tatili alacağı ayrıca talep edildiğinden bahisle haftada 6 gün çalıştığı kabulüne göre, haftada 15 saat fazla mesai yaptığı kabul edilerek hesaplama yapılmıştır. Oysa hafta tatili alacağında, davacının normal 7,5 saatlik çalışmasının karşılığı hüküm altına alınmıştır. Bu nedenle, davacının günlük 2,5 saat, haftada ise 17,5 saat fazla (2,5*7=17,5) çalışma yaptığı kabulüne göre hesaplama yapılması gerekirken, yanlış değerlendirme ile haftada 15 saat fazla çalışma yapıldığı kabulüne göre yapılan hesaplamaya itibarla hüküm tesisi hatalıdır.

....